प्रमुखा विकल्पसूचिः उद्घाट्यताम्
पुटपरिशीलयितुं काचित् समस्या अस्ति
१५
प्रथमोऽङ्कः

सत्यं न मे विभवनाशकृतास्ति चिन्ता
भाग्यक्रमेण हि धनानि भवन्ति यान्ति।
एतत्तु मां दहति नष्टधनाश्रयस्य
यत्सौहृदादपि जनाः शिथिलीभवन्ति॥13

अपि च,—

दारिद्याद्ह्रिययमेति ह्रीपरिगतः प्रभ्रश्यते तेजसो
निस्तेजाः परिभूयते परिभवान्निर्वेदमापद्यते।
निर्विण्णः शुचमेति शोकपिहितो बुद्धया परित्यज्यते
निर्बुद्धिः क्षयमेत्यहो निधनता सर्वापदामास्पदम्॥14

 विदूषकः—भो वअस्स! तं ज्जेव अत्थकल्लवत्तअं सुमरिअ अलं संतप्पिदेण। [भो वयस्य तमेवार्थकल्यवर्त स्मृत्वालं संतापितेन।]

 चारुदत्तः—वयस्य! दारिद्र्यं हि पुरुषस्य,—

निवासश्चिन्तायाः परपरिभवो वैरमपरं।
जुगुप्सा मित्राणां स्वजनजनविद्वेषकरणम्।


यान्ति। सत्यमिति। विभवनाशकृता मभ चिन्ता नास्ति । कथमित्यत आह--- भाग्यक्रमेण लब्धव्यक्रमेण धनानि भवन्ति। तर्हि चिन्ता कुत इत्यत आह-एततु मां दहति यष्टधनाश्रयस्य मम सौहृदादपि मैत्रीतोऽपि जनाः शिथिलीभवन्ति । अर्थशून्येन समं प्रयोजनाभावामैत्रीमपि न केऽपि कुर्वते ॥ १३ ॥ दारिद्या- दिति । लजां गच्छति, अकाछिनासामथ्य यदा लज्जा गता तदा तेजसः प्रश्नष्टो भवति, यावत्तावत्कारणात् । तेजःशून्यः परिभूयते, भयाभावात् । परिभवान्निदै गच्छति, मानम्लानेः । ततः शुचमेति, वृथा जीवनमिति । ततम्त्यज्यते बुया । निर्बुद्धिः क्षयं गच्छति । तदुक्तम् ( ० २।६३ )–'बुद्धिनाशाप्रणश्यति इति । अत एव सवसमापदां स्थानमित्युपसंहरति ॥ १४ ॥ कछवत्तों प्रातराशः । एतद्रूपत्वे चार्थस्य तावद्रूपइयत्वजनान्तरानवाहिलत्वाच्च तद्वि- स्मृय धर्मचिसाः साधवो भवन्तीयशियः ॥ निवास इति । चिन्ताया

पाठा०---१ तत्परिगतः, २ शोकविहतो.