प्रमुखा विकल्पसूचिः उद्घाट्यताम्
← अध्यायः ४५ गणेशपुराणम्/खण्डः १ (उपासना खण्डः)
अध्यायः ४६
[[लेखकः :|]]
अध्यायः ४७ →

व्यास उवाच ।
कथं नाम्नां सहस्रं तद् गणेश उपदिष्टवान्।
शिवदं तन्ममाचक्ष्व लोकानुग्रहतत्पर ।। १ ।।
ब्रह्मोवाच ।
देवः पूर्वं पुरारातिः पुरत्रयजयोद्यमे ।
अनर्चनाद्गणेशस्य जातो विघ्नाकुलः किल ।।२।।
मनसा स विनिर्धार्य ततस्तद्विघ्नकारणं ।
महागणपतिं भक्त्या समभ्यर्च्य यथाविधी ।।३।।
विघ्नप्रशमनोपायमपृच्छत्तं पराजितः ।
संतुष्टः पूजया शंभोर्मंहागणपतिः स्वयम् ।।४।।
सर्वविघ्नप्रशमनं सर्वकामफलप्रदं ।
ततस्तमै स्वस्य नाम्नां सहस्स्रमिदमब्रवीत् ।।५।।
अस्य श्रीमद्गणेशदिव्यसहस्रनामामृतस्तोत्रमालामहामंत्रस्य श्रीमहागणपतिर्ऋषिः ।
श्रीस्वानंदेशो ब्रह्मणस्पतिर्देवता ।
नानाविधानि च्छंदांसि ।
हुमिति बीजं ।
तुंगमितीं शक्तिः ।
स्वाहाशक्तिरिति कीलकं ।
सकलविघ्नविनाशनद्वारा श्रीब्रह्मणस्पति- प्रीत्यर्थं जपे विनियोग १ ।
अथ न्यासाः ।
गणेश्वरो गणक्रीड इत्यंगुष्ठाभ्यां नमः ।
कुमारगुरुरीशानेति तर्जनीभ्यां नमः ।
ब्रह्मां डकुंभश्चिद्व्योमेति मध्यमाभ्यां नमः ।
रक्तोरक्तांबरधर इत्यनामिकाभ्यां नमः सर्वसद्गुरुसंसेव्य इति कनिष्ठिकाभ्यां नमः ।
लुप्तविघ्नः सुभवनामिति करतलकरपृष्ठाभ्यां नमः ।
अथ हृदयादिन्यासाः ।
छंदश्च्छंदोद्भव इति हृदयाय नमः ।
निष्कलो निर्मल इति शिरसे स्वाहा ।
सृष्टिस्थितिलयक्रीड इति शिखायै वषट् ।
ज्ञानं विज्ञानमानंदं इति कवचाय हुम् ।
अष्टांगयोगफल भृदिति नेत्रत्रयाय वौषट् ।
अनंतशक्तिसहितं इत्यस्त्राय फट् ।
इति दिग्बंधः ।
अथ ध्यानम् ।
रक्तांभोधिस्थपोतोल्लसदरुणसरोजाधिरुढं त्रिनेत्रं ।
पाशं चैवांकुशाढ्यं परशुमभयदं बाहुभिर्धारयंतं ।
शक्त्या युक्तं गजास्यं पुथुतरजठरं सिद्धिबुद्धीसमेतं ।
रक्तं चंद्रार्धमौलिं सकलभयहरं विघ्नराजं नमामि ।। १ ।।
श्रीसिद्धिबुद्धिसहिताय सलक्षलाभाय श्रोस्वानंदेशाय ब्रह्मणस्पतये सांगाय सपरिवाराय सशक्तिकाय सायुधाय सवाहनाय सावरणाय नमः ।
इति नाममंत्रेण मानसैः पञ्चोपचारैः संपूज्य पठेत् ।
। श्रीमहागणपतिरुवाच ।
गणेश्वरो गणक्रीडो गणनाथो गणाधिपः ।
एकदंष्ट्रो वक्रतुंडो गजवक्त्रो महोदरः ।। १ ।।
लंबोदरो धूम्रवर्णो विकटो विघ्ननायकः ।
सुमुखो दुर्मुखो बुद्धो विघ्नराजो गजाननः ।।२।।
भीमः प्रमोद आमोदः सुरानंदो महोत्कटः ।
हेरंबः शंबरः शंभुर्लंबकर्णो महाबलः ।।३।।
नंदनो लंपटो भीममेघनादो गणंजयः ।
विनायको विरूपाक्षो वीरशूरवरप्रदः ।।४।।
महागतिर्बुद्धिप्रियः क्षिप्रप्रसादनः ।
रुद्रप्रियो गणाध्यक्ष उमापुत्रोऽघनाशनः ।।५।।
कुमारगुरुरीशानपुत्रो मूषकवाहनः ।
सिद्धिप्रियः सिद्धिपतिः सिद्धिः सिद्धिविनायकः ।।६।।
अविघ्नस्तुंबरुः सिंहवाहनो मोहिनीप्रियः ।
कटंकटो राजपुत्रः शाकलः संमितोऽमितः । ।७।।
कूष्मांडसामसंभूतिर्दुर्जयो धुर्जयो जय ।
भूपतिर्भुवनपतिर्भूतानां पतिरव्ययः ।।८।।
विश्वकर्ता विश्वमुखो विश्ववंद्यो विनिर्गुणः ।
कविः कवीनामृषभो ब्रह्मण्यो ब्रह्मणस्पतिः ।।९ ।।
ज्येष्ठराजो निधिपतिर्निधिप्रियपतिप्रियः ।
हिरण्मयपुरांतःस्थः सूर्यमंडलमध्यगः ।। 1.46.१० ।।
कराहतिध्वस्तसिंधुसलिलः पूषदंतभित् ।
उमांककेलिकुतुकी मुक्तिदः कुलपालनः ।। ११ ।।
किरीटिकुंडलिहारिवनमालिमनोमयः ।
वैमुख्यहतदैत्यश्रीः पादाहत्येजितक्षितिः ।। १२। ।
सद्योजातः स्वर्णमुंजमेखली दुर्निमित्तहृत् ।
दुःस्वप्नदुष्टशमनो गुणी नादप्रतिप्ठितः ।। १३ । ।
सुरूपः सर्वनेत्राधिवासो विभ्राजिनूपुरः।
पीतांबरः खंडरदः खंडवैशाखसंस्थितः ।। १४।।
चित्रांगः श्यामदशनो भालचंद्रो हविर्भुजः ।
योगाधिपस्तारकस्थपुरुषो गजकर्णकः ।। १५।।
गणाधिराजो विजयः स्थिरो गजपतिर्ध्वजी ।
देवदेवः स्मरप्राणदीपको वायुकीलकः ।। १ ६। ।
विपश्चिद्वरदोन्नादो नादभिन्नमहाचलः ।
वराहवदनो मृत्युंजयो व्याघ्राजिनांबरः ।। १ ७।।
इच्छाशक्तिभवो देवत्राता दैत्यविमर्दनः ।
शंभुवक्त्रोद्भवः शंभुकोपजः शंभुहास्यभूः ।। १ ८।।
शंभुतेजाः शिवाशोकहारी गौरीसुखावहः ।
उमांगमलजो गौरीतेजोभूः स्वर्धुनीभवः ।। १ ९।।
मत्तकायो महानादो गिरिवर्ष्मा शुभाननः ।
सर्वात्मा सर्वदेवात्मा ब्रह्ममूर्द्धा ककुप्श्रुतिः ।।1.46.२ ० ।।
 ब्रह्मांडकुंभश्चिद्व्योमभालः सन्यशिरोरुहः ।
जगज्जन्मलयोन्मेषनिमेषोऽग्न्यर्कसोमदृक् ।। २१ ।।
गिरींद्रकरदो धर्माधर्मोष्ठः सामबृंहित।
ग्रहर्क्षदशनो वाणीजिह्वो वासवनासिकः ।।२२ ।।
भ्रूमध्यसंस्थितकरो ब्रह्मविद्यामदोदकः ।
कुलाचलांसः सोमार्कघंटो रुद्रशिरोधरः ।।२३ ।।
नदीनदभुजः सर्पांगुलीकस्तारकानखः ।
व्योमनाभिः श्रीर्हृदयो मेरुपृष्ठोऽर्णवोदरः । ।२४।।
कुक्षिस्थयक्षगंधर्वंरक्षःकिन्नरमानुषः ।
पृथ्वीकटिः सृष्टिलिंगः शैलोरुर्द्रस्रजानुकः ।।२५ ।।
पातालजंघो सुनिपात्कालांगुष्ठस्रयीतनुः ।
ज्योतिर्मंडललांगूलो हदयालाननिश्चलः ।।२६ ।।
हृत्पद्मकर्णिकाशाली वियत्केलिसरोवरः ।
सद्भक्तध्याननिगडः पूजावारीनिवारितः ।।२७।।
प्रतापी काश्यपो यंता गणको विष्टपी बली ।
यशस्वी धार्मिको जेता प्रथमः प्रथमेश्वरः ।।२८।।
चिंतामणिद्वीपपतिः कल्पद्रुमवनालयः ।
रत्नमंडपमध्यस्थो रत्नसिंहासनाश्रयः ।।२ ९ ।।
तीव्राशिरोद्धृतपदो ज्वालिनीमौलिलालितः ।
नंदानंदितपीठश्रीर्भोगदाभूषितासनः ।। 1.46.३० । ।
सकामदायिनीपीठः स्फुरदुग्रासनाश्रयः ।
तेजोवतीशिरोरत्नं सत्यानित्यावतंसितः ।। ३१ ।।
सविघ्नाशिनीपीठः सर्वशक्त्यंबुजालयः ।
लिपिपद्मासनाधारो वह्निधामत्रयालयः ।। ३२ ।।
उन्नतप्रपदो गूढगुल्फः संवृतपार्ष्णिकः ।
पीनजंघः श्लिष्टजानुः स्थूलोरुः प्रोन्नमत्कटिः ।। ३३ । ।
निम्ननाभिः स्थूलकुक्षि पीनवक्षा बृहद्भुजः ।
पीनस्कंधः कंबुकठो लबोष्ठो लंबनासिकः ।। ३४। ।
भग्नवामरदस्तुंगासव्यदंतो महाहनुः ।
ह्रस्वनेत्रत्रयः शूर्पकर्णो निबिडमस्तकः ।।३५।।
स्तबकाकारकुंभाग्रो रत्नमौलिर्निरंकुशः ।
सर्पहारकटीसूत्रः सर्पयज्ञोपवीतवान् ।। ३६ ।।
सर्पकोटीरकटकः सर्पग्रैवेयकांगदः ।
सर्पकक्षोदराबंधः सर्पराजोत्तरच्छदः ।। ३७। ।
रक्तो रक्तांबरधरो रक्तमाल्यविभूषणः ।
रक्तेक्षणो रक्तकरो रक्तताल्वोष्ठपल्लवः ।।३ ८।।
श्वेतः श्वेतांबरधरः श्वेतमाल्यविभूषणः ।
श्वेतातपत्ररुचिरः श्वेतचामरवीजितः ।। ३९ ।।
सर्वावयवसंपूर्णः सर्वलक्षणलक्षितः ।
सर्वाभरणशोभाढ्यः सर्वशोभासमन्वितः ।।1.46.४० ।।
सर्वमंगलमांगल्यः सर्वकारणकारणं ।
सर्वदैककरः शार्ङ्गी बीजपूरी गदाधरः ।।४ १ ।।
शुभ्रांगो लोकसारंगः सुतंतुस्तंतुवर्द्धनः ।
किरीटी कुंडली हारी वनमाली शुभांगदः ।।४२।।
इक्षुचापधरः शूली चक्रपाणिः सरोजभृत् ।
पाशी धृतोत्पलः शालीमंजरीभृत्स्वदंतभृत् ।।४३ ।।
कल्पवल्लीधरो विश्वाभयदैककरो वशी ।
अक्षमालाधरो ज्ञानमुद्रावान्मुद्गरायुधः ।।४४।।
पूर्णपात्रो कंबुधरो विधृताक्षः सुमोदकः ।।
करस्थाम्रफलश्चूतकलिकाभृत्कुठारवान् ।।४५ ।।
पुष्करथस्वर्णघटपूर्णरत्नांबुवर्षकः ।
भारतीसुंदरीनाथो बिनायकरतिप्रियः ।।४६।।
महालक्ष्मीप्रियतमः सिद्धलक्ष्मीमनोरम ।
रमारमेशपूर्वांगो दक्षिणोमामहेश्वर ।।४७।।
महिवराहवामांगो रतिकंदर्पपश्चिमः ।
आमोदमोदजननः सप्रमोदप्र मोदनः । ।।४८।।
समेधितसमृद्धश्रीर्ऋद्धिसिद्धिप्रवर्धनः ।
दंतसौमुख्यसुमुखकांतिकंदलिताश्रयः ।।४९ ।।
मदनावत्याश्रितांघ्रि कृतसौमुख्यदुर्मुखः ।
विघ्नसंपल्लवोद्विग्नसेवोन्निद्रमदद्रवः ।।1.46.५ ० । ।
विघ्नकृन्निम्नचरणद्राविणीशक्तिसंवृतः ।
तीव्राप्रसन्नवदनो ज्वालिनीपालितैकदृक् ।।५ १ ।।
मोहिनीं मोहनो भोगदायिनीकीर्तिमंडितः ।
कामिनीकांतयुक्तश्रीस्तेजिन्यधिष्ठितैकदृक् ।।५२।।
वसुधारामदोन्नादो महाशंखनिधिप्रियः ।
नमद्वसुमतीमौलिप्रह्वः पद्मनिधिप्रभुः ।।५ ३ ।।
सर्वसद्गुरूसंसेव्यः शोचिष्केशहृदाश्रयः ।
ईशानमूर्द्धा देवेंद्रशिखः पवननंदनः ।।५४।।
प्रत्युग्ननयनादित्यो दिव्यास्त्राणां प्रयोगवित् ।
ऐरावतादिसर्वाशावारणोवारणाप्रियः ।।५५।।
वज्राद्यस्त्रपरीवारगणचंडसमाश्रयः ।
जयाजयपरिकरो विजयाविजयावहः ।।५ ६ ।।
अजयार्चितपादाब्जो नित्यानित्यावलंबितः ।
विलासिनीकृतोल्लासशौंडीसौंदर्यंमंडितः ।।५७।।
अनंतानंतसुखदः सुमंगलसुमंगलः ।
ज्ञानाश्रयः क्रियाधारः इच्छाशक्तिनिषेवितः ।।५८।।
सुभगासंश्रीतपदो ललिताललिताश्रयः ।
कामिनीपालनः कामकामिनीकेलिलालितः ।।५९।।
सरस्वत्याश्रयो गौरीनंदनः श्रीनिकेतनः ।
गुरुगुप्तप्रदो वाचासिद्धो वागीश्वरीपतिः । ।1.46.६ ० ।।
नलिनीकामुको रामावामाज्येष्ठामनोरमः ।
रौद्रीमुद्रितपादाब्जो हुंबीजस्तुंगशक्तिकः । । ६१ ।।
विश्वादिजननत्राणस्वाहाशक्तिसुकीलकः ।
अमृताब्धिकृतावासो मदाघूर्णितलोचनः ।।६ २ ।।
उच्छिष्टोच्छिप्टगणपगणेशो गणनायकः ।
सार्वकालिकसंसिद्धिर्नित्यसेव्यो दिगंबरः ।।६३ ।।
अनापायोऽनंतशक्तिरप्रमेयोऽजरोऽमरः ।
अनाविलोऽप्रतिहतिरच्युतोऽमृतमक्षरं ।।६४।।
अप्रतर्क्योऽक्षयोऽ जय्योऽनाधारोऽनामयोऽमलः ।
अमेयसिद्धिरद्वैतमघोरोऽप्रमिताननः ।।६५ ।।
अनाकारोऽब्धिभूम्यग्निबलघ्नोऽव्यक्तलक्षणः ।
आधारपीठ आधार आधाराधेयवर्जितः ।।६६।।
आखुकेतन आशापूरक आखुमहारथः ।
इक्षुसागरमध्यस्थ इक्षुभक्षणलालसः ।।६७।।
इक्षुचापातिरेकश्रीरिक्षुचापनिषेवितः ।
इंद्रगोपसमानश्रीरिंद्रनीलसमद्युतिः ।।६८।।
इंदीवरदलश्याम इंदुमंडलमंडितः ।
इध्मप्रिय इडाभाग इडाधर्मेंदिराप्रदः ।।६९।।
इक्ष्वाकुविघ्नविध्वंसी इतिकर्तव्यतेप्सितः ।
ईशानमौलिरीशान ईशानप्रिय ईतिहा ।।1.46.७०।।
ईषणात्रयकल्पांत इहामुत्रविवर्जितः ।
उपेंद्र उडुभृन्मींलिरुमदूरकपतिप्रियः ।।७१ ।।
उन्नतानन उत्तुंग उदार उदारत्रिदशाग्रणीः ।
ऊर्जस्वानूष्मलमद ऊहापोहदुरासदः ।।७२।।
ऋग्यजुःसामनयन ऋद्धिसिद्धिसमर्पकः ।
ऋजुचित्तैकसुलभ ऋणत्रयविमोचनः ।।७३ ।।
लुप्तविघ्नः सुभक्तानां लुप्तशक्तिः सुरद्विषाम् ।
लुप्तश्रीर्विमुखार्चानां लूताविस्फोटनाशनः ।।७४।।
एकारपीठमध्यस्थ एकपादकृतासनः ।
एजिताखिलदैत्यश्रीरेधिताखिलसंश्रयः ।।७५।।
ऐश्वर्यनिधिरैश्वर्यमैहिकामुष्मिकप्रदः ।
ऐरावतसमोन्मेष ऐरावतनिभाननः ।।७६।।
ओंकारवाच्य ओंकार ओजस्वानोषधीपतिः ।
औदार्यनिधिरौद्धत्यधुर्य औन्नत्यनिःस्वनः ।।७७।।
अंकुशः सुरनागानामंकुशाकारसंस्थितः ।
अः समस्तविसर्गाणां पदेषु परिकीर्तितः ।।७८।।
कमंडलुधरः कल्पः कपर्दी कलभाननः ।
कर्मसाक्षी कर्मकर्त्ता कर्माकर्मफलप्रदः ।।७९।।
कदंबगोलकाकारकूष्मांडगणनायकः ।
कारूण्यदेहः कपिलः कथकः कटिसूत्रभृत् ।।1.46.८०।।
खर्वः खर्वप्रियः खड्गी खांतरस्थः खनिर्मलः ।
खल्वाटशृंगनिलयः खट्वांगी खदुरासदः ।।८१ ।।
गुणाढ्यो गहनो गस्थो गद्यपद्यसुधार्णवः ।
गद्यगानप्रियो गर्जगीतो गीर्वाणपूर्वजः ।।८२।।
गुह्याचाररतो गुह्यो गुह्यागमनिरूपितः ।
गुह्याशयो गुडाब्धिस्थो गुरुगम्यो गुरोर्गुरुः ।।८३।।
घंटाघर्घरिकामाली घटकुंभो घटोदरः ।
ङकारवाच्यो ङाकारो ङकाराकारशुंडभृत् ।।८४।।
चंडश्चंडेश्वरश्चंडचंडेशश्चंडविक्रमः ।
चराचरपिता चिंतामणिश्चर्वणलालसः ।।८५।।
छंदश्च्छंदोद्भवश्च्छंदो दुर्लक्ष्यश्च्छंदविग्रहः ।
जगद्योनिर्जगत्साक्षी जगदीशो जगन्मयः ।।८६।।
जपो जपपरो जाप्यो जिह्वासिंहासनप्रभुः ।
झलझ्झल्लोल्लसद्दानो झंकारिभ्रमराकुलः ।।।८७।।
टंकारस्फारसंरावष्टंकारमणिनूपुरः ।
ठद्वयपल्लवांतःस्थ सर्वमंत्रेषु सिद्धिदः ।।८८।।
डिंडिमुंडो डाकिनीशो डामरो डिंडिमाप्रियः ।
ढक्कानिनादमुदितो ढौको ढौंढविनायकः ।।८९।।
तत्वानां प्रकृतिस्तत्वं तत्वंपदनिरूपितः ।
तारकांतरसंस्थानस्तारकस्तारकांतकः ।।1.46.९०।।
स्थाणुः स्थाणुप्रियः स्थाता स्थावरंजंगमंजगत्। ।
दक्षयज्ञप्रमथनो दाता दानं दमो दया । ।९ १ ।।
दयावान्दिव्यविभवो दंडभृद्दंडनायकः ।
दंतप्रभिन्नभ्रमरो दैत्यवारणदारणः ।।९२ ।।
दंष्ट्रालग्नद्विपघटो देवार्थात्तगजाकृतिः ।
धनं धनपतेर्बंधुर्धनदो धरणीधरः । ।९ ३ ।।
ध्यानैकप्रकटो ध्येयो ध्यानं ध्यानपरायणः ।
ध्वनिप्रकृतिचीत्कारब्रह्मांडावलिमेखलः ।।९४।।
नंद्यो नदःप्रियो नादो नादमध्ये प्रतिष्ठितः ।
निष्कलो निर्मलो नित्यो नित्यानित्यो निरामयः ।।९५ ।।
परंव्योम परंधाम परमात्मा परंपदं ।
परात्परः पशुपतिः पशुपाशविमोचनः ।।९६ ।।
पूर्णानंदः परानंदः पुराणपुरुषोत्तमः ।
पद्मप्रसन्ननयनः प्रणताज्ञाननाशनः ।। ९७।।
प्रमाणप्रत्ययातीत प्रणतार्तिविनाशनः ।
फणिहस्तः फणिपतिफूत्कारफाणितप्रियः ।।९८।।
बाणार्चितांघ्रियुगलो बालकेलीकुतूहली ।
ब्रह्म ब्रह्मार्चितपदो ब्रह्मचारी बृहस्पतिः ।। ९९।।
बृहत्तरो ब्रह्मपरो ब्रह्मण्यब्रह्मवित्प्रियः ।
भ्रूक्षेपदत्तलक्ष्मीको भर्गो भद्रो भयापहः ।। 1.46.१०० ।।
भगवान्भ-- क्तिसुलभो भूतिदो भूतिभूषणः ।
भव्यो भूतालयो भोगदाता भ्रूमध्यगोचरः ।। १०१ ।।
मंत्रो मंत्रपतिर्मंत्री मदमत्तो मनोमयः ।
मेखलाहीश्वरो मंदगतिर्मंदनिभेक्षणः ।। १०२ ।।
महाबलो महावीर्यो महाप्राणो महामनाः ।
यज्ञो यज्ञपतिर्यज्ञगोप्ता यज्ञफलप्रदः ।। १०३ । ।
यशस्करो योगगम्यो याज्ञिको याचकप्रिय ।
रसो रसप्रियो रस्यो रंजको रावणार्चितः ।। १ ०४।।
राज्यरक्षाकरो रत्नगर्भो राज्यसुखप्रदः ।
लक्ष्यो लक्ष्यपतिर्लक्ष्यलयस्थो लड्डुकप्रियः ।। १०५ ।।
लानप्रियो लास्यपरो लाभकृल्लोकविश्रुतः ।
वरेण्यो वह्निवदनो वंद्यो वेदांतगोचरः ।। १० ६।।
विकर्ता विश्वतश्चक्षुर्विधाता विश्वतोमुखः ।
वामदेवो वज्रिनेता वज्रिवज्रनिवारणः ।। १० ७।।
विवस्वद्बंधनो विश्वाधारो विश्वेश्वरो विभुः ।
शब्दब्रह्ममयप्राप्यः शंभुशक्तिगणेश्वरः ।। १०८ ।।
शास्ता शिखाग्रनिलयः शरण्यः शंबरेश्वरः ।
षड्ऋतुकुसुमस्रग्वी षडाधारः षडक्षरः ।। १ ०९।।
संसारवैद्य सर्वज्ञ सर्वभेषजभेषजं ।
सृष्टिस्थितिलयक्रीडः सुरकुंजरभेदकः ।। 1.46.११० ।।
सिंदूरितमहाकुंभः सदसद्व्यक्तिदायकः ।
साक्षी समुद्रमथनः स्वयंवेद्यः स्वदक्षिणः ।। १११ ।।
स्वतंत्रः सत्यसंकल्पः सामगानरतः सुखी ।
हंसो हस्तिपिशाचीशो हवनं हव्यकव्यभुक् ।। ११ २।।
हव्यं हतप्रियो हृष्टो हृल्लेखामंत्रमध्यगः ।
क्षेत्राधिपः क्षमाभर्त्ता क्षमापरपररायणः । । ११ ३।।
क्षिप्रक्षेमकरः क्षेमनंदः क्षोणीसुरद्रुमः ।
धर्मप्रद्रोऽर्थदः कामदाता सौभाग्यवर्धनः ।। १ १४।।
विद्याप्रदो विभवदो भुक्तिमुक्तिफलप्रदः ।
अभिरूप्यकरो वीरश्रीप्रदो विजयप्रदः ।। ११५ ।।
सर्वंवश्यकरो गर्भदोषहा पुत्रपौत्रदः ।
मेधादः कीर्तिदः शोकहारी दौर्भाग्यनाशनः ।। ११ ६।।
प्रतिवादिमुखस्तंभो रुष्टचित्तप्रसादनः ।
पराभिचारशमनो दुःखहा बंधमोक्षदः ।। ११ ७।।
लवस्त्रुटिः कला काष्ठा निमेषस्तत्परक्षणः ।
घटी मुहूर्तं प्रहरो दिवानक्तमहर्निशं ।। १ १८।।
पक्षो मासोऽयनं वर्षं युगः कल्पो महालयः ।
राशिस्तारा तिथिर्योगो वारः करणमंशकं ।। ११ ९।।
लग्नं होरा कालचक्रं मेरु सप्तर्षयो ध्रुवः ।
राहुर्मदः कविर्जीवो बुधो भौमः शशी रविः ।। 1.46.१२० ।।
कालः सृष्टिः स्थितिर्विश्वं स्थावरं जंगमं जगत् ।
भूरापोऽग्निर्मरुद्व्योमाहंकृतिः प्रकृतिः पुमान् ।। १२१ ।।
ब्रह्मा विष्णुः शिवो रुद्र इंद्रः शक्तिः सदाशिवः ।
त्रिदशा पितरः सिद्धा यक्षा रक्षांसि किन्नरा ।। १ २२।।
साध्या विद्याधर भूता मनुष्याः पशवः खगाः ।
समुद्राः सरितः शैला भूतं भव्यं भवोद्भवं ।। १२३ ।।
सांख्यं पातंजलं योगः पुराणानि श्रुतिः स्मृतिः ।
वेदांगानि सदाचारो मीमांसान्यायविस्तरः ।। १ २४।।
आयुर्वेदो धनुर्वेदो गांधर्व काव्यनाटकं ।
वैखानसं भागवतं मानुषं पांचरात्रिकं ।। १ २५।।
शैवं पाशुपतं कालमुखं भैरवशासनम् ।
शाक्तं वैनायकं सौरं जैनमार्हतसंहिता ।। १२६ ।।
सदसद्व्यक्तमव्यक्तं सचेतनमचेतन ।
बंधो मोक्षः सुखं भोगयोगः सत्यमणुर्महान् ।। १ २७।।
स्वस्तिहुंफट्स्वधास्वाहाश्रौषड्वौषड्वषण्नमः ।
ज्ञानं विज्ञानमानंदो बोधः संवित्समोऽसम ।। १२८ ।।
एक एकाक्षराधार एकाक्षरपरायणः ।
एकाग्रधीरेकवीर एकानेकस्वरूपधृक् ।। १ २९।।
द्विरूपो द्विभुजो द्व्यक्षो द्विरदो द्वीपरक्षकः ।
द्वैमातुरो द्विवदनो द्वंद्वहीनो द्वयातिगः ।। 1.46.१३ ०।।
त्रिधामा त्रिकरस्त्रेता त्रिवर्गफलदायकः ।
त्रिगुणात्मा त्रिलोकादिस्त्रिशक्तीशस्त्रिलोचनः ।। १३१ ।।
चतुर्बाहुश्चतुर्दंतश्चतुरात्मा चतुर्मुखः ।
चतुर्मखमयोपायश्चतुर्वर्णाश्रमाश्रयः ।। १३ २।।
चतुर्विधवचोवृत्तिपरिवृत्तिप्रवर्तकः ।
चतुर्थीपूजनप्रीतिश्चतुर्थीतिथिसंभवः ।। १३३ ।।
पंचाक्षरात्मा पंचात्मा पंचास्यपंचपंचकृत् ।
पंचाधारः पंचवर्णः पंचाक्षरपरायणः ।। १ ३४।।
पंचतालपंचकरः पंचप्रणवमातृकः।
पंचब्रह्ममयस्फूर्तिः पंचावरणवारितः ।। १३५ ।।
पंचभक्षप्रियः पंचबाणः पंचशिवात्मकः ।
षट्कोणपीठः षट्चक्रधामा षड्ग्रंथिभेदकः ।। १३ ६।।
षडंगध्वांगविध्वंसी षडंगुलमहाहृदः ।
षण्मुखः षण्मुखभ्राता षट्शक्तिपरिवारितः ।। १ ३७।।
षड्वैरिवर्गविध्वंसी षडूर्मिभयभंजनः।
षट्तर्कदूरः षट्कर्माः षड्गुणः षड्रसाश्रयः ।। १ ३८।।
सप्तपातालचरणः सप्तद्वीपोरुमडलः ।
सप्तस्वर्लोकमुकुटः सप्तसप्तिवरप्रदः ।। १३ ९।।
सप्तांगराज्यसुखदः सप्तर्षिगणवंदितः ।
सप्तच्छदोनिधीः सप्तहोता सप्तस्वराश्रयः ।। 1.46.१४० ।।
सप्ताब्धिकेलिकासारः सप्तमातृनिषेवितः ।
सप्तच्छंदोमोदमदः सप्तच्छंदोमखप्रभुः ।। १४१ ।।
अष्टमूर्तिध्येयमूर्तिरष्टप्रकृतिकारणं ।
अष्टांगयोगफलभृदष्टपत्रांबुजासनः ।। १४२।।
अष्टशक्तिसमानश्रीरष्टैश्वर्य प्रदायकः ।
अष्टपीठोपपीठश्रीरष्टमातृसमावृतः ।। १४३ ।।
अष्टभैरववसेव्योऽष्टवसुवंद्योऽष्टमूर्तिभृत् ।
अष्टचक्रस्फुरन्मूर्तिरष्ट द्रव्यहविःप्रियः । । १४४।।
नवनागासनाध्यासी नवनिध्यनुशासिता ।
नवद्वारपुरावृत्तो नवद्वारनिकेतनः ।। १४५।।
नवनारायणस्तुत्यो नवदुर्गानिषेवितः ।
नवनाथमहानाथो नवनागविभूषणः ।। १४६ ।।
नवरत्नविचि गो नवशक्तिशिरोधृतः ।
दशात्मको दशभुजो दशदिक्पतिवंदितः ।। १४७।।
दशाध्यायो दशप्राणो दशेंद्रियनियामकः ।
दशाक्षरमहामंत्रो दशाशाव्यापिविग्रहः ।। १४८।।
एकादशादिभीरुद्रैः स्तुतश्चैकादशाक्षरः ।
द्वादशोद्दंडदोर्दंडद्वादशास्रनिकेतनः ।। १४९।।
त्रयोदशभिदाभिन्न विश्वेदेवाधिदैवतं ।
चतुर्दशेंद्रवरदश्चतुर्दशमनुप्रभुः ।। 1.46.१५ ०।।
चतुर्दशादिविद्याढ्यश्चतुर्दशजगत्पतिः ।
सामपंचदशः पंचदशी शीतांशुनिर्मलः ।। १५१ ।।
षोडशाधारनिलयः षोडशस्वरमातृकः ।
षोडशांतपदावासः षोडशेंदुकलात्मकः ।। १ ५२।।
कलासप्तदशीसप्तदशः सप्तदशाक्षरः ।
अष्टादशद्वीपपतिरष्टादशपुराणकृत् ।। १५३ । ।
अष्टादशौषधिसृष्टिरष्टादशविधिस्मृतः ।
अष्टादशलिपिकृतिरष्टादशविजातिकृत् ।। १५४।।
एकविंशत्युमानेकविंशत्यंगुलिपल्लवः ।
चतुर्विंशतितत्वात्मा पंचविंशाख्य पूरुषः ।। १५५।।
सप्तविंशतितारेशः सप्तविंशतियोगकृत् ।
द्वात्रिंशद्भैरवाधीशश्चतुस्त्रिंशन्महाहृदः ।। १५ ६।।
षट्त्रिंशत्तत्वसंभूतिरष्टत्रिंशत्कलातनुः ।
नमदेकोनपंचाशन्मरुद्वर्गनिरर्गलः ।। १ ५७।।
पंचाशदक्षरश्रेणी पंचाशद्रुद्रविग्रहः ।
पंचाशद्विष्णुशक्तीशः पंचाशन्मातृकालयः ।। १५८।।
द्विपंचाशद्वपुःश्रेणी त्रिषष्ट्यक्षरसंश्रयः ।
चतुःषष्ट्यर्णंनिर्णेता चतुःषष्टिकलानिधिः ।। १५९।।
चतुःषष्टिमहासिद्धयोगिनीवृंदवंदितः ।
अष्टषष्टिमहातीर्थक्षेत्रभैरवभावनः ।। 1.46.१६० ।।
चतुर्नवतिमंत्रात्मा षण्णवत्यधिकप्रभुः ।
शतानंदः शतधृतिः शतपत्रायतेक्षणः ।। १६१ ।।
शतानीकः शतमखः शतधारवरायुधः ।
सहस्रपत्रनिलयः सहस्रफणिभूषणः ।। १६२ ।।
सहस्रशीर्षा पुरुषः सहस्राक्षः सहस्रपात् ।
सहस्रनामसंस्तुत्यः सहस्राक्षबलापहः ।। १६३ ।।
दशसहस्रफणिभृत्फणिराजकृतासनः ।
अष्टाशीतिसहस्रौघमहर्षिस्तोत्रपाठितः ।। १ ६४।।
लक्षाधारप्रियाधारो लक्षाधारमनोमयः ।
चतुर्लक्षजपप्रीतिश्चतुर्लक्षप्रकाशकः ।। १६५ ।।
चतुरशीतिलक्षाणां जीवानां देहसंस्थितिः ।
कोटिसूर्यप्रतीकाशः कोटिचंद्रांशुनिर्मलः । । १ ६६।।
सप्तकोटिमहामंत्रमंत्रितावयवद्युतिः ।
शिवोद्भवाद्यष्टकोटिविनायकधुरंधरः । । १ ६७।।
त्रयस्त्रिंशत्कोटिसुरश्रेणीप्रणतपादुकः ।
अनंतदेवतासेव्यो ह्यनंतशुभदायकः ।। १ ६८।।
अनंतानामानंतश्रीरनंतानंतसौख्यवः ।
अनंतशक्तिसहितो ह्यनंतमुनिसंस्तुतः ।
अनंतमुनिसंस्तुत ओं नम इति ।। १६ ९।।
इति वैनायकं नाम्नां सहस्रमिदमीरितं ।
इदं ब्राह्मे मुहूर्ते वै यः पठेत्प्रत्यहं नरः ।। 1.46.१७ ०।।
करस्थं तस्य सकलमैहिकामुष्मिकं सुखं ।
आयुरारोग्यमैश्वर्यं धैर्यं शौर्यं बलं यशः ।। १७५ ।।
मेधा प्रज्ञा धृतिः कांतिः सौभाग्यमतिरूपता ।
सत्यं दया क्षमा शांतिर्दाक्षिण्यं धर्मशीलता ।. १ ७२।।
जगत्संवननं विश्वसंवादो वेदपाटवं ।
सभापांडित्यमौदार्यं गांभीर्यं ब्रह्मवर्चसं ।। १७३ ।।
ओजस्तेजःकुलं शीलं प्रतापो वीर्यमार्यता ।
ज्ञानं विज्ञानमास्तिक्यं धैर्यं विश्वासता तथा ।। १७४।।
धनधान्यादिवृद्धिश्च सकृदस्य जपाद्भवेत् ।
वश्यं चतुर्विधं विश्वं जपादस्य प्रजायते ।। १७५।।
राज्ञो राजकलत्रस्य राजपुत्रस्य मंत्रिणः ।
जपते यस्य वश्यार्थं स दासस्तस्य जायते ।। १ ७६।।
धर्मार्थकाममोक्षाणामनायासेन साधनं ।
शाकिनीडाकिनीरक्षोयक्षग्रहभयापहं ।। १७७।।
साम्राज्यसुखदं सर्वसपत्नमदमर्दनं ।
समस्तकलहृध्वंसी दग्धं बीजप्ररोहणम् ।। १७८।।
दुःस्वप्ननाशनं क्रुद्धस्वामिचित्त प्रसाधनम् ।
षट्कर्माष्टमहासिद्धित्रिकालज्ञानकारणं ।। १ ७९।।
परकृत्यप्रशमनं परचक्रविमर्दनं ।
संग्रामो सर्वेषामेदमेकं जयावहं ।। 1.46.१८० ।।
सर्ववंध्यत्वदोषध्नं गर्भरक्षैककारणं ।
पठ्यते प्रत्यहं यत्र स्तोत्रं गणपतेरिदं ।। १८१ ।।
देशे तत्र न दुर्भिक्षर्मातयो दुरितानि च ।
न तद्गेहं जहाति श्रीर्यत्रायं जप्यते स्तवः । । १८२। ।
क्षयः कुष्ठः प्रमेहांशौ भगंदरविषूचिके ।
गुल्म प्लीहा न वल्मीकमतिसारं महौदरं ।। १८३ ।।
कासं श्वास गुदावर्तं शूल शोफं जलोदरं ।
शिरोरोगं वमिं हिक्कां गंडमालामरोचकं ।। १ ८४।।
वातपित्तकफद्वंद्वत्रिदोषजनितज्वरं ।
आगंतुं विषमं शीतमुष्णं चैकाहिकादिकं ।। १८५ ।।
इत्याद्युक्तमनुक्तं वा रोग दोषादिसंभवं ।
सर्वं प्रशमयत्याशु स्तोत्रस्यास्य सकृज्जपः ।। १ ८६।।
प्राप्यतेऽस्य जपात्सिद्धिः स्त्रीशूद्रपतितैरपि ।
सहस्रनाममंत्रोऽयं जप्तव्यस्तु शुभाप्तये । । १ ८७।।
महागणपते स्तोत्रं सकामः प्रजपन्निदं ।
इच्छया सकलान् भोगानुपभुज्येह पार्थिवान् ।। १ ८८।।
मनोरथफलैर्दिव्यैर्व्योमयानैर्मनोरमैः ।
चंद्रेंद्रभास्करोपेंद्रब्रह्मशर्वादिसद्मसु ।। १ ८९। ।
कामरूपः कामगतिः कामदः कामदेश्वरः ।
भुक्त्वा यथेप्सितान्भोगानभीष्टैः सह बंधुभिः ।। 1.46.१९० ।।
गणेशानुचरो भूत्वा महागणपते प्रियः ।
नंदीश्वरादिसानंदैर्नंदितः सकलैर्गणैः ।। ।। १९१ ।।
शिवाभ्यां कृपया पुत्रनिर्विशेषेण लालितः ।
शिवभक्तः पूर्णकामो गणेश्वरवरात्पुनः ।। १९२ ।।
जातिस्मरो धर्मपरः सार्वभौमोऽभिजायते ।
निष्कामस्तु जपन्नित्यं भक्त्या विघ्नेशतत्परः । । १९३ ।।
योगसिद्धिं परां प्राप्य ज्ञानवैराग्यसंस्थिति ।
निरंतरोदितानंदे परमानंदसंज्ञिते ।। १ ९४।।
विश्वोत्तीर्णे परे पूर्णे पुनरावृत्तिवर्जिते ।।
लीनो वैनायके धाम्नि रमते नित्यनिर्वते ।। १९५ ।।
इदं प्रजप्तं पठितं पाठितं श्रावितं श्रुतं ।
व्याहृतं चर्चितं ध्यातं विमृष्टमभिनंदितं ।। १९६ ।।
इहामुत्र अविश्लेषं सर्वैश्वर्यप्रदायकं ।
स्वच्छदचारिणाऽप्येष येन संधार्यते स्तवः ।
स रक्ष्यते शिवोद्भूतैर्गणैरप्यष्टकोटिभिः।। १ ९७।।
लिखितं पुस्तके स्तोत्रं मंत्रभूतं प्रपूजयेत् ।
तत्र सर्वोत्तमा लक्ष्मी सन्निधत्ते निरंतरं ।। १ ९८।।
दानैरशेषैरखिलैर्वतैश्च ।
तीर्थैरशेषैरखिलैर्मखश्च ।
न तत्फलं विंदति यद्गणेशसहस्रनाम्ना स्मरणेन सद्यः १९९
एतन्नाम्नां सहस्रं पठति दिनमणौ प्रत्यहं प्रोज्जिहाने ।
सायं मध्यंदिने वा त्रिषवणमथवा संततं वा जनो यः ।
स स्यादैश्वर्यधुर्यः प्रभवति वचसां कीतिमुच्चैस्तनोति।
दारिद्र्यं हंति विश्वं वशयति सुचिरं वर्धते पुत्रपौत्रैः ।।1.46.२ ० ०।।
अकिंचनोऽप्येकचित्तो नियतो नियताशनः ।
प्रजपंश्चतुरो मासान् गणेशार्चनतत्परः ।।२ ०१ ।।
दरिद्रतां समुन्मूल्य सप्तजन्मानुगामपि ।
लभते महतीं लक्ष्मीमित्याज्ञा पारमेश्वरी । ।२ ० २।।
आयुष्यं वीतरोगं कुलमतिविमलं संपदः श्रेणिदानाः ।
कीर्तिः पुण्यावदाता भणतिरभिनवा कांतिरव्याधिभव्या ।।
पुत्राः संतः कलत्रं गुणवदभिमतं यद्यदन्यच्च तत्तनित्यं यः स्तोत्रमेतत् पठति गणपतेस्तस्य हस्ते समस्तं ।।२ ०३ । ।
गणंजयो गणपतिहरैंबो धरणीधरः ।
महागणपतिर्बुद्धिप्रियः क्षिप्रप्रसादनः ।।२ ०४।।
अमोघसिद्धिरमितमंत्रश्चिंतामणिर्निधिः ।
सुमंगलो बीजमाशापूरको वरदः कविः ।।२ ०५ ।।
काश्यपो नंदनो वाचासिद्धो ढुंढिर्विनायकः ।
मोदकैरेभिरत्रैकविंशत्या नामभिः पुमान् ।।२ ० ६।।
यः स्तौति मद्गतमना मदाराधनतत्परः ।
स्तुतो नाम्नां सहस्रेण तेनाहं नात्र संशयः ।।२ ०७।।
नमो नमः सुखरपूजितांघ्रये ।
नमो नमो निरुपममंगलात्मने ।।
नमो नमो विपुलसाधकसिद्धये ।
नमो नमः करिकलभाननाय ते ।।२ ०८।।
किंकिणीगणरचितचरणः ।
प्रकटितगुरुमितचारुकरणः ।।
मदजललहरीकलितकपोलः ।
शमयतु दुरितं गणपतिर्नृप नाम्ना ।।२ ०९ ।।
इति श्रीमदादि श्रीमन्महागाणेश्वरे महापुराणे उपासनाखंडे ईश्वरमहागणपतिसंवादे श्रीमद्गणेशदिव्यसहस्रनामामृतस्तोत्र कथनंनाम संपूर्णम् ।।
श्रीमद्गणेशार्पणमस्तु ।।
इति श्रीमद्गणेशसहस्रनाममालामंत्रात्मकस्तोत्रं समाप्तम् ।।
श्रीस्वानंदेशार्पणमस्तु ।।
षट्चत्वारिंशोऽध्यायः । ४६