प्रमुखा विकल्पसूचिः उद्घाट्यताम्

विकिस्रोतः β

तिब्बती-संस्कृत-आङ्लशब्दकोशः/ङ-झ

< तिब्बती-संस्कृत-आङ्लशब्दकोशः
  • ང་▫ nga▪ aham; ātman▪ I▫ ངའི་ཚིག་▫ nga'i tshig▫ my Tenses: future, present, past, imperative words
  • ང་རྒྱལ་▫ nga rgyal▪ {LCh,L,MSA,MV}māna; {C} manyanā; {L}adhimāna; {MSA,MV}abhimāna (e.g.: {MSA}śama-mātra-abhimāna); {MV} unnati; ahaṃkāra▪ [I-victor]; pride; I-principle ▫ {PH}self-confidence; I-principle; ego▫ {C} egocentricity; conceit; (vain) conceitedness; mindingང་རྒྱལ་ལ་དབྱེ་ན། རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཅན་གྱི་ང་རྒྱལ་དང་ ། སྙིང་སྟོབས་ཅན་གྱི་ང་རྒྱལ་དང་། མུན་པ་ཅན་གྱི་ང་རྒྱལ་ཏེ་གསུམ་མོ། ▫ When the I-principle is divided, [there are] three: the activity dominated I-principle, the lightness dominated I-principle, and the darkness dominated I-principle.▫ {Gön}
  • ང་རྒྱལ་གྱི་ཟིལ་གྱིས་ནོན་ཅིང་▫ nga rgyal gyi zil gyis non cing▪ {C}māna-abhibhūta▪ overwhelmed by the vibrance of pride/conceit▫ {C}overcome by conceit
  • ང་རྒྱལ་ཅན་▫ nga rgyal can▪ {L}abhimāna; {L} abhimānika; {MSA}mānin▪ prideful; conceited▫ proud; boastful; conceited
  • ང་རྒྱལ་གཅོམ་▫ nga rgyal gcom▪ {PH}pride and conceit▫ ང་རྒྱལ་གཅོམ་བསྐྱུངས།▫ [His] pride and conceit were diminished.
  • ང་རྒྱལ་བཅག་པའི་▫ nga rgyal bcag pa'i▪ {C}nihata-māna▪ {C}(one who) has slain (all) pride
  • ང་རྒྱལ་དང་བཅས་པ་▫ nga rgyal dang bcas pa▪ {MSA} samāna▪ prideful; proud; conceited
  • ང་རྒྱལ་དུ་འགྱུར་བ་▫ nga rgyal du 'gyur ba▪ འགྱུར། འགྱུརད། གྱུར། གྱུརད།▫ 'gyur 'gyurd gyur gyurd▪ {C} adhimanyate▪ prideful; proud; conceited▫ {C} be conceited
  • ང་རྒྱལ་ཕྲ་བ་▫ nga rgyal phra ba▪ {MSA}sūkṣma-māna▪ subtle pride/conceit
  • ང་རྒྱལ་མེད་པ་▫ nga rgyal med pa▪ {MSA}nirmāṇa; {MSA}nirmāna▪ without pride/conceit
  • ང་རྒྱལ་ལས་ཀྱང་ང་རྒྱལ་▫ nga rgyal las kyang nga rgyal ▪ {C}māna-atimāna (=śreyasaḥ śreyānaham iti)▪ pride beyond pride▫ {C}hauteur
  • ང་དང་ངའི་ཞེས་བྱ་བ་▫ nga dang nga'i zhes bya ba▪ {MSA}ahaṃ mameti▪ I and mine; "I and my"
  • ང་ཙམ་▫ nga tsam▪ mere-I; only I▫ {PH}mere "I"; mere notion of a self
  • ང་ཚོ་▫ nga tsho▪ we
  • ང་ཡི་བ་▫ nga yi ba▪ mama; ātmīya▪ mine
  • ང་ཡིར་འཛིན་པ་▫ nga yir 'dzin pa▪ གཟུང་། འཛིན། བཟུང་ ། ཟུངས།▫ gzung 'dzin bzung zungs▪ {C,MSA} mama-kāra (e.g.: {C,MSA}ahaṃkāra-mamakāra)▪ conceive/apprehend as mine▫ {C}mine-making
  • ང་རང་གཉིས་▫ nga rang gnyis▪ we two
  • ང་རོ་▫ nga ro▪ nāda▪ roar▫ {PH}roar; pronunciation ▫ སེང་གེའི་ང་རོ་ཆེན་པོ་▫ seng ge'i nga ro chen po▫ great lion's roar▫ མིང་དང་ཚིག་ཚིགས་ཀྱི་ང་རོ།▫ ming dang tshig tshigs kyi nga ro,▫ The Pronunciation of Words and Combinations of Letters▫ {TBRC} W20229 vol. 2, p.2
  • ང་རོ་ཆེན་པོ་▫ nga ro chen po▪ {PH}great roar▫ བདག་མེད་པར་སྒྲ་བརྗོད་པའི་སེངྒེའི་ང་རོ་ཆེན་པོ་སྒྲོག་པ།▫ bdag med par sgra brjod pa'i sengge'i nga ro chen po sgrog pa;▫ He bellows forth the great lion’s roar that proclaims the word that [all are] selfless.▫ {LVS} = 1-02-00087-H96-SID000125
  • ང་རོའི་རྣམ་པ་▫ nga ro'i rnam pa▪ {PH}tone▫ ང་རོའི་རྣམ་པའི་མཚོན་རྟགས་ནི་གཤམ་གསལ་ལྟར་རོ།▫ nga ro'i rnam pa'i mtshon rtags ni gsham gsal ltar ro;▫ The indicating sign of the tone is as clarified below.▫ {TBRC} W20229 vol. 2; p.2
  • ངག་▫ ngag▪ {LCh,L,MSA,MV}vāk; vāc▪ speech
  • ངག་ཀྱལ་▫ ngag kyal▪ saṃbhinnapralāpa▪ senseless speech/talk
  • ངག་གི་སྒྲ་▫ ngag gi sgra▪ sounds of speech
  • ངག་གི་དངོས་པོ་▫ ngag gi dngos po▪ {C}vāg-vastu▪ verbal thing▫ {C}merely a nominal entity
  • ངག་གི་ཐ་སྙད་▫ ngag gi tha snyad▪ verbal convention ▫ {GD:726} verbal designations for a name applied to an object
  • ངག་གི་ལམ་དང་སྒྲ་▫ ngag gi lam dang sgra▪ {C}vāk-patha-ghoṣa▪ {C}the sound of the paths of speech Tenses: future, present, past, imperative
  • ངག་འཆལ་▫ ngag 'chal▪ senseless chatter
  • ངག་སྙན་པ་▫ ngag snyan pa▪ {C}priya-vadya; {C} ślakṣṇa▪ pleasant speech/talk▫ {C}kind words; soft; smooth
  • ངག་དབང་ཆོས་གྲགས་▫ ngag dbang chos grags▪ {GD:xii,845}Nga-w#ang-chö-drak [1572-1641, a S#a-g#ya author on epistemology]
  • ངག་དབང་དཔལ་ལྡན་▫ ngag dbang dpal ldan▪ Ngag-wang-pal-dan [also called Pal-dan-chö-jay (dpal ldan chos rje) b. 1797]
  • ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་▫ ngag dbang blo bzang rgya mtsho▪ Ngag-wang-lo-sang-gya-tsho [1617-1682, The Fifth Dalai Lama]
  • ངག་དབེན་▫ ngag dben▪ verbal isolation; isolation of speech
  • ངག་མི་སྨྲ་བ་▫ ngag mi smra ba▪ {PH}not speaking
  • ངག་སྨྲ་▫ ngag smra▪ speak
  • ངག་ཚད་མ་▫ ngag tshad ma▪ valid speech
  • ངང་▫ ngang▪ {LCh}nisarga; {LCh,MSA}rasa; {L} ādhyātma▪ situation; within; nature; condition; state; sphere▫ taste; character; disposition; essence; internal; inside; within; inner
  • ངང་སྐྱ་▫ ngang skya▪ grey teal
  • ངང་གིས་བྱུང་བ་ཡོད་ན་ཡང་▫ ngang gis byung ba yod na yang▪ འབྱུང་། འབྱུང་། བྱུང་། བྱུང་།▫ 'byung 'byung byung byung▪ even if it did occur naturally
  • ངང་ནས་▫ ngang nas▪ from within the state; from within
  • ངང་པའི་རྒྱལ་པོ་▫ ngang pa'i rgyal po▪ {C}haṃsa-rāja▪ king of the geese▫ {C}the royal goose
  • ངང་པའི་སྟབས་སུ་བཞུད་པ་ཡིན་▫ ngang pa'i stabs su bzhud pa yin▪ {C}haṃsa-vikrānta-gāmin▪ {C}one who moves in the manner of a goose
  • ངང་ཚུལ་▫ ngang tshul▪ state; natural state; condition; inner mode
  • ངད་▫ ngad▪ strong aroma
  • ངན་▫ ngan▪ {MSA}avara; {MSA}asat▪ bad
  • ངན་འགྲོ་▫ ngan 'gro▪ {LCh,MSA}durgati▪ [bad-go]; bad transmigration; bad condition ངན་འགྲོའི་སྐྱེ་བ་འགོག་པའི་སོ་སོར་བཏགས་མིན་གྱི་འགོག་པ་▫ ngan 'gro'i skye ba 'gog pa'i so sor btags min gyi 'gog pa▪ non-analytical cessation which is a cessation of birth in a bad transmigration
  • ངན་འགྲོར་འགྲོ་བ་▫ ngan 'gror 'gro ba▪ {MV}durgati-gamana▪ go to a bad transmigration
  • ངན་འགྲོར་ལྟུང་བ་▫ ngan 'gror ltung ba▪ fall into a bad transmigration
  • ངན་ངོན་▫ ngan ngon▪ {C,MSA}avara; {C}avaraka; {L} itaretara▪ {C}small; puny; vile; pitiful; mutual; one another
  • ངན་བརྗོད་▫ ngan brjod▪ བརྗོད། རྗོད། བརྗོད། རྗོད།▫ brjod rjod brjod rjod▪ {C}dur-ukta▪ {C}offensive; offensive word
  • ངན་དུ་བརྗོད་པ་▫ ngan du brjod pa▪ བརྗོད། རྗོད། བརྗོད། རྗོད།▫ brjod rjod brjod rjod▪ {C}dur-āgata▪ {C}abusive; abusive words
  • ངན་དུ་བརྗོད་པར་བྱེད་▫ ngan du brjod par byed▪ བརྗོད། རྗོད། བརྗོད། རྗོད།▫ brjod rjod brjod rjod▪ {L}kutsayanti ▪ condemn
  • ངན་དུ་སྨྲས་པ་▫ ngan du smras pa▪ {C}dur-ukta▪ {C} offensive; offensive word
  • ངན་དུ་ཟེར་བ་▫ ngan du zer ba▪ {C}dur-bhāṣita▪ {C} insulting; insulting words
  • ངན་བདུད་▫ ngan bdud▪ evil devil
  • ངན་བདུད་ཀྱི་ཕོ་ཉ་▫ ngan bdud kyi pho nya▪ messenger of an evil devil
  • ངན་པ་▫ ngan pa▪ {L}kuhanā; {MSA}ku- (e.g.: ku-ceṣṭita; etc.); {MSA}duṣṭa; {C,MSA}hīna; puriṣa ▪ bad; excrement▫ {C}false; imposter; cheat; inferior; low; small; disagreeable; left behind; mean
  • ངན་པའི་ཝ་སྐྱེས་▫ ngan pa'i wa skyes▪ bad wolf Tenses: future, present, past, imperative
  • ངན་ཞེན་གྱི་ལེ་ལོ་▫ ngan zhen gyi le lo▪ laziness that is attachment to bad activities
  • ངན་སེམས་▫ ngan sems▪ {PH}evil thought; evil intent
  • ངན་སོང་▫ ngan song▪ སོང་། སོང་། སོང་། སོང་།▫ song song song song▪ {LCh,MSA}apāya; {LCh}durgati; {MSA}pāpa(?)▪ [bad-went]; bad state; bad transmigration; bad condition▫ ངན་སོང་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་རྒྱུད་▫ ngan song thams cad yongs su sbyong ba'i rgyud▫ Purification of All Bad Migrations Tantra (sarva-durgati-pariśodhana-tantra) [a Yoga Tantra]
  • ངན་སོང་སེལ་▫ ngan song sel▪ {PH}*Durgati-par iśodhana/*Durgatyapoha/*Apāyāpoha [p.n. of Bodhisattva]
  • ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་▫ ngan song du skye bar 'gyur ba▪ སོང་། སོང་། སོང་། སོང་།▫ song song song song▪ {C}apāya-saṃvartanīya▪ will be born in a bad transmigration▫ {C}liable to lead to the states of woe
  • ངན་སོང་དུ་ལྷུང་▫ ngan song du lhung▪ fall into a bad transmigration
  • ངན་སོང་པ་▫ ngan song pa▪ སོང་། སོང་། སོང་། སོང་།▫ song song song song▪ {C}apāya; {L,MSA}apāyika; {L} durgati▪ bad transmigration; one who is in a bad transmigration▫ {C}place of woe; states of woe; become; taste; drink; proceed; bad rebirth(s); wretched; tiny
  • ངན་སོང་གསུམ་▫ ngan song gsum▪ སོང་། སོང་། སོང་། སོང་།▫ song song song song▪ {C}tri-apāya; {C}tri-apāyi; {C}triyapaya▪ the three bad transmigrations▫ {C}the three states of woe; the three places of woe
  • ངམ་▫ ngam▪ or; and; particle indicating question ▫ གམ་ངམ་དམ་ནམ་བམ་མམ་འམ།རམ་ལམ་སམ་རྣམས་འབྱེད་སྡུད་སྒྲ་ ▫ gam ngam dam nam bam mam 'am/ ram lam sam rnams 'byed sdud sgra▫ gam, ngam, dam, nam, bam, mam 'am, ram, lam, and sam are disjunctive and conjunctive sounds
  • ངམས་འགྱུར་འོང་ཞེས་▫ ngams 'gyur 'ong zhes▪ {C}hāni▪ {C}failure; diminution; decrease; waning; loss
  • ངའི་▫ nga'i▪ my; mine▫ ངའི་ཆོས་འདུལ་བ་▫ nga'i chos 'dul ba▫ my disciplinary doctrine
  • ངའི་ཕྲག་པ་ལ་▫ nga'i phrag pa la▪ {C}sama-aṃśena▪ {C}an equal share
  • ངའི་མིག་▫ nga'i mig▪ my eye
  • ངའོ་སྙམ་པ་▫ nga'o snyam pa▪ {LCh}asmimāna▪ the thought "I"
  • ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་▫ nga'o snyam pa'i nga rgyal▪ {C} asmi-māna▪ pride of thinking "I"▫ {C}self-conceit
  • ངར་▫ ngar▪ intensity; to me▫ {PH}rough; coarse
  • ངར་འཛིན་▫ ngar 'dzin▪ གཟུང་། འཛིན། བཟུང་། ཟུངས།▫ gzung 'dzin bzung zungs▪ {MV,TN}ahaṃkṛti▪ the conception as/of I; conception of [an inherently existent] I▫ selfishness; grasping
  • ངར་འཛིན་གྱི་གཞི་▫ ngar 'dzin gyi gzhi▪ གཟུང་། འཛིན། བཟུང་ ། ཟུངས།▫ gzung 'dzin bzung zungs▪ basis of the conception/apprehension of I
  • ངར་འཛིན་གྱི་ཡུལ་▫ ngar 'dzin gyi yul▪ གཟུང་། འཛིན། བཟུང་ ། ཟུངས།▫ gzung 'dzin bzung zungs▪ object of the conception/apprehension of a [truly existent] I
  • ངར་འཛིན་པ་▫ ngar 'dzin pa▪ གཟུང་། འཛིན། བཟུང་། ཟུངས། ▫ gzung 'dzin bzung zungs▪ {C}ahaṃkāra▪ conception/apprehension of I▫ {C}I-making
  • ངར་འཛིན་པ་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པ་▫ ngar 'dzin pa dang nga yir 'dzin pa▪ གཟུང་། འཛིན། བཟུང་། ཟུངས།▫ gzung 'dzin bzung zungs▪ {MSA}ahaṃkāra-mamakāra▪ conception/apprehension of I and conception/ apprehension of mine
  • ངར་འཛིན་མེད་པ་▫ ngar 'dzin med pa▪ nonapprehension as “I;” absence of apprehension as “I”
  • ངལ་▫ ngal▪ {MSA}śrama▪ fatigue; weariness; tiredness
  • ངལ་བ་▫ ngal ba▪ {LCh,MSA}śrama; {LCh}klama▪ fatigue; weariness; tiredness
  • ངལ་བ་མང་▫ ngal ba mang▪ with much weariness Tenses: future, present, past, imperative
  • ངལ་སོས་པ་▫ ngal sos pa▪ restoration
  • ངལ་སོས་པ་ཐོབ་པ་▫ ngal sos pa thob pa▪ attain restoration
  • ངས་▫ ngas▪ by me
  • ངས་ཡོངས་སུ་གཏད་ཀྱིས་▫ ngas yongs su gtad kyis▪ གཏད། གཏོད། བཏད། གཏོད།▫ gtad gtod btad gtod▪ {C} anuparīndāmi▪ {C}I transmit; (I) entrust; again entrust
  • ངས་ཡོངས་སུ་གཏོད་▫ ngas yongs su gtod▪ གཏད། གཏོད། བཏད། གཏོད།▫ gtad gtod btad gtod▪ {C}anuparīndāmi ▪ {C}I transmit; (I) entrust; again entrust
  • ངུ་འབོད་▫ ngu 'bod▪ raurava▪ cry; Crying [Hell]
  • ངུར་པ་▫ ngur pa▪ duck▫ {PH}duck
  • ངུར་སྨིག་འཛིན་པ་▫ ngur smig 'dzin pa▪ {PH}saffron-clothed; monk
  • ངུར་སྨྲིག་▫ ngur smrig▪ {LCh,C}kāṣāya▪ saffron▫ {PH}saffron▫ {C}saffron; reddish-yellow; yellow robeམེ་ཏོག་ཕྲེང་རྒྱུད་དུ། ངུར་སྨྲིག་བཙག་དང་སྔོན་པོ་ཞེས་རུང་ཚོན་གསུམ་གསུངས་པའི་བཙག་མདོག་དེ་ཡིན་རྒྱུར་འདུག▫ me tog phreng rgyud du, ngur smrig btsag dang sngon po zhes rung tshon gsum gsungs pa'i btsag mdog de yin rgyur 'dug,▫ That would seem to be the red ochre hue that is spoken of [as one of] three suitable colors "saffron, red ochre, and blue" in the Flower Garland Tantra.▫ {GCC} p.14
  • ངུར་སྨྲིག་གོས་▫ ngur smrig gos▪ {PH}saffron-robes
  • ངུར་སྨྲིག་འཛིན་པ་▫ ngur smrig 'dzin pa▪ {PH}one who wears saffron (i.e. monk [Buddhist])
  • ངེས་▫ nges▪ ངེས། ངེས། ངེས། ངེས།▫ nges nges nges nges▪ {L}niyata; {L}ekāntika; {MSA}aikāntya; {MSA}nītatva; {MSA}vyavasiti▪ ascertain; ascertainment; certain▫ certain; truth; exceedingly; devoted to one aim only
  • ངེས་ངོ་▫ nges ngo▪ [ascertainment-face]; ascertainment factor
  • ངེས་ངོར་▫ nges ngor▪ to/for the ascertainment factor
  • ངེས་བཅོམ་སྟེ་▫ nges bcom ste▪ གཞོམ། འཇོམས། བཅོམ། ཆོམས།▫ gzhom 'joms bcom choms▪ {C}nihanitvana; {MSA}(ni √han): nihatya▪ {C}slain
  • ངེས་ཆ་▫ nges cha▪ ascertainment factor
  • ངེས་རྟོགས་▫ nges rtogs▪ རྟོགས། རྟོགས། རྟོགས། རྟོགས།▫ rtogs rtogs rtogs rtogs▪ {C}nidhyāna; {L}nidhāna▪ {C} meditation ངེས་དོན། ངེས་པའི་དོན།▫ nges don, nges pa'i don ▪ {LCh,MSA}nītārtha▪ definitive meaning; definitive; definitive object
  • ངེས་དོན་གྱི་མདོ་▫ nges don gyi mdo▪ nītārtha-sūtra▪ sūtra of definitive meaning
  • ངེས་སྡོམ་▫ nges sdom▪ {A4C} niyama▪ {PH}self-restraint; resolute restraint
  • ངེས་པ་▫ nges pa▪ {LCh,L,MSA}niyata; {LCh} niyama; {C}niyatim; {C}ekānta; {C,L}ekāntika; {MSA}aikāntika; {C}avaśyam; niś √ci: {MSA} niścaya; {MSA}niścita; {MSA}viniścita; {GD:618} adhyavasaya▪ verb: ascertain; determine; restrict. noun: ascertainment; certainty. adj.: determined; ascertained; definite; definiteness; limited; certain▫ {C}truth; exceedingly; devoted to one aim only; (it is) of necessity; in all circumstances; definitely; exceedingly; bound to; {GD:618} certainty
  • ངེས་པ་ཉིད་▫ nges pa nyid▪ {C}niścitatva▪ {PH} ascertainment (a consciousness)▫ {C}certainty
  • ངེས་པ་རྙེད་པ་▫ nges pa rnyed pa▪ gain/find ascertainment/certainty
  • ངེས་པ་དྲང་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་ལྡོག་བྱེད་▫ nges pa drang pa'i sgo nas 'jug ldog byed▪ {GD:185} applying to the practical world through inducing ascertainment
  • ངེས་པ་འདྲེན་པ་▫ nges pa 'dren pa▪ induce ascertainment/certainty
  • ངེས་པ་མེད་▫ nges pa med▪ a-niyama▪ non-restriction; no ascertainment/certainty
  • ངེས་པ་ཞུགས་པ་▫ nges pa zhugs pa▪ ཞུག འཇུག ཞུགས། ཞུགས།▫ zhug 'jug zhugs zhugs▪ {C}abhiprasthita▪ {C}set out; well set out Tenses: future, present, past, imperative
  • ངེས་པའི་▫ nges pa'i▪ {C}niyatam (=avaśya)▪ {C} certainly; to be sure to; definitely
  • ངེས་པའི་དོན་▫ nges pa'i don▪ {L}nītārtha▪ definitive; definitive meaning; definitive object
  • ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་མ་ཐོས་པ་▫ nges pa'i don gyi mdo sde ma thos pa▪ {MSA}nītārtha-sūtrāntāśravaṇa▪ not hearing sūtras of definitive meaning ངེས་པའི་ཚིག ངེས་ཚིག་▫ nges pa'i tshig, nges tshig ▪ {L,MSA}nirukti; {C}nirukti-pratisaṃvid; {C} sunirukta; {MSA}nirukta; {MSA}nirvacana▪ creative etymology; contextual etymology▫ {C} grammatical analysis; analytical knowledge of a language; well-analyzed (grammatically)
  • ངེས་པའི་ཚིག་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་▫ nges pa'i tshig la gdon mi za bar▪ {L}nirukti-nirdeśa▪ {C}exposition of language
  • ངེས་པར་▫ nges par▪ {C,MV}niyatam (={C}avaśyam)▪ definitely; definite; certainly▫ {C}to be sure to
  • ངེས་པར་སྐྱེས་པ་▫ nges par skyes pa▪ {C}niryāta▪ definitely produced▫ {C}come into being; is issued from; gone forth; removal
  • ངེས་པར་འགྱུར་བ་▫ nges par 'gyur ba▪ {C}niyata; {MSA}niyati-pāta; {MSA}niścayo bhavati; {MSA} naiyamya-pāta▪ become definite; certain▫ {C} fixed (on); definitely fixed; established; destined for; certainty
  • ངེས་པར་འགྲེལ་པ་▫ nges par 'grel pa▪ བཀྲལ། འགྲེལ། བཀྲལད། འགྲེལད།▫ bkral 'grel bkrald 'greld▪ {L,MV} nirmocana; {L}niḥsaraṇa; {MSA}nirmokṣa(ṇa) (e.g.: saṃdhi-nirmokṣaṇa)▪ unravel; commentary; elucidation; explanation▫ free; liberate; deliverance; deliver; escape; going forthfree; liberate; deliverance; deliver; escape; going forth
  • ངེས་པར་འཇུག་པར་བྱེད་པ་▫ nges par 'jug par byed pa ▪ {C}niveśika (=avavāda-ādinā pratiṣṭhāpikā)▪ definitely engage in▫ {C}place oneself into
  • ངེས་པར་བརྗོད་▫ nges par brjod▪ བརྗོད། རྗོད། བརྗོད། རྗོད། ▫ brjod rjod brjod rjod▪ {C}nirucyate; {MSA}(ni √rūp): nirūpyate▪ definitely express/verbalize▫ {C}is described
  • ངེས་པར་རྟོགས་པ་▫ nges par rtogs pa▪ རྟོགས། རྟོགས། རྟོགས། རྟོགས།▫ rtogs rtogs rtogs rtogs▪ {C}vibodhati; {MSA}nidhyāna; {C}nirvedhika▪ definitely realize; definite realization▫ meditation; {C}discerns; sharp; penetration; penetrating
  • ངེས་པར་རྟོགས་པར་བྱའོ་▫ nges par rtogs par bya'o▪ རྟོགས། རྟོགས། རྟོགས། རྟོགས།▫ rtogs rtogs rtogs rtogs▪ {C}niṣṭā gantavya; {C}niṣṭā gantavyā▪ will/should definitely realize▫ {C}one should be quite certain that
  • ངེས་པར་རྟོགས་བྱ་▫ nges par rtogs bya▪ རྟོགས། རྟོགས། རྟོགས། རྟོགས།▫ rtogs rtogs rtogs rtogs▪ {C}vibodhati▪ definitely realize; that which is definitely realized ▫ {C}discerns
  • ངེས་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་▫ nges par ston par byed pa ▪ བསྟན། སྟོན། བསྟནད། སྟོནད།▫ bstan ston bstand stond ▪ {C}nidarśika (=prasthāna-pratipattyāviśeṣa-rūpeṇa)▪ definitely teach/indicate▫ {C}defines; one who reveals
  • ངེས་པར་བསྟེན་▫ nges par bsten▪ བསྟེན། སྟེན། བསྟེནད། སྟེནད། ▫ bsten sten bstend stend▪ {C}niṣevita▪ definitely rely upon/make use of/stay close to/adhere to▫ {C}practicing
  • ངེས་པར་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་▫ nges par thob par byed pa▪ ཐོབ་ / འཐོབ། འཐོབ། ཐོབ། འཐོབས།▫ thob/'thob 'thob thob 'thobs▪ {C}nirvāhika (=niṣkarṣika)▪ definitely obtain/gain/attain; definite means of attainment▫ {C}carry away
  • ངེས་པར་འཐོབ་པ་▫ nges par 'thob pa▪ ཐོབ་ / འཐོབ། འཐོབ། ཐོབ། འཐོབས།▫ thob/'thob 'thob thob 'thobs▪ definitely obtain/gain/attain
  • ངེས་པར་བྱུང་▫ nges par byung▪ འབྱུང་། འབྱུང་། བྱུང་། བྱུང་།▫ 'byung 'byung byung byung▪ {MSA}viniḥsṛta (e.g.: bhūmi-viniḥsṛta)▪ definitely arose/emerged
  • ངེས་པར་བྱུང་བ་▫ nges par byung ba▪ འབྱུང་། འབྱུང་། བྱུང་ ། བྱུང་།▫ 'byung 'byung byung byung▪ {C}niryāta▪ definitely arose/emerged
  • ངེས་པར་བྱེད་▫ nges par byed▪ {MSA}niścayam eti; {MV}niyatīkaraṇa▪ ascertain; determine Tenses: future, present, past, imperative
  • ངེས་པར་བྱེད་པ་▫ nges par byed pa▪ {MV}niyatīkaraṇa ▪ ascertain; determine; means of ascertaining/ determining
  • ངེས་པར་འབྱིན་པ་▫ nges par 'byin pa▪ དབྱུང་། འབྱིན། ཕྱུང་ ། ཕྱུངས།▫ dbyung 'byin phyung phyungs▪ {L} nairyāṇika; avadhāraṇa▪ issue forth; deliverance
  • ངེས་པར་འབྱུང་▫ nges par 'byung▪ འབྱུང་། འབྱུང་། བྱུང་། བྱུང་། ▫ 'byung 'byung byung byung▪ {C,MV}niryāṇa; (nir √yā): {C,MSA,MV}niryāti; {C}niryāyanāya; {MSA} niḥsṛti▪ definitely emerge/arise▫ {C}going forth; goes forth; go forth
  • ངེས་པར་འབྱུང་བ་▫ nges par 'byung ba▪ འབྱུང་། འབྱུང་། བྱུང་ ། བྱུང་།▫ 'byung 'byung byung byung▪ {C,L,MSA} niḥsaraṇa; {C}pratisaraṇa; {C,MV}niryāti; {C} niryāta; {MSA,MV}niryāṇa; {MSA}nairyāṇikatva; {MSA}nairyāṇya▪ definite emergence [from cyclic existence]; renunciation▫ {C}goes forth; come into being; issued from; gone forth; removal; support
  • ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་བཅས་པ་▫ nges par 'byung ba dang bcas pa▪ འབྱུང་། འབྱུང་། བྱུང་། བྱུང་།▫ 'byung 'byung byung byung▪ {C}saniḥsaraṇa▪ together with renunciation; together with definite emergence [from cyclic existence]▫ {C}with escape; which includes the possibility of escape
  • ངེས་པར་འབྱུང་བ་མེད་པ་▫ nges par 'byung ba med pa ▪ འབྱུང་། འབྱུང་། བྱུང་། བྱུང་།▫ 'byung 'byung byung byung▪ {C}apratisaraṇa▪ non-renunciation; non-emergence▫ {C}without support
  • ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ལམ་བསྟན་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ་▫ nges par 'byung ba'i lam bstan pa la mi 'jigs pa▪ fearlessness with respect to asserting teaching the paths of definite emergence
  • ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ་▫ nges par 'byung bar 'gyur te ▪ འབྱུང་། འབྱུང་། བྱུང་། བྱུང་།▫ 'byung 'byung byung byung ▪ {C}niryāsyanti▪ will definitely emerge; will renounce▫ {C}will come forth ངེས་པར་འབྱུང་བ། ངེས་འབྱུང་▫ nges par 'byung ba; nges 'byung▪ འབྱུང་། འབྱུང་། བྱུང་། བྱུང་།▫ 'byung 'byung byung byung▪ {L,C}niḥsaraṇa▪ definite emergence [from cyclic existence]; renunciation▫ {C}escape; going forth; freedom from faults
  • ངེས་པར་འབྱེད་པ་▫ nges par 'byed pa▪ nirvedya; {C} nirvedha (=dharmadhātu-rūpeṇa-adhigamāt)▪ definite differentiation▫ {C}penetration
  • ངེས་པར་འབྱེད་པ་འགྲོ་བ་▫ nges par 'byed pa 'gro ba▪ {C} nirvedha-gāminī▪ go to definite differentiation▫ {C}which leads to piercing
  • ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་▫ nges par 'byed pa'i shes rab▪ {C}nairvedhika-prajñā▪ exalted wisdom of definite differentiation▫ {C}penetrating wisdom
  • ངེས་པར་སྦྱོར་▫ nges par sbyor▪ སྦྱར། སྦྱོར། སྦྱརད། སྦྱོརད། ▫ sbyar sbyor sbyard sbyord▪ definite joining/ application/endeavor
  • ངེས་པར་མི་འབྱུང་▫ nges par mi 'byung▪ འབྱུང་། འབྱུང་། བྱུང་ ། བྱུང་།▫ 'byung 'byung byung byung▪ {C}aniryāṇa▪ non-emergence; non-renunciation▫ {C}absence of going forth; not going forth
  • ངེས་པར་འཛིན་▫ nges par 'dzin▪ གཟུང་། འཛིན། བཟུང་། ཟུངས།▫ gzung 'dzin bzung zungs▪ {MV}avadhāra; avadhāraṇa▪ definitely apprehend/grasp/conceive
  • ངེས་པར་འཛིན་པ་▫ nges par 'dzin pa▪ གཟུང་། འཛིན། བཟུང་ ། ཟུངས།▫ gzung 'dzin bzung zungs▪ {C,MV,MSA} avadhāraṇa; {MSA}nirdhāraṇa; {MV}avadhāra ▪ definitely apprehend/grasp/conceive▫ {C} accurate determination
  • ངེས་པར་གཞོལ་བ་▫ nges par gzhol ba▪ {C}parāyaṇa▪ definitely flowing▫ {C}ending in (e.g.: sambodhi); (bound to) end in
  • ངེས་པར་གཟུང་བ་▫ nges par gzung ba▪ གཟུང་། འཛིན། བཟུང་ ། ཟུངས།▫ gzung 'dzin bzung zungs▪ {L}avadhāraṇa ▪ definitely apprehend/grasp/conceive▫ accurate determination
  • ངེས་པར་ལེགས་པ་▫ nges par legs pa▪ {LCh}niḥśreyas ▪ definite goodness [of liberation from cyclic existence and/or omniscience]; summum bonum; highest boon; the definitely good
  • ངེས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་▫ nges par shes par bya'o▪ {C} niṣṭa-gatena ... gantavya▪ should/will definitely Tenses: future, present, past, imperative ascertain▫ {C}one should know for certain
  • ངེས་པར་སེམས་པ་▫ nges par sems pa▪ {C}nidhyapti▪ {C}meditation; pacification
  • ངེས་བྱས་བཅས་པ་དང་རང་བཞིན་▫ nges byas bcas pa dang rang bzhin▪ {PH}transgressions [of vows] and natural [offenses]
  • ངེས་དབང་གིས་འཇུག▫ nges dbang gis 'jug▪ engage by the power of ascertainment▫ {GD:526} the power of ascertainment ངེས་འབྱིན། ངེས་པར་འབྱིན་པ།▫ nges 'byin, nges par 'byin pa▪ {LCh}nairyāṇika▪ deliverance; salvation; rescue
  • ངེས་འབྱིན་▫ nges 'byin▪ deliverance
  • ངེས་འབྱུང་▫ nges 'byung▪ འབྱུང་། འབྱུང་། བྱུང་། བྱུང་།▫ 'byung 'byung byung byung▪ {LCh}niḥsaraṇa; {C}niryāyatī; {MSA}niryāṇa; {MSA}niryāta; {N} nairyāṇika; {C}naiṣkramya▪ [definitely-emerge]; thought definitely to leave cyclic existence; definite emergence [from cyclic existence]; renunciation; thought definitely to leave [cyclic existence]▫ {C}goes forth; leaving home
  • ངེས་འབྱུང་སྒྲུབ་པ་▫ nges 'byung sgrub pa▪ བསྒྲུབ། སྒྲུབ། བསྒྲུབས། སྒྲུབས།▫ bsgrub sgrub bsgrubs sgrubs▪ niryāṇapratipatti; saṃbhārapratipattiḥ▪ definitely issuative achieving; achieving definite emergence
  • ངེས་འབྱུང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་▫ nges 'byung phun sum tshogs pa▪ excellent emergence
  • ངེས་འབྱུང་བློ་▫ nges 'byung blo▪ འབྱུང་། འབྱུང་། བྱུང་། བྱུང་།▫ 'byung 'byung byung byung▪ attitude of intending to leave [cyclic existence]
  • ངེས་འབྱུང་མེད་▫ nges 'byung med▪ འབྱུང་། འབྱུང་། བྱུང་། བྱུང་།▫ 'byung 'byung byung byung▪ {C}aniryāṇa▪ non-emergence; non-renunciation▫ {C}absence of going forth; not going forth
  • ངེས་འབྱུང་ཡན་ལག་▫ nges 'byung yan lag▪ འབྱུང་། འབྱུང་ ། བྱུང་། བྱུང་།▫ 'byung 'byung byung byung▪ {MV} niryāṇāṅga▪ branch of definite emergence
  • ངེས་འབྱེད་▫ nges 'byed▪ definite descrimination
  • ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་▫ nges 'byed cha mthun▪ {LCh,C,MV}nirvedha-bhāgīya▪ concordance with a portion of definite discrimination; concordant with definite differentiation; partial concordance with definite differentiation / discrimination▫ {C}Aids to Penetration
  • ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག▫ nges 'byed yan lag▪ {C)nirvedha-aṅga▪ limb of definite discrimination; [four] limbs of definite differentiation/discrimination; branch of definite differentiation/discrimination ▫ {C}Aids to Penetration
  • ངེས་ཚིག་▫ nges tshig▪ creative etymology; contextual etymology ངེས་ཚིག ངེས་པའི་ཚིག་▫ nges tshig, nges pa'i tshig▪ {LCh}nirukti▪ contextual etymology; creative etymology
  • ངེས་ཚིག་སོ་སོ་▫ nges tshig so so▪ individual communication
  • ངེས་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་▫ nges tshig so so yang dag rig pa▪ correct knowledge of individual communication
  • ངེས་འཛིན་▫ nges 'dzin▪ གཟུང་། འཛིན། བཟུང་། ཟུངས།▫ gzung 'dzin bzung zungs▪ {C}avadhāraṇa▪ definite apprehension; definitely apprehend/grasp/ conceive▫ {C}accurate determination
  • ངེས་གཟུང་བ་▫ nges gzung ba▪ གཟུང་། འཛིན། བཟུང་། ཟུངས།▫ gzung 'dzin bzung zungs▪ {C}avadhāraṇa ▪ definitely apprehend/grasp/conceive▫ {C} accurate determination
  • ངེས་བཟུང་▫ nges bzung▪ emphasis
  • ངེས་བཟུང་བ་▫ nges bzung ba▪ distinguish ངེས་ལེགས། ངེས་པར་ལེགས་པ།▫ nges legs, nges par legs pa▪ niḥśreyasa▪ definite goodness [of liberation from cyclic existence and/or omniscience]; summum bonum; highest boon; the definitely good
  • ངེས་ལེགས་▫ nges legs▪ definite goodness
  • ངེས་ཤེས་▫ nges shes▪ niścaya-jñāna; {GD:494} Tenses: future, present, past, imperative adhyavasaya▪ ascertaining consciousness; determinative consciousness▫ {GD:494} perceptual judgement
  • ངོ་▫ ngo▪ {LCh}mukha▪ face; perspective; (particle indicating the end of a statement)▫ {PH} [terminating particle]; with respect to; relative to; from the perspective of▫ རིགས་ཤེས་ཀྱི་ངོར་ཡོད་དགོས་▫ rigs shes kyi ngor yod dgos▫ it would have to exist in the face of a reasoning consciousness; it would have to exist for a reasoning consciousness▫ ངོ་དེར་ཡོད་ན་▫ ngo der yod na▫ if [something] exists for the perspective▫ ངེས་ངོར་▫ nges ngor▫ for/in the ascertainment factor
  • ངོ་སྐལ་▫ ngo skal▪ corresponding▫ རང་གི་ངོ་སྐལ་གྱི་སྤང་བྱ་ ▫ rang gi ngo skal gyi spang bya▫ its corresponding object of abandonment
  • ངོ་མཉམ་▫ ngo mnyam▪ equality; equality of entity
  • ངོ་དེར་ཡོད་ན་▫ ngo der yod na▪ if [something] exists for/in the perspective
  • ངོ་གནོང་▫ ngo gnong▪ [face-be ashamed]; be ashamed
  • ངོ་སྤྲད་▫ ngo sprad▪ སྤྲད། སྤྲོད། སྤྲད། སྤྲོད།▫ sprad sprod sprad sprod▪ identify; introduce; point out▫ མན་ངག་གི་ངོ་སྤྲད་པ་མི་ཤེས་ཤིང་▫ man ngag gi ngo sprad pa mi shes shing▫ He did not know the identifications [of these] quintessential instructions{LWT-187}
  • ངོ་སྤྲོད་▫ ngo sprod▪ སྤྲད། སྤྲོད། སྤྲད། སྤྲོད།▫ sprad sprod sprad sprod▪ identify; introduce; point out
  • ངོ་བོ་▫ ngo bo▪ {LCh,MSA}bhāva; {LCh,L}svabhāva; {C}svābhāvya; {LCh}vastu; {C}bhāva; {C,MSA} rūpa (e.g.: abhūta-rūpa); rūpam▪ entity; nature ▫ {PH}entity; actuality; object▫ {C}existence; positivity; positive existent (=the five skandhas); concerns; state of own-being; inherent existence; entityness; own-natureརང་གི་ངོ་བོ་འཛིན་པ་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ ▫ rang gi ngo bo 'dzin pa chos kyi mtshan nyid▫ the definition of phenomenon is that which holds its own entity
  • ངོ་བོ་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་མ་བསྐྱེད་པ་▫ ngo bo rgyu rkyen gyis ma bskyed pa▪ བསྐྱེད། སྐྱེད། བསྐྱེད། སྐྱེད།▫ bskyed skyed bskyed skyed▪ [its] entity is not produced by causes and conditions
  • ངོ་བོ་ངེས་པ་▫ ngo bo nges pa▪ ākāraniyata▪ definite nature/entity▫ {GD:124} determinate with respect to its nature
  • ངོ་བོ་གཅིག་▫ ngo bo gcig▪ ekarūpatā; ekavastu▪ one entity; same entity▫ {GD:284} identity in entity ངོ་བོ་གཅིག་ལྡོག་པ་ཐ་དད། ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་▫ ngo bo gcig ldog pa tha dad; ngo bo gcig la ldog pa tha dad▪ ལྡོག ལྡོག ལྡོགས། ལྡོགས།▫ ldog ldog ldogs ldogs▪ same entity and/but different isolates▫ {GD:154} distinct differentials within having the same entity; {GD:282} distinct differentials within the same substance
  • ངོ་བོ་གཅིག་པ་▫ ngo bo gcig pa▪ ekarūpatā▪ same entity▫ Definitions: མཚན་ཉིད། ངོ་བོ་སོ་སོ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་▫ mtshan nyid/ ngo bo so so ba ma yin pa'i chos▫ Def.: phenomena that are not of different entities ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་/ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ་▫ ngo bo gcig la ldog pa tha dad / ngo bo gcig la ldog pa tha dad pa▪ one entity but different isolates ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་/ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ་▫ ngo bo gcig la ldog pa tha dad / ngo bo gcig la ldog pa tha dad pa▪ one entity but different isolates
  • ངོ་བོ་ཉིད་▫ ngo bo nyid▪ {LCh,L,MSA,MV}svabhāva; {C}svābhāvika; {MV}svabhāvatā; {MV} svābhāvikatva; rūpatvā; svarūpam▪ nature; entityness; inherent existence; entity▫ {C}own-being; own-nature; substantial
  • ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་▫ ngo bo nyid kyi sku▪ {MSA}svābhāvika (kāya)▪ Nature Body [of a Buddha]
  • ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མཁྱེན་པ་▫ ngo bo nyid kyi rnam pa thams cad yongs su mkhyen pa▪ མཁྱེན། མཁྱེན། མཁྱེནད། མཁྱེནད།▫ mkhyen mkhyen mkhyend mkhyend▪ {C}svabhāva-sarvākāra-parijñānatā ▪ thoroughly knows all the aspects of entities▫ {C}comprehends all the modes of the own-being of all dharmas
  • ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་▫ ngo bo nyid kyi mtshan nyid▪ Tenses: future, present, past, imperative {L} svabhāvalakṣaṇa▪ character of entity
  • ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་▫ ngo bo nyid kyis▪ naturally; intrinsically
  • ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་▫ ngo bo nyid kyis skye ba▪ intrinsic production; production by way of its own entity
  • ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེས་པ་▫ ngo bo nyid kyis skyes pa ▪ produced by way of [its own] nature; intrinsically produced
  • ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་▫ ngo bo nyid kyis grub pa▪ svabhāvatā-siddhi; *svabhāvatāsiddha▪ intrinsic existence/establishment; inherent existence/ establishment; establishment/existence through [its own] entityness; established by way of [its own entity]
  • ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་▫ ngo bo nyid kyis stong pa nyid▪ {C}svabhāva-śūnyatā▪ emptiness of nature; natural emptiness▫ {C}emptiness of own-being
  • ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་▫ ngo bo nyid sku▪ {LCh}svabhāva-kāya; svabhāvikakāya▪ nature body; Nature Truth Body; Nature Body [of a Buddha]
  • ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ཐོབ་པའི་ཐབས་▫ ngo bo nyid sku thob pa'i thabs▪ efficacious means of attaining a Nature Truth Body
  • ངོ་བོ་ཉིད་གྱིས་འཁྲུལ་པ་▫ ngo bo nyid gyis 'khrul pa▪ {GD:528} confused by the inherent mistake
  • ངོ་བོ་ཉིད་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ཐོབ་པ་▫ ngo bo nyid dag pa'i chos nyid thob pa▪ ཐོབ་ / འཐོབ། འཐོབ། ཐོབ། འཐོབས།▫ thob/'thob 'thob thob 'thobs▪ {C}svabhāva-śuddha▪ {C}Svabhāva-śuddha [name of a Buddha] ངོ་བོ་ཉིད་དང་གྲོགས་དང་དམིགས་པ་དང་ལས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་▫ ngo bo nyid dang grogs dang dmigs pa dang las phun sum tshogs pa▪ དམིགས། དམིགས། དམིགས། དམིགས།▫ dmigs dmigs dmigs dmigs▪ {MSA}svabhāva-sahāyālambana-karma-saṃpad ▪ excellence/marvels of entity, accompaniers, object of observation, and activities
  • ངོ་བོ་ཉིད་དང་བཅས་པ་▫ ngo bo nyid dang bcas pa▪ {L} sasvabhāva▪ having inherent existence▫ having own-being
  • ངོ་བོ་ཉིད་དང་ལས་ཀྱི་སྒོ་ནས་▫ ngo bo nyid dang las kyi sgo nas▪ {MSA}svabhāvatas ... karmatas▪ from the viewpoint of entity and action
  • ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆི་པ་ཉིད་▫ ngo bo nyid ma mchi pa nyid ▪ asvabhāva; svabhāvato nāstikaṃ▪ without inherent existence
  • ངོ་བོ་ཉིད་མེད་▫ ngo bo nyid med▪ {C}naiḥsvābhāvya; svabhāvato nāstikaṃ▪ without inherent existence; absence of inherent existence▫ {C}state of absence of own-being
  • ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཉིད་▫ ngo bo nyid med nyid▪ {C} asvabhāvatva▪ absence of inherent existence▫ {C}it has no svabhāva; absence of svabhāva
  • ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་▫ ngo bo nyid med pa▪ {L,MSA} niḥsvabhāva; {MSA}niḥsvabhāvatā; {MSA} svābhāva; {C}asvabhāva; svabhāvato nāstikaṃ; asvabhāvatā▪ non-nature; natureless; naturelessness▫ no own-being
  • ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རྟོགས་པ་▫ ngo bo nyid med pa rtogs pa▪ realizing naturelessness
  • ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཙམ་ཉིད་▫ ngo bo nyid med pa tsam nyid ▪ {L}niḥsvabhāvatā-mātra▪ mere naturelessness
  • ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་▫ ngo bo nyid med pa gsum▪ three non-natures
  • ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་འཁོར་▫ ngo bo nyid med pa'i chos 'khor▪ wheel of doctrine of naturelessness [i.e., the middle wheel, including the Perfection of Wisdom Sūtras]
  • ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བ་▫ ngo bo nyid med par smra ba▪ niḥsvabhāvavādin▪ Proponents of Non-Nature [i.e. Mādhyamikas]; Proponents of Naturelessness
  • ངོ་བོ་ཉིད་མཚན་▫ ngo bo nyid mtshan▪ svabhāvalakṣāni ▪ essential characteristic
  • ངོ་བོ་ཉིད་མཚན་ཐ་མ་བཅུ་གཉིས་པོ་▫ ngo bo nyid mtshan tha ma bcu gnyis po▪ final twelve essential characteristics
  • ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་▫ ngo bo nyid gsum▪ {MV,MSA} Tenses: future, present, past, imperative svabhāva-traya; {MV}trayaḥ svabhāvāḥ; trisvabhāva▪ three natures
  • ངོ་བོ་མཉམ་པ་▫ ngo bo mnyam pa▪ equality; equality of entity
  • ངོ་བོ་ཐ་དད་▫ ngo bo tha dad▪ different entity; difference of entity; separate entity/entities
  • ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་▫ ngo bo tha dad pa▪ different entities; separate entity/entities
  • ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་▫ ngo bo dang khyad par▪ entity and attribute
  • ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ཀུན་བརྟགས་▫ ngo bo dang khyad par du kun brtags pa'i kun brtags ▪ གདགས། འདོགས། བཏགས་ / བརྟགས། ཐོགས།▫ gdags 'dogs btags/brtags thogs▪ imputations that are imputations of entity and attributes
  • ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་ལ་ཀུན་བཏགས་པའི་ཀུན་བཏགས་▫ ngo bo dang khyad par la kun btags pa'i kun btags▪ imputational factors imputed in the manner of entity and attribute ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ཀུན་བརྟགས་དེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ་▫ ngo bo dang khyad par la kun brtags pa'i kun brtags de rang gi mtshan nyid kyis ma grub pa▪ non-establishment—of factors imputed in the manner of entity and attribute— by way of their own character ངོ་བོ་དང་ཁྱད་བར་དུ་ཀུན་བཏགས་པས་སྟོང་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ ▫ ngo bo dang khyad bar du kun btags pas stong pa'i stong pa nyid▪ གདགས། འདོགས། བཏགས་ / བརྟགས། ཐོགས།▫ gdags 'dogs btags/brtags thogs▪ emptiness of factors imputed in the manner of entity and attribute
  • ངོ་བོ་བདེན་གཉིས་ལ་འདོམས་པ་▫ ngo bo bden gnyis la 'doms pa▪ guidance concerning the entities, the two truths [ultimate truths and obscurational truths]
  • ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་▫ ngo bo dbyer med▪ undifferentiable entity
  • ངོ་བོ་མ་འདྲེས་པ་▫ ngo bo ma 'dres pa▪ ākāraniyata▪ non-mixture of entity▫ {GD:124} determinate with respect to its nature ངོ་བོ་ལ་ཀུན་བཏགས་པའི་ཀུན་བཏགས་སུ་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཀུན་བཏགས་པ་▫ ngo bo la kun btags pa'i kun btags su gyur pa'i ngo bo nyid la kun btags pa▪ གདགས། འདོགས། བཏགས་ / བརྟགས། ཐོགས།▫ gdags 'dogs btags/brtags thogs▪ imputation of just the entity that is an imputation of entity ངོ་བོ་ལ་ཀུན་བཏགས་པའི་ཀུན་བཏགས་སུ་གྱུར་པའི་བྱེ་བྲག་ལ་ཀུན་བཏགས་པ་▫ ngo bo la kun btags pa'i kun btags su gyur pa'i bye brag la kun btags pa▪ གདགས། འདོགས། བཏགས་ / བརྟགས། ཐོགས།▫ gdags 'dogs btags/brtags thogs▪ imputation of a particular that is an imputation of entity
  • ངོ་བོ་སོ་སོ་བ་▫ ngo bo so so ba▪ {PH}discrete entities
  • ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་མི་འདྲ་བ་▫ ngo bo'i khyad par mi 'dra ba ▪ {PH}essential difference▫ སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་མི་འདྲ་བ་མེད་ཀྱང་།▫ Although there are no essential differences among emptinesses, ...▫ {HHDL KMW}
  • ངོ་ཚ་▫ ngo tsha▪ {C,MSA}hrī; {MSA}lajja; {MSA} lajjanā▪ shame; modesty▫ {C}sense of shame
  • ངོ་ཚ་ཁྲེལ་▫ ngo tsha khrel▪ {PH}modesty and shame ངོ་ཚ་བ། ངོ་ཚ་▫ ngo tsha ba, ngo tsha▪ {MSA}lajjā▪ shame
  • ངོ་ཚ་མེད་པ་▫ ngo tsha med pa▪ {LCh}āhrīkya▪ non-shame
  • ངོ་ཚ་ཤེས་པ་▫ ngo tsha shes pa▪ {LCh,MSA}hrī▪ shame
  • ངོ་མཚར་▫ ngo mtshar▪ {LCh,C,MSA}āścarya; {C} duṣkara; {L} āścarya▪ amazing; fantastic▫ {PH} amazing; splendor▫ {C}wonderful; marvellous; surprising; difficult; (to do what is) hard
  • ངོ་མཚར་ཆེ་▫ ngo mtshar che▪ {MSA}āścarya▪ greatly amazing; great amazement; fantastic
  • ངོ་མཚར་ཆེ་བ་▫ ngo mtshar che ba▪ {MSA}āścarya; {MSA}āścaryatara▪ greatly amazing; great amazement; fantastic
  • ངོ་མཚར་དོན་▫ ngo mtshar don▪ {PH}marvelous meanings Tenses: future, present, past, imperative
  • ངོ་མཚར་བ་▫ ngo mtshar ba▪ amazing; fantastic
  • ངོ་མཚར་བས་ཀྱང་འདི་ངོ་འཚར་▫ ngo mtshar bas kyang 'di ngo 'tshar▪ more amazing than the amazing; more wonderful than the wonderful
  • ངོ་མཚར་སྨད་དུ་བྱུང་▫ ngo mtshar smad du byung▪ འབྱུང་ ། འབྱུང་། བྱུང་། བྱུང་།▫ 'byung 'byung byung byung▪ amazing/fantastic and marvelous
  • ངོ་རོ་བར་▫ ngo ro bar▪ {PH}in one's face
  • ངོ་ལ་▫ ngo la▪ {PH}with respect to; relative to; from the perspective of▫ འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་་་་▫ From the perspective of a worldly consciousness, ...▫ {Gön}
  • ངོགས་▫ ngogs▪ {LCh,C}tīra▪ port; entrance; ford; bank▫ {PH}port; entrance; ford; bank; shore; face; side▫ {C}shore
  • ངོན་འགྲོའི་སྦྱོར་བ་▫ ngon 'gro'i sbyor ba▪ preparatory training
  • ངོམས་▫ ngoms▪ {LCh}tṛpta; {MSA}tṛpti▪ {PH} satisfaction
  • ངོམས་པ་▫ ngoms pa▪ {LCh}tṛpta; {MSA}tṛpti▪ satisfaction; be satisfied; satiation
  • ངོམས་པ་མེད་པ་▫ ngoms pa med pa▪ {MSA}atṛpti▪ non-satisfaction; not satiated
  • ངོམས་ཤེས་པ་▫ ngoms shes pa▪ {MSA}tṛpta▪ knowing satisfaction; knowing satiation
  • ངོར་▫ ngor▪ {MSA}anurodhāt▪ with respect to; in the face of; to; for
  • ངོས་▫ ngos▪ side; surface▫ {PH}side; surface; myself ▫ གདགས་གཞིའི་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་་་▫ gdags gzhi'i ngos nas grub pa ...▫ Establishment from the side of the basis of designation ...
  • ངོས་སྐལ་▫ ngos skal▪ corresponding
  • ངོས་སྐལ་གྱི་སྤང་བྱ་▫ ngos skal gyi spang bya▪ {PH} respective objects of abandonment
  • ངོས་མཉམ་པ་▫ ngos mnyam pa▪ even-surfaced
  • ངོས་ནས་▫ ngos nas▪ [side-from]; from the side of; from the point of view of; by way of▫ {PH}from the side (of); from the point-of-view (of); by way (of)
  • ངོས་ནས་གྱི་▫ ngos nas gyi▪ {PH}because of
  • ངོས་ནས་གྲུབ་པ་▫ ngos nas grub pa▪ {PH} establishment from the side [of the basis of designation]
  • ངོས་འཛིན་▫ ngos 'dzin▪ གཟུང་། འཛིན། བཟུང་། ཟུངས།▫ gzung 'dzin bzung zungs▪ identify; identification; point out
  • ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་▫ ngos 'dzin byed pa▪ གཟུང་། འཛིན། བཟུང་། ཟུངས།▫ gzung 'dzin bzung zungs▪ identify; point out
  • ངོས་གཟུང་▫ ngos gzung▪ གཟུང་། འཛིན། བཟུང་། ཟུངས།▫ gzung 'dzin bzung zungs▪ identification; identify
  • ངོས་བཟུང་བ་▫ ngos bzung ba▪ identification; identify
  • དངང་▫ dngang▪ དངང་། དངང་། དངངས། དངངས།▫ dngang dngang dngangs dngangs▪ be frightened; fear; panic
  • དངང་བ་▫ dngang ba▪ དངང་། དངང་། དངངས། དངངས།▫ dngang dngang dngangs dngangs▪ {L}uttrasati; {MV}trāsita; {C}saṃtrasayati▪ tremble; be afraid; panic▫ {C}tremble; be afraid; is frightened
  • དངང་བ་འགྱུར་▫ dngang ba 'gyur▪ དངང་། དངང་། དངངས། དངངས།▫ dngang dngang dngangs dngangs▪ {L} uttrasati▪ tremble; be afraid; panic
  • དངུལ་▫ dngul▪ {C}rajata▪ silver; money▫ {C} silver(ish)
  • དངུལ་ཁང་▫ dngul khang▪ bank
  • དངོས་▫ dngos▪ sākṣāt▪ actual; explicit; direct
  • དངོས་▫ dngos▪ {LCh}sākṣāt; maula;{GD:386} mukhyat ▪ actual [as opposed to imputed, btags pa ba]; actual [as opposed to ancillary, zhar]; explicit [as opposed to implicit, shugs]; direct [as opposed to indirect, rgyud]; real; manifest▫ {GD:386} primary sense; {GD:515} true (as opposed to metaphorical, btags pa ba); principal (as opposed to secondary, zhar); explicit (as opposed to implicit, Tenses: future, present, past, imperative shugs); direct (as opposed to indirect, rgyud); self (as opposed to other, gzhan)
  • དངོས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་▫ dngos kyi bsgrub bya'i chos ▪ བསྒྲུབ། སྒྲུབ། བསྒྲུབས། སྒྲུབས།▫ bsgrub sgrub bsgrubs sgrubs▪ sākṣāt-sādhyo-dharma▪ explicit predicate of the probandum
  • དངོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་▫ dngos kyi brjod bya▪ བརྗོད། རྗོད། བརྗོད། རྗོད།▫ brjod rjod brjod rjod▪ explicit object expressed▫ {GD:297} the direct signified object; {GD:434} direct object of signification; {GD:435} to signify direct objects
  • དངོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་དང་རྗོད་བྱེད་▫ dngos kyi brjod bya dang rjod byed▪ བརྗོད། རྗོད། བརྗོད། རྗོད།▫ brjod rjod brjod rjod▪ explicit object verbalized and means of verbalization
  • དངོས་ཀྱི་ཉེར་ལེན་▫ dngos kyi nyer len▪ direct substantial cause
  • དངོས་ཀྱི་སྟོང་གཞི་▫ dngos kyi stong gzhi▪ actual basis of emptiness
  • དངོས་ཀྱི་མ་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་▫ dngos kyi ma nges pa'i gtan tshigs▪ actual indefinite reason
  • དངོས་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་▫ dngos kyi lhan cig byed rkyen▪ direct cooperative condition
  • དངོས་གྲུབ་▫ dngos grub▪ འགྲུབ། འགྲུབ། འགྲུབས་ / གྲུབ། གྲུབས།▫ 'grub 'grub 'grubs/grub grubs▪ {LCh,C}siddhi▪ feat; accomplishment; yogic accomplishment; actual accomplishment; fact▫ {C}success
  • དངོས་གྲུབ་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་པ་▫ dngos grub ji ltar sgrub pa ▪ བསྒྲུབ། སྒྲུབ། བསྒྲུབས། སྒྲུབས།▫ bsgrub sgrub bsgrubs sgrubs▪ how to achieve feats
  • དངོས་གྲུབ་ཐུན་མོང་▫ dngos grub thun mong▪ {PH} common siddhis
  • དངོས་འགལ་▫ dngos 'gal▪ sākṣāt-virodha▪ explicitly contradictory▫ Definitions: མཚན་ཉིད། རྣམ་ བཅད་ཡོངས་གཅོད་གང་ཞིག་གཉིས་དང་གཉིས་མ་ཡིན་གྱི་ཕུང་གསུམ་སེལ་བ་▫ mtshan nyid/ rnam bcad yongs gcod gang zhig gnyis dang gnyis ma yin gyi phung gsum sel ba/▫ Def.: those which are such that (1) the exclusion [that an existent is one of them] includes [that it is the other] and (2) a third possibility that is both or not both [of them] is eliminated
  • དངོས་རྒྱུ་▫ dngos rgyu▪ {LCh}sākṣāt-kāraṇa▪ actual cause, direct cause▫ Definitions: མཚན་ཉིད། དངོས་སུ་སྐྱེད་བྱེད་▫ mtshan nyid/ dngos su skyed byed▫ Def.: direct producer
  • དངོས་བརྒྱད་བདུན་ཅུ་▫ dngos brgyad bdun cu▪ eight categories and seventy topics
  • དངོས་བརྒྱུད་▫ dngos brgyud▪ {PH}actual and of the lineage
  • དངོས་བརྒྱུད་ཅི་རིགས་པའི་སྒོ་ནས་▫ dngos brgyud ci rigs pa'i sgo nas▪ {PH}directly or indirectly as is suitable
  • དངོས་གཉེན་▫ dngos gnyen▪ actual antidote; direct antidote
  • དངོས་གཉེན་བར་ཆད་མེད་ལམ་▫ dngos gnyen bar chad med lam▪ འཆད། འཆད། ཆད། ཆད།▫ 'chad 'chad chad chad▪ uninterrupted paths that are direct antidotes
  • དངོས་བཏགས་▫ dngos btags▪ actual and so-called
  • དངོས་རྟོགས་▫ dngos rtogs▪ explicit realization
  • དངོས་སྟོབས་▫ dngos stobs▪ power of the thing; power of the fact
  • དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རྟགས་▫ dngos stobs kyi rtags▪ *vastu-bala-liṅga▪ sign through the power of the fact
  • དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་བསལ་བ་▫ dngos stobs kyis bsal ba▪ {PH}factual exclusion དངོས་སྟོབས་རྗེས་དཔག དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རྗེས་དཔག་▫ dngos stobs rjes dpag, dngos stobs kyi rjes dpag▪ *vastubalānumāna▪ inference through the power of the fact; inference by the power of the fact▫ Definitions: མཚན་ཉིད། རང་གི་རྟེན་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རྟགས་ཡང་ དག་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གི་གཞལ་བྱ་ཅུང་ཟད་ལྐོག་གྱུར་ལ་མི་སླུ་བའི་ཞེན་རིག་ ▫ mtshan nyid/ rang gi rten dngos stobs kyi rtags yang dag la brten nas rang gi gzhal bya cung zad lkog gyur la mi slu ba'i zhen rig▫ Def.: a determinative knower which--depending upon its basis, a correct sign by the power of the fact--is incontrovertible with Tenses: future, present, past, imperative respect to its object of comprehension, a slightly hidden phenomenon དངོས་བསྟན་ / དངོས་སུ་བསྟན་▫ dngos bstan / dngos su bstan▪ བསྟན། སྟོན། བསྟནད། སྟོནད།▫ bstan ston bstand stond▪ explicitly indicate; explicitly indicated; explicit teaching; actual teaching▫ ས་བཅུ་པའི་ཡོངས་སྦྱོང་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས་དངོས་སུ་མ་བསྟན།▫ sa bcu pa'i yongs sbyong mngon rtogs rgyan las dngos su ma bstan,▫ [Things that] thoroughly purify [one’s continuum] on the tenth ground are not explicitly indicated in Maitreya's Ornament for Clear Realizations.▫ {SGP} -- CHECK sbyong/spyong in original text for typo
  • དངོས་གནས་▫ dngos gnas▪ actual; in fact
  • དངོས་པོ་▫ dngos po▪ {LCh,MSA,MV,C,L}vastu; {LCh,MSA,MV,C,L}bhāva; {L}dravya; {L}mūla; {MSA}upadhi; {C}padārtha; {GD:106}sat▪ category; thing; [effective] thing; functioning thing; effective thing; functioning actuality; actuality▫ {N}topic; {C}actual reality; real thing; substantial (entity); root; basis; underlying reality; (objective) entity; objective reality; property; possession; cause; objectively existing entity; objective basis; existence; (= 5 skandhas); positivity; positi Definitions: མཚན་ཉིད། དོན་བྱེད་ནུས་པ་▫ mtshan nyid/ don byed nus pa▫ Def.: that which is able to perform a function Divisions: དབྱེ་བ། ༡་བེམ་པོ་༢་ཤེས་པ་༣་ལྡན་མིན་འདུས་བྱེད་▫ dbye ba/ 1 bem po 2 shes pa 3 ldan min 'dus byed▫ Div.: (1) matter; (2) consciousness; (3) non-associated compositional factor
  • དངོས་པོ་གྱ་ནོམ་པ་▫ dngos po gya nom pa▪ fine articles
  • དངོས་པོ་བརྒྱད་▫ dngos po brgyad▪ eight categories
  • དངོས་པོ་ཆོས་དོན་དམ་པར་བརྗོད་དུ་མེད་པ་▫ dngos po chos don dam par brjod du med pa▪ ultimately inexpressible actualities
  • དངོས་པོ་མཆོག་▫ dngos po mchog▪ supreme actuality
  • དངོས་པོ་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱི་རིགས་པ་▫ dngos po stobs shugs kyi rigs pa▪ {GD} vastubalapravṛttānumāna ▪ {GD:760} investigation relying on inference produced by the power of facts; {GD:765} inference proceeding from the mere power of fact
  • དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལས་▫ dngos po thams cad las▪ {C} aupadhika▪ {C}(derived from) material gifts given in faith to the Tathāgata [fifth puṅya-kriyā-vastu]
  • དངོས་པོ་མཐའ་▫ dngos po mtha'▪ {L}vastvanta▪ final object; final entity; limits of phenomena
  • དངོས་པོ་དང་གཅིག་▫ dngos po dang gcig▪ one with thing
  • དངོས་པོ་དང་གཅིག་དུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་▫ dngos po dang gcig du gyur pa'i dngos po▪ thing that is one with thing
  • དངོས་པོ་དང་བཅས་པར་▫ dngos po dang bcas par▪ {C} vastukam▪ {C}as if it were an entity
  • དངོས་པོ་རྣམ་པ་བདུན་▫ dngos po rnam pa bdun▪ seven actualities
  • དངོས་པོ་སྣང་བ་བསྟན་སྟོབས་ཀྱིས་འཇུག་པ་▫ dngos po snang ba bstan stobs kyis 'jug pa▪ engages [its object] by the power of the thing's showing itself
  • དངོས་པོ་འཕངས་▫ dngos po 'phangs▪ {C}vastu-prema▪ {C}affection for property
  • དངོས་པོ་མ་མཆིས་▫ dngos po ma mchis▪ {C}abhāva▪ non-thing; non-entity
  • དངོས་པོ་མ་མཆིས་པ་▫ dngos po ma mchis pa▪ {C} abhāva; {C}avastukam▪ non-thing; non-entity▫ {C}without a corresponding entity
  • དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པ་▫ dngos po ma yin pa las log pa▪ opposite from non-thing
  • དངོས་པོ་མེད་▫ dngos po med▪ {C,L,MV}abhāva (={C}asaṃskṛtam)▪ non-thing; non-entity; non-existent; without thing▫ {C}absence; non-existence; non-existent; non-positive; absence of positivity; negativity; non-positivity; not a positive existence
  • དངོས་པོ་མེད་པ་▫ dngos po med pa▪ {C,L,MV}abhāva; {C}asad-bhāvatā▪ without thingness; non-thing; non-entity; non-existent; without thing▫ {C}has no real existence; state of non-existence
  • དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་▫ dngos po med pa stong pa Tenses: future, present, past, imperative nyid▪ emptiness of non-entities
  • དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་▫ dngos po med pa'i ngo bo nyid▪ {C,MV}abhāva-svabhāva▪ nature of non-things; nataure of non-entities
  • དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་▫ dngos po med pa'i ngo bo nyid stong pa nyid▪ emptiness that is the [ultimate] nature of non-entities
  • དངོས་པོ་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པ་▫ dngos po gzhan dang ma 'dres pa▪ འདྲེས་ / འདྲེ། འདྲེས་ / འདྲེ། འདྲེས། འདྲེས།▫ 'dres/'dre 'dres/'dre 'dres 'dres▪ not mixed with other things▫ {GD:273} [real] things exist unmixed with other things
  • དངོས་པོ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པ་▫ dngos po yin pa las log pa ▪ opposite from thing
  • དངོས་པོ་ཡོད་པ་སྨྲ་བ་▫ dngos po yod pa smra ba▪ vastusat-padārthavādin▪ Proponent of True Existence
  • དངོས་པོ་རང་གི་རྫས་རྒྱུན་དུ་གཙོ་བོར་སྐྱེད་བྱེད▫ dngos po rang gi rdzas rgyun du gtso bor skyed byed▪ བསྐྱེད། སྐྱེད། བསྐྱེད། སྐྱེད།▫ bskyed skyed bskyed skyed▪ main producer of a thing as a continuation of its own substantial entity
  • གཙོ་བོར་སྐྱེད་བྱེད་▫ gtso bor skyed byed▪ {PH}main producer
  • དངོས་པོ་རང་དབང་བ་▫ dngos po rang dbang ba▪ bhāvāḥ svatantrāḥ▪ self-powered thing; independent thing
  • དངོས་པོ་ལ་གནས་པ་▫ dngos po la gnas pa▪ {C}vastu-pratiṣṭhita▪ abiding in things; abiding in fact; existing in fact▫ {C}supported by a thing
  • དངོས་པོ་ལ་ལྷར་མ་སོང་ཡང་▫ dngos po la lhar ma song yang▪ སོང་། སོང་། སོང་། སོང་།▫ song song song song ▪ despite not having become a deity in actuality/ fact དངོས་པོ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་གང་གི་ཡང་མཚན་ཉིད་མི་བྱེད་པ་▫ dngos po las gzhan pa'i chos gang gi yang mtshan nyid mi byed pa▪ does not serve as the definition of any other phenomenon other than thing
  • དངོས་པོའི་སྐྱེད་བྱེད་▫ dngos po'i skyed byed▪ བསྐྱེད། སྐྱེད། བསྐྱེད། སྐྱེད།▫ bskyed skyed bskyed skyed▪ producer of thing
  • དངོས་པོའི་བསྐྱེད་བྱ་▫ dngos po'i bskyed bya▪ བསྐྱེད། སྐྱེད། བསྐྱེད། སྐྱེད།▫ bskyed skyed bskyed skyed▪ produced object of thing; that which is produced by thing
  • དངོས་པོའི་རྒྱུ་▫ dngos po'i rgyu▪ cause of thing▫ Definitions: མཚན་ཉིད། དངོས་པོའི་སྐྱེད་བྱེད་▫ mtshan nyid/ dngos po'i skyed byed▫ Def.: producer of thing Divisions: དབྱེ་བ། དངོས་པོའི་བརྒྱུད་རྒྱུ་དངོས་པོའི་དངོས་རྒྱུ་ཡང་མེད་ན་དངོས་པོའི་ཉེར་ལེན་དངོས་པོའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་▫ dbye ba/ dngos po'i brgyud rgyu/ dngos po'i dngos rgyu/ yang med na/ dngos po'i nyer len/ dngos po'i lhan cig byed rkyen/▫ Div.: (1) thing's indirect cause; (2) thing's direct cause; (or) (1) thing's substantial cause; (2) thing's cooperating condition
  • དངོས་པོའི་རྒྱུ་གྱུར་པའི་གང་ཟག་▫ dngos po'i rgyu gyur pa'i gang zag▪ a person who is a cause of thing
  • དངོས་པོའི་བརྒྱུད་རྒྱུ་▫ dngos po'i brgyud rgyu▪ thing's indirect cause▫ Definitions: མཚན་ཉིད། དངོས་པོའི་བརྒྱུད་ནས་སྐྱེད་བྱེད་▫ mtshan nyid/ dngos po'i brgyud nas skyed byed▫ Def.: indirect producer of thing
  • དངོས་པོའི་བརྒྱུད་ནས་བསྐྱེད་བྱ་▫ dngos po'i brgyud nas bskyed bya▪ བསྐྱེད། སྐྱེད། བསྐྱེད། སྐྱེད།▫ bskyed skyed bskyed skyed▪ indirectly produced object of thing
  • དངོས་པོའི་བརྒྱུད་འབྲས་▫ dngos po'i brgyud 'bras▪ indirect effect of thing▫ Definitions: མཚན་ ཉིད། དངོས་པོའི་བརྒྱུད་ནས་བསྐྱེད་བྱ་▫ mtshan nyid/ dngos po'i brgyud nas bskyed bya▫ Def.: that which is indirectly produced by thing
  • དངོས་པོའི་དངོས་རྒྱུ་▫ dngos po'i dngos rgyu▪ thing's direct cause▫ Definitions: མཚན་ཉིད། དངོས་པོའི་དངོས་སུ་སྐྱེད་བྱེད་▫ mtshan nyid/ dngos po'i dngos su skyed byed▫ Def.: direct producer of thing
  • དངོས་པོའི་དངོས་འབྲས་▫ dngos po'i dngos 'bras▪ direct effect of thing▫ Definitions: མཚན་ཉིད། དངོས་པོའི་དངོས་སུ་བསྐྱེད་བྱ་▫ mtshan nyid/ dngos po'i dngos su bskyed bya▫ Def.: that which is directly produced by thing Tenses: future, present, past, imperative
  • དངོས་པོའི་དངོས་སུ་བསྐྱེད་བྱ་▫ dngos po'i dngos su bskyed bya▪ བསྐྱེད། སྐྱེད། བསྐྱེད། སྐྱེད།▫ bskyed skyed bskyed skyed▪ directly produced object of thing
  • དངོས་པོའི་སྔ་ལོགས་སུ་བྱུང་བ་▫ dngos po'i snga logs su byung ba▪ འབྱུང་། འབྱུང་། བྱུང་། བྱུང་།▫ 'byung 'byung byung byung▪ previous arising of thing
  • དངོས་པོའི་ཆོས་▫ dngos po'i chos▪ effective phenomenon
  • དངོས་པོའི་ཉེར་ལེན་▫ dngos po'i nyer len▪ substantial cause of thing▫ Definitions: མཚན་ཉིད། དངོས་པོ་རང་གི་རྫས་རྒྱུན་དུ་གཙོ་བོར་སྐྱེད་བྱེད་▫ mtshan nyid/ dngos po rang gi rdzas rgyun du gtso bor skyed byed▫ Def.: main producer of thing as a continuation of its substantial entity
  • དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་འབྲེལ་བ་▫ dngos po'i stobs kyis zhugs pa'i 'brel ba▪ ཞུག འཇུག ཞུགས། ཞུགས། ▫ zhug 'jug zhugs zhugs▪ relation which operates by the power of the things/facts▫ {GD:785} relation by the power of facts
  • དངོས་པོའི་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱི་རིགས▫ dngos po'i stobs shugs kyi rigs pa▪ reasoning through the forceful power of facts
  • དངོས་པོའི་མཐའ་ལ་དམིགས་པ་▫ dngos po'i mtha' la dmigs pa▪ དམིགས། དམིགས། དམིགས། དམིགས།▫ dmigs dmigs dmigs dmigs▪ vastvantālambana▪ observing the limits of phenomena
  • དངོས་པོའི་དོན་ལྡོག་▫ dngos po'i don ldog▪ ལྡོག ལྡོག ལྡོགས། ལྡོགས།▫ ldog ldog ldogs ldogs▪ meaning-isolate of thing [i.e., that which is able to perform a function (don byed nus pa)]
  • དངོས་པོའི་ལྡོག་པ་▫ dngos po'i ldog pa▪ ལྡོག ལྡོག ལྡོགས། ལྡོགས།▫ ldog ldog ldogs ldogs▪ thing's isolate; thing simpliciter [i.e., dngos po]
  • དངོས་པོའི་ལྡོག་པ་དང་ཡིན་ཁྱབ་མཉམ་▫ dngos po'i ldog pa dang yin khyab mnyam▪ mutually inclusive with thing▫ Divisions: དོན་གཅིག་༡་དངོས་པོ་དང་གཅིག་༢་དངོས་པོ་དང་གཅིག་ དུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་༣་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་མཚོན་བྱ་༤་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་བཏགས་ཡོད་ཆོས་གསུམ་ཚང་བ་▫ don gcig 1 dngos po dang gcig 2 dngos po dang gcig du gyur pa'i dngos po/ 3 don byed nus pa'i mtshon bya/ 4 don byed nus pa'i btags yod chos gsum tshang ba/▫ Equivalents: (1) one with thing; (2) thing that is one with thing; (3) definiendum of that which is able to perform a function; (4) the triply qualified imputed existent of that which is able to perform a function
  • དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་▫ dngos po'i gnas tshul▪ mode of abiding of things; way things abide/exist▫ {PH} mode of subsistence of things
  • དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་▫ dngos po'i gnas lugs▪ mode of subsistence/abiding of things
  • དངོས་པོའི་རྣམ་པ་▫ dngos po'i rnam pa▪ bhāvajātam▪ aspects of things
  • དངོས་པོའི་སྤྱི་ལྡོག་▫ dngos po'i spyi ldog▪ ལྡོག ལྡོག ལྡོགས། ལྡོགས།▫ ldog ldog ldogs ldogs▪ generality-isolate [i.e. dngos po]
  • དངོས་པོའི་ཕྱི་ལོགས་སུ་བྱུང་བ་▫ dngos po'i phyi logs su byung ba▪ འབྱུང་། འབྱུང་། བྱུང་། བྱུང་།▫ 'byung 'byung byung byung▪ subsequent arising of thing
  • དངོས་པོའི་བྱེ་བྲག་▫ dngos po'i bye brag▪ instance of thing; particular of thing▫ Definitions: མཚན་ཉིད། ཁྱོད་དངོས་པོ་ཡིན་ཁྱོད་དངོས་པོ་དང་བདག་གཅིག་དུ་འབྲེལ་ཁྱོད་མ་ཡིན་ཞིང་དངོས་པོ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་དུ་མ་གྲུབ་པ་▫ mtshan nyid/ khyod dngos po yin/ khyod dngos po dang bdag gcig du 'brel/ khyod ma yin zhing dngos po yang yin pa'i gzhi mthun pa du ma grub pa/▫ Def.: it is a thing; it is of one nature with functioning thing; and there are many established common loci which are not it but are functioning things
  • དངོས་པོའི་འབྲས་བུ་▫ dngos po'i 'bras bu▪ effect of thing▫ Definitions: མཚན་ཉིད། དངོས་པོའི་བསྐྱེད་བྱ་▫ mtshan nyid/ dngos po'i bskyed bya▫ Def.: that which is produced by thing Divisions: དབྱེ་བ། དངོས་པོའི་དངོས་འབྲས་དངོས་པོའི་བརྒྱུད་འབྲས་ཡང་མེད་ན་དངོས་པོའི་ཉེར་འབྲས་དངོས་པོའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་འབྲས་▫ dbye ba/ dngos po'i dngos 'bras/ dngos po'i brgyud 'bras/ yang med na/ dngos po'i nyer 'bras/ dngos po'i lhan cig byed 'bras/▫ Div.: (1) thing's direct effect; (2) thing's indirect effect; (or) (1) thing's substantial effect; (2) thing's cooperative effect Tenses: future, present, past, imperative
  • དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་▫ dngos po'i mtshan nyid▪ {MV} bhāva-lakṣaṇa▪ definition of thing; defining character of thing [i.e., that which is able to perform a function (don byed nus pa)]▫ Definitions: མཚན་ཉིད། དངོས་པོའི་རྫས་ཡོད་ཆོས་གསུམ་ཚང་བ་▫ mtshan nyid/ dngos po'i rdzas yod chos gsum tshang ba▫ Def.: the triply qualified substantial existent of thing
  • དངོས་པོའི་མཚན་གཞི་▫ dngos po'i mtshan gzhi▪ illustration of thing [e.g., pot]
  • དངོས་པོའི་རྫས་ཡོད་ཆོས་གསུམ་ཚང་བ་▫ dngos po'i rdzas yod chos gsum tshang ba▪ the triply qualified substantial existent of thing
  • དངོས་པོའི་གཞི་ལྡོག་▫ dngos po'i gzhi ldog▪ ལྡོག ལྡོག ལྡོགས། ལྡོགས།▫ ldog ldog ldogs ldogs▪ illustration-isolate of thing; illustration simpliciter [e.g., pot]
  • དངོས་པོའི་རང་ལྡོག་▫ dngos po'i rang ldog▪ ལྡོག ལྡོག ལྡོགས། ལྡོགས།▫ ldog ldog ldogs ldogs▪ self-isolate of thing [i.e., thing]
  • དངོས་པོའི་རང་བཞིན་▫ dngos po'i rang bzhin▪ bhāva-svarūpa▪ inherent existence of things
  • དངོས་པོའི་རང་བཞིན་མཁས་▫ dngos po'i rang bzhin mkhas▪ {C}bhāva-svabhāva-kuśala▪ wise with respect to the nature of things▫ {C}skilled in seeing the own-being of existence (existents?)
  • དངོས་པོའི་རང་བཞིན་བྲལ་པས་▫ dngos po'i rang bzhin bral pas▪ {C}bhāva-svabhāva-vigata▪ free from the inherent existence of things▫ {C}in its own-being without existence
  • དངོས་པོའི་གཤིས་▫ dngos po'i gshis▪ basic disposition of things
  • དངོས་པོའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་▫ dngos po'i lhan cig byed rkyen▪ cooperative condition of thing▫ {PH}cooperating condition of functioning thing ▫ Definitions: མཚན་ཉིད། དངོས་པོ་རང་གི་རྫས་རྒྱུན་མ་ཡིན་པར་རྫས་སུ་གཙོ་བོར་སྐྱེད་བྱེད་▫ mtshan nyid/ dngos po rang gi rdzas rgyun ma yin par rdzas su gtso bor skyed byed ▫ Def.: that which is a main producer of thing as a substantial entity but not as a continuation of its own substantial entity
  • དངོས་པོར་འགྱུར་བ་▫ dngos por 'gyur ba▪ འགྱུར། འགྱུརད། གྱུར། གྱུརད།▫ 'gyur 'gyurd gyur gyurd▪ {C}bhavati ▪ {C}becomes; stands; takes place; occurs; comes about
  • དངོས་པོར་སྨྲ་བ་▫ dngos por smra ba▪ vastusat-padārthavādin▪ Proponent of True Existence
  • དངོས་པོར་ལྷུང་བ་▫ dngos por lhung ba▪ {C}vastu-patita ▪ fallen into [the conception of] true existence▫ {C}fallen among things
  • དངོས་པོའི་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱི་རིགས་པ་▫ dngos po'i stobs shugs kyi rigs pa▪ reasoning through the forceful power of facts
  • དངོས་བྲལ་▫ dngos bral▪ {C}bhāva-vigata▪ {C}free from existence
  • དངོས་དབང་▫ dngos dbang▪ {PH}the power of the thing
  • དངོས་དབང་གིས་འཇུག་པ་▫ dngos dbang gis 'jug pa▪ affixed through the force of the object itself; engages [its object] by the power of the thing
  • དངོས་འབྲས་▫ dngos 'bras▪ sākṣāt-phala▪ direct effect
  • དངོས་འབྲས་མ་དམིགས་པ་▫ dngos 'bras ma dmigs pa ▪ དམིགས། དམིགས། དམིགས། དམིགས།▫ dmigs dmigs dmigs dmigs▪ sākṣāt-kārya-anupalabdhi▪ nonobservation of a direct effect
  • དངོས་མིང་▫ dngos ming▪ actual name
  • དངོས་མེད་▫ dngos med▪ {LCh,C,MV}abhāva; avastu ▪ thinglessness; non-thing; that which is not a [functioning] thing; non-existent
  • དངོས་མེད་ཀྱི་ཆོས་▫ dngos med kyi chos▪ abhāva-dharma; avastu-dharma▪ phenomenon which is a non-thing; non-[functioning] phenomenon▫ Definitions: མཚན་ཉིད། དོན་བྱེད་ནུས་སྟོང་གི་ཆོས་▫ mtshan nyid/ don byed nus stong gi chos▫ Def.: a phenomenon that is empty of being able to perform a function
  • དངོས་མེད་ངོ་བོ་ཉིད་▫ dngos med ngo bo nyid▪ {C} abhāva-svabhāva▪ nature of non-things; nature of non-entities▫ {C}absence of own-being; have non-existence for own-being; have no own-being; Tenses: future, present, past, imperative the own-being is non-existent
  • དངོས་སྨྲ་བ་▫ dngos smra ba▪ vastusat-padārtha-vādin▪ Proponent of True/Inherent Existence
  • དངོས་གཞི་▫ dngos gzhi▪ maula▪ [actual-base]; actual; actual [session of practice]; actual [topic]▫ {PH} main part▫ དེ་ལྟར་སྒྲུབ་ཐབས་དངོས་གཞིའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཡན་ལག་གཉིས་བསྟན་ནས།▫ Just so, having instructed the two branches of transmigrators in the earlier main part of the sādhana, ...▫ TKP, Toh. 5303
  • དངོས་གཞི་ཁྱད་པར་ཅན་▫ dngos gzhi khyad par can▪ {PH}special main part
  • དངོས་གཞིའི་སྙོམས་འཇུག་▫ dngos gzhi'i snyoms 'jug ▪ maulasamāpatti▪ actual absorption; actual meditative absorption
  • དངོས་ཟིན་▫ dngos zin▪ explicit reading
  • དངོས་ཡིན་པ་▫ dngos yin pa▪ is actual; actually present
  • དངོས་ཡིན་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་▫ dngos yin mi dgos pa'i phyir te▪ because it is not neccessary that they be actual
  • དངོས་ལ་བདག་གིར་འཛིན་པ་▫ dngos la bdag gir 'dzin pa ▪ གཟུང་། འཛིན། བཟུང་། ཟུངས།▫ gzung 'dzin bzung zungs ▪ {C}vastu-mamatā▪ conception/apprehension "mine" with respect to things▫ {C}sense of ownership about property
  • དངོས་ལ་གནས་པ་▫ dngos la gnas pa▪ {C}vastu-niśraya ▪ abiding in fact▫ {C}basis; support
  • དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་▫ dngos la gnod byed▪ refutation of the explicit teaching; refutation of the explicit [indication]; damage to the explicit [indication]; damage to the explicit [teaching]
  • དངོས་ལས་▫ dngos las▪ {GD:696} sākṣāt▪ {GD:696} real thing
  • དངོས་ཤུགས་ལ་རྟོགས་པ་▫ dngos shugs la rtogs pa ▪ རྟོགས། རྟོགས། རྟོགས། རྟོགས།▫ rtogs rtogs rtogs rtogs ▪ explicit and implicit realization▫ {GD:389} explicit-implicit realization
  • དངོས་སམ་བརྒྱུད་པའི་སྒོ་ནས་▫ dngos sam brgyud pa'i sgo nas▪ {PH}directly or indirectly
  • དངོས་སུ་▫ dngos su▪ {LCh}vastutaḥ; vastutas; {LCh} sākṣāt▪ directly; explicitly; actually
  • དངོས་སུ་སྐྱེད་བྱེད་▫ dngos su skyed byed▪ བསྐྱེད། སྐྱེད། བསྐྱེད། སྐྱེད།▫ bskyed skyed bskyed skyed▪ direct producer
  • དངོས་སུ་བསྐྱེད་བྱ་▫ dngos su bskyed bya▪ {PH}that which is directly produced
  • དངོས་སུ་རྗེས་སུ་བཟུང་ནས་▫ dngos su rjes su bzung nas▪ actually being taken care of
  • དངོས་སུ་རྗོད་▫ dngos su rjod▪ བརྗོད། རྗོད། བརྗོད། རྗོད།▫ brjod rjod brjod rjod▪ directly express/verbalize▫ {GD:434} directly signify
  • དངོས་སུ་བརྗོད་▫ dngos su brjod▪ བརྗོད། རྗོད། བརྗོད། རྗོད།▫ brjod rjod brjod rjod▪ directly express/verbalize▫ {GD:435} directly signify
  • དངོས་སུ་རྟོགས་པ་▫ dngos su rtogs pa▪ རྟོགས། རྟོགས། རྟོགས། རྟོགས།▫ rtogs rtogs rtogs rtogs▪ explicitly realize; explicit realization▫ {GD:515} direct realization
  • དངོས་སུ་བསྟན་པ་▫ dngos su bstan pa▪ བསྟན། སྟོན། བསྟནད། སྟོནད།▫ bstan ston bstand stond▪ explicitly taught
  • དངོས་སུ་སྤོང་བྱེད་▫ dngos su spong byed▪ སྤང་། སྤོང་ ། སྤངས། སྤོངས།▫ spang spong spangs spongs▪ means of direct abandonment/dispelling; direct abandoner/dispeller
  • དངོས་སུ་ཕན་ཚུན་མི་གནས་▫ dngos su phan tshun mi gnas ▪ directly mutually exclusive
  • དངོས་སུ་བྱུང་▫ dngos su byung▪ explicitly arose
  • དངོས་སུ་སྦྱར་བ་▫ dngos su sbyar ba▪ སྦྱར། སྦྱོར། སྦྱརད། སྦྱོརད། ▫ sbyar sbyor sbyard sbyord▪ explicitly affixed
  • དངོས་སུ་མཛད་པ་▫ dngos su mdzad pa▪ explicitly use/ do
  • དངོས་སུ་ཞུས་▫ dngos su zhus▪ explicitly ask a question
  • དངོས་སུ་ཟིན་པ་▫ dngos su zin pa▪ explicit; explicitly conjoined Tenses: future, present, past, imperative
  • དངོས་སུ་རིག་▫ dngos su rig▪ explicitly know/ cognize▫ {GD:520} unmediated cognition (in the epistemological sense)
  • དངོས་སུ་གསུངས་པ་▫ dngos su gsungs pa▪ explicit statement; explicitly said
  • མངག་གཞུག་▫ mngag gzhug▪ {LCh} preṣya▪ {PH} servant
  • མངའ་▫ mnga'▪ མངའ། མངའ། མངའ། མངའ།▫ mnga' mnga' mnga' mnga'▪ {C}pratilambha; {L,MSA}vaśita; {MSA}gata▪ possess; own; have control over; have [in mind]▫ {C}acquisition; acquiring; acquire; to win; will win
  • མངའ་ཆེན་པོ་▫ mnga' chen po▪ མངའ། མངའ། མངའ། མངའ།▫ mnga' mnga' mnga' mnga'▪ {C}adhipatya▪ great dominion▫ {C}overlordship
  • མངའ་ཐང་▫ mnga' thang▪ མངའ། མངའ། མངའ། མངའ།▫ mnga' mnga' mnga' mnga'▪ power; control▫ {PH} power; control▫ སྲིད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་མངའ་ཐང་དགུང་ལ་རེག▫ [his] power over the kingdom of existence reaches to the sky▫ {GZ 69a.1}
  • མངའ་ཐང་འབྱོར་བ་▫ mnga' thang 'byor ba▪ {PH}power and fortune
  • མངའ་བདག་▫ mnga' bdag▪ མངའ། མངའ། མངའ། མངའ། ▫ mnga' mnga' mnga' mnga'▪ lord; sovereign; owner; having dominion
  • མངའ་བདག་ཁྲི་རལ་པ་ཅན་▫ mnga' bdag khri ral pa can▪ {PH}King Ralpajen
  • མངའ་བདག་ཉང་རལ་པ་ཅན་▫ mnga' bdag nyang ral pa can▪ {PH}King Ralpajen of Nyang
  • མངའ་བ་▫ mnga' ba▪ མངའ། མངའ། མངའ། མངའ།▫ mnga' mnga' mnga' mnga'▪ {C}pratilambha; {L,MSA} vaśita; {MSA}gata▪ possess; own; have control over; have [in mind]▫ {C}acquisition; acquiring; acquire; to win; will win
  • མངའ་རིས་▫ mnga' ris▪ {PH}subordinates/ subjects
  • མངར་བ་▫ mngar ba▪ madhura▪ sweet
  • མངལ་▫ mngal▪ {LCh,MSA}garbha▪ womb
  • མངལ་ལྕི་བར་གྱུར་པ་▫ mngal lci bar gyur pa▪ {C}guru-garbha▪ {C}with a heavy womb
  • མངལ་དུ་འགྲོ་བ་▫ mngal du 'gro ba▪ {L}garbhāvakrānti ▪ go/descend into the womb
  • མངལ་དུ་འཇུག་པ་▫ mngal du 'jug pa▪ {L} garbhāvakrānti▪ entry/descent into the womb
  • མངལ་ནས་སྐྱེ་བ་▫ mngal nas skye ba▪ {L}jarayu-ja▪ born from a womb
  • མངལ་ལས་སྐྱེས་པ་▫ mngal las skyes pa▪ {C}jarāyu-ja▪ born from a womb; womb-born▫ {C}born from a womb
  • མངོན་▫ mngon▪ མངོན། མངོན། མངོནད། མངོནད།▫ mngon mngon mngond mngond▪ {MSA}kathaṃ gamyate (√gam); {C}prajñāyate (=pravartate = tat-kṛta-cihna-abhāvān) ·▪ protrude; actualize; manifest ▫ {C}(is/can be) conceived; conceive; come under the concept of; becomes/is conceivable; have a conception of
  • མངོན་ལྐོག་▫ mngon lkog▪ {PH}manifest [phenomena] and hidden [phenomena]
  • མངོན་ལྐོག་གཉིས་▫ mngon lkog gnyis▪ {PH}the two -- manifest [phenomena] and hidden [phenomena]
  • མངོན་གྱུར་▫ mngon gyur▪ མངོན། མངོན། མངོནད། མངོནད། ▫ mngon mngon mngond mngond▪ {LCh} pratyakṣa; {LCh}abhimukhī▪ manifest; manifest phenonenon; manifest object; approaching ▫ {GD:760} evident objects; objects which are accessible to ordinary perceptionརྟོག་པ་མངོན་གྱུར་པ་བཞི་ ▫ rtog pa mngon gyur pa bzhi▫ the four manifest conceptions▫ Definitions: མཚན་ཉིད། ༡་བསྡུས་ གྲྭ་ལས་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མས་དངོས་སུ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་༢་བློ་རིག་ལས་ ཚུར་མཐོང་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པར་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་▫ mtshan nyid/ 1 bsdus grwa las/ mngon sum gyi tshad mas dngos su rtogs par bya ba/ 2 blo rig las/ tshur mthong rnams kyis nges par rtags la brten nas rtogs par bya ba ma yin pa'i chos/▫ Def.: (1) (Collected Topics): an object realized explicitly by a direct valid cognition; (2) (Awareness and Knowledge): a phenomenon which is not an object an ordinary being definitely must realize in dependence upon a Tenses: future, present, past, imperative sign/reason
  • མངོན་གྱུར་དུ་སྐྱེ་བ་▫ mngon gyur du skye ba▪ manifest generation མངོན་དགའ། མངོན་པར་དགའ་བ་▫ mngon dga', mngon par dga' ba▪ {MSA}abhirāma; {MSA}abhirata▪ great joy▫ མངོན་དགའི་མི་ལ་གསང་བ་སྟོན་▫ mngon dga'i mi la gsang ba ston▫ teach what is secret to people of great joy {GZ 66a.3}
  • མངོན་དགའ་ཞིང་▫ mngon dga' zhing▪ {C} abhinandamāno▪ manifestly liking/delighting; being manifestly happy▫ {PH}Abhirati ["great joy", the Buddhafield of Akṣobhya]▫ {C}wholly delighting in
  • མངོན་བརྗོད་▫ mngon brjod▪ {PH}synonyms
  • མངོན་བརྗོད་ཀྱི་བག་ཆགས་▫ mngon brjod kyi bag chags ▪ བརྗོད། རྗོད། བརྗོད། རྗོད།▫ brjod rjod brjod rjod▪ abhilāpavāsanā▪ predispositions of verbalization མངོན་རྟོགས་ / མངོན་པར་རྟོགས་པ་ / ཨ་བྷི་ས་མ་ཡ་▫ mngon rtogs / mngon par rtogs pa / a bhi sa ma ya ▪ རྟོགས། རྟོགས། རྟོགས། རྟོགས།▫ rtogs rtogs rtogs rtogs ▪ abhisamaya▪ clear realization; clear realizer▫
  • དོན་མངོན་རྟོགས་▫ don mngon rtogs▫ clear realization of the meaning (arthābhisamaya)▫ ཆོས་མངོན་རྟོགས་▫ chos mngon rtogs▫ clear realization of the doctrine (dharmābhisamaya)
  • མངོན་རྟོགས་རྒྱན་▫ mngon rtogs rgyan▪ རྟོགས། རྟོགས། རྟོགས། རྟོགས།▫ rtogs rtogs rtogs rtogs▪ abhisamayālaṃkāra▪ Maitreya's Ornament for Clear Realization [abhisamayālaṃkāra, P5148, vol. 88] མངོན་མཐོ། མངོན་པར་མཐོ་བ་▫ mngon mtho, mngon par mtho ba▪ {LCh,MV}abhyudaya▪ [manifestly-high]; high status; sublime state; high type
  • མངོན་མཐོ་▫ mngon mtho▪ high status
  • མངོན་མཐོ་ངེས་ལེགས་▫ mngon mtho nges legs▪ {PH} high status [within cyclic existence] and definite goodness [of liberation from cyclic existence and/or omniscience]
  • མངོན་མཐོའི་གོ་འཕང་▫ mngon mtho'i go 'phang▪ {PH}a state of high status
  • མངོན་དུ་▫ mngon du▪ {LCh}abhi; {C}saṃmukhī-bhavati; {C,MSA}abhimukha; {MV}ābhimukhya▪ manifest; actual▫ {C}face to face with; face to face
  • མངོན་དུ་གྱུར་པ་▫ mngon du gyur pa▪ {C}abhimukhī; {C}abhimukha; {C}saṃmukhī-bhuta; {MSA} abhimukhin; {MSA}ābhimukhya▪ verb: make manifest; make evident; actualize7 adj: manifest; evident7 the manifest [name of the sixth ground of Bodhisattva Superiors (byang sems 'phags pa'i sa, ārya-bodhisattva-bhūmi); for others, see: byang sems 'phags pa'i sa]; Manifest (sixth▫ {C}face to face; be present; come face to face with; still (visibly) present
  • མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཚུལ་གྱིས་▫ mngon du gyur pa'i tshul gyis▪ in a manifest manner▫ {GD:684} evidently
  • མངོན་དུ་བགྱིད་པ་▫ mngon du bgyid pa▪ བགྱི། བགྱིད། བགྱིས། གྱིས།▫ bgyi bgyid bgyis gyis▪ {L}sākṣātkāra▪ actualize; manifest
  • མངོན་དུ་འགྲུབ་པར་གཏོགས་པར་བསྟན་པ་▫ mngon du 'grub par gtogs par bstan pa▪ {C}abhinirvṛtti-paryāpanna-nirdeśaḥ▪ {C}exposition which comprises the real creation
  • མངོན་དུ་བསྙེན་པ་བྱེད་པ་▫ mngon du bsnyen pa byed pa▪ perform prior approximation
  • མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་▫ mngon du phyogs pa▪ {L} abhimukhya; {MSA}āmukha; {MSA}abhimukha (e.g.: nirvāṇa-abhimukha); abhimukhī▪ manifestly regard; approach; oriented; Approaching [the name of the sixth Bodhisattva ground]; directed toward▫ directed towards; facing; devotion
  • མངོན་དུ་བྱ་▫ mngon du bya▪ actualize; manifest
  • མངོན་དུ་བྱ་བ་▫ mngon du bya ba▪ {L}sākṣātkāra; {C} sākṣātkriyā; sākṣātkaraṇa; {C}āmukhī-bhāva ▪ manifest; actualize▫ {C}(full) realization; manifestation; realization
  • མངོན་དུ་བྱས་ནས་▫ mngon du byas nas▪ having manifested; having actualized Tenses: future, present, past, imperative
  • མངོན་དུ་བྱས་པ་▫ mngon du byas pa▪ {L}sākṣātkāra▪ actualization; actualized; manifest
  • མངོན་དུ་མཛད་▫ mngon du mdzad▪ (hon.) actualize; manifest
  • མངོན་དུ་ཟིན་▫ mngon du zin▪ {C}abhigṛhīta▪ {C}great greed; attachment
  • མངོན་འདོད་▫ mngon 'dod▪ {C}abhikāṃkṣī▪ desire; attachment; wish▫ {C}hankering after
  • མངོན་འདོད་ཀྱི་རྟོག་པ་▫ mngon 'dod kyi rtog pa▪ wishing conception
  • མངོན་འདོད་ཀྱི་དད་པ་▫ mngon 'dod kyi dad pa▪ faith of wishing [to attain]
  • མངོན་པ་▫ mngon pa▪ abhidharma; {L}abhi; {C} prajñāyate▪ collection of manifest knowledge; be evident; be; Manifest Knowledge▫ {C}great; fully; perfect; (is/can be) conceived; conceive; come under the concept of; becomes/is conceivable; have a conception of
  • མངོན་པ་ཀུན་བཏུས་▫ mngon pa kun btus▪ བཏུ། འཐུ། བཏུས། འཐུ།▫ btu 'thu btus 'thu▪ abhidharma-samuccaya▪ Summary of Manifest Knowledge [abhidharma-samuccaya, by Asaṅga (thogs med), P5550, vol. 112]
  • མངོན་པ་གོང་འོག་གཉིས་▫ mngon pa gong 'og gnyis▪ the two, the lower and upper Manifest Knowledges
  • མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་▫ mngon pa'i nga rgyal▪ {C}abhimāna ▪ manifest pride; pride of conceit▫ {C}great pride; presumption; conceit
  • མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་▫ mngon pa'i nga rgyal can▪ {C,MSA}abhimānika▪ having manifest pride; manifestly proud; thoroughly conceited; one with the pride of conceit▫ {C}greatly conceited
  • མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་དུ་ལྟུང་བར་▫ mngon pa'i nga rgyal can du ltung bar▪ {C}abhimāna-patita▪ fallen into manifest pride/conceit▫ {C}fallen into conceit
  • མངོན་པའི་ཆོས་▫ mngon pa'i chos▪ {MSA}abhidharma▪ Manifest Knowledge
  • མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་▫ mngon pa'i sde snod▪ abhidharmapiṭaka▪ scriptural collections of manifest knowledge; scriptural collection of manifest knowledge
  • མངོན་པའི་མཚན་མ་སྔར་▫ mngon pa'i mtshan ma sngar▪ {C}pūrva-nimitta▪ previous manifest indication/ sign▫ {C}symptom; indication; (a certain) sign which indicates
  • མངོན་པའི་གཞུང་▫ mngon pa'i gzhung▪ {PH}Manifest Knowledge (abhidharma) texts
  • མངོན་པར་▫ mngon par▪ manifestly མངོན་པར་དགའ་བ། མངོན་དགའ་▫ mngon par dga' ba, mngon dga'▪ {C}abhirāma; {C}abhirati; abhivadati▪ manifest joy; great joy▫ {C}fully delighted; pleasure; welcome; recommendམངོན་དགའི་མི་ལ་གསང་བ་སྟོན་▫ mngon dga'i mi la gsang ba ston ▫ teach what is secret to people of great joy {GZ 66a.3}
  • མངོན་པར་དགའ་བ་▫ mngon par dga' ba▪ manifestly rejoice▫ {PH}Abhirati [the Buddhafield of Akṣobhya]
  • མངོན་པར་དགའ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་▫ mngon par dga' ba yid la byed pa▪ {MSA}abhinanda-manasikāra; {MSA} abhinandanā-manaskāra▪ mental engagement of manifest joy
  • མངོན་པར་དགའ་བའི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་▫ mngon par dga' ba'i che ba'i bdag nyid▪ {MSA}abhirati-māhātmya ▪ essence of great manifest joy
  • མངོན་པར་དགའ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་▫ mngon par dga' ba'i yid la byed pa▪ {MSA}abhinandana-manaskāra▪ mental engagement of manifest joy
  • མངོན་པར་དགའ་བའི་བསམ་པ་▫ mngon par dga' ba'i bsam pa▪ {MSA}abhinandanāśaya▪ thought of manifest joy
  • མངོན་པར་དགའ་བར་འགྱུར་▫ mngon par dga' bar 'gyur ▪ འགྱུར། འགྱུརད། གྱུར། གྱུརད།▫ 'gyur 'gyurd gyur gyurd▪ {C}abhinandati▪ become manifestly joyful▫ {C} delight in
  • མངོན་པར་འགྲུབ་▫ mngon par 'grub▪ འགྲུབ། འགྲུབ། འགྲུབས་ Tenses: future, present, past, imperative / གྲུབ། གྲུབས།▫ 'grub 'grub 'grubs/grub grubs▪ {L} abhinirvṛt▪ become manifest▫ rebirth; re-creation; real creation
  • མངོན་པར་འགྲུབ་པ་མ་མཆིས་པ་▫ mngon par 'grub pa ma mchis pa▪ འགྲུབ། འགྲུབ། འགྲུབས་ / གྲུབ། གྲུབས།▫ 'grub 'grub 'grubs/grub grubs▪ {C}anabhinirvṛtti▪ {C} does not reproduce itself; not reproduced; non-creation; non-reproduction
  • མངོན་པར་འགྲོ་བྱ་འོས་▫ mngon par 'gro bya 'os▪ {C} abhigāmanīyo▪ {C}much sought after
  • མངོན་པར་སྒྲུབ་▫ mngon par sgrub▪ བསྒྲུབ། སྒྲུབ། བསྒྲུབས། སྒྲུབས།▫ bsgrub sgrub bsgrubs sgrubs▪ {C} abhinirharate▪ manifestly establish/achieve/ accomplish▫ {C}acquires
  • མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་▫ mngon par sgrub pa▪ བསྒྲུབ། སྒྲུབ། བསྒྲུབས། སྒྲུབས།▫ bsgrub sgrub bsgrubs sgrubs▪ {C}abhinirharati (=abhinirharaṇa); {MV,MSA} abhinirhāra; {MSA}abhinirhṛti; {MSA}adhikāra▪ manifestly establish/achieve/accomplish▫ {C} aspires (to/for); achieves; consummates; calls forth
  • མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་མཁས་པ་▫ mngon par sgrub pa la mkhas pa▪ བསྒྲུབ། སྒྲུབ། བསྒྲུབས། སྒྲུབས།▫ bsgrub sgrub bsgrubs sgrubs▪ {MSA}abhinirhāra-kauśalya▪ skilled in manifestly establishing/achieving/ accomplishing
  • མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་▫ mngon par sgrub par byed pa ▪ བསྒྲུབ། སྒྲུབ། བསྒྲུབས། སྒྲུབས།▫ bsgrub sgrub bsgrubs sgrubs▪ {C}abhinirvartate▪ manifestly establish/ achieve/accomplish; means of manifestly establishing/achieving/accomplishing▫ {C} reproduce oneself; creation; reproduction
  • མངོན་པར་བསྒྲུབ་ཅིང་▫ mngon par bsgrub cing▪ བསྒྲུབ། སྒྲུབ། བསྒྲུབས། སྒྲུབས།▫ bsgrub sgrub bsgrubs sgrubs▪ {C}abhinirharati▪ manifestly establish/achieve/ accomplish▫ {C}consummation; (highest) achievement; calling forth; aspiration for
  • མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་▫ mngon par bsgrub pa▪ བསྒྲུབ། སྒྲུབ། བསྒྲུབས། སྒྲུབས།▫ bsgrub sgrub bsgrubs sgrubs ▪ {C}abhinirharati; {C,MSA,MV}abhinirhāra▪ manifestly establish/achieve/accomplish▫ {C} consummation; (highest) achievement; calling forth; aspiration for
  • མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་▫ mngon par bsgrub par bya'o ▪ བསྒྲུབ། སྒྲུབ། བསྒྲུབས། སྒྲུབས།▫ bsgrub sgrub bsgrubs sgrubs▪ {C}abhinirharati▪ should/will manifestly establish▫ {C}consummation; (highest) achievement; calling forth; aspiration for
  • མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱེད་▫ mngon par bsgrub par byed ▪ བསྒྲུབ། སྒྲུབ། བསྒྲུབས། སྒྲུབས།▫ bsgrub sgrub bsgrubs sgrubs▪ {C}abhinirharati; {C}abhinirvartayate ▪ manifestly establish▫ {C}reproduce oneself; consummation; (highest) achievement; calling forth; aspiration for
  • མངོན་པར་ཆགས་པ་▫ mngon par chags pa▪ {C} abhiniveśa; {C}niviśate (=abhiniveśo)▪ manifest attachment▫ {C}settling down in; settle down in; be inclined
  • མངོན་པར་འཆར་བའི་ཚེ་▫ mngon par 'char ba'i tshe▪ {C} abhyudāgacchati▪ time of manifestly appearing/ dawning; when manifestly appearing/dawning▫ {C}has arisen
  • མངོན་པར་བརྗོད་▫ mngon par brjod▪ བརྗོད། རྗོད། བརྗོད། རྗོད།▫ brjod rjod brjod rjod▪ {C}abhidhīyate▪ manifestly express/verbalize▫ {C}indicates; is called; described
  • མངོན་པར་བརྗོད་པ་▫ mngon par brjod pa▪ བརྗོད། རྗོད། བརྗོད། རྗོད།▫ brjod rjod brjod rjod▪ {C,MSA} abhilāpa; {C}abhivadati; {MV}abhidyotana▪ express; manifestly express/verbalize▫ {C}talk; expression; welcome; recommend
  • མངོན་པར་གཏོར་▫ mngon par gtor▪ གཏོར། འཐོརད། གཏོརད། གཏོརད།▫ gtor 'thord gtord gtord▪ {C}abhyavakirati ▪ scatter; spread over; strew▫ {C}strew; scatter; scatter over
  • མངོན་པར་གཏོར་བ་▫ mngon par gtor ba▪ གཏོར། འཐོརད། གཏོརད། གཏོརད།▫ gtor 'thord gtord gtord▪ {C}pracarati ▪ {C}proceeds; circulates; be observed; appears; spread
  • མངོན་པར་རྟོག་པ་▫ mngon par rtog pa▪ manfiest conceptuality; conceptual consciousness Tenses: future, present, past, imperative
  • མངོན་པར་རྟོགས་པ་▫ mngon par rtogs pa▪ རྟོགས། རྟོགས། རྟོགས། རྟོགས།▫ rtogs rtogs rtogs rtogs▪ {C,MSA} abhisamaya; {MSA}abhisamita▪ clear realization▫ {C}perfect understanding; re-union
  • མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་▫ mngon par rtogs pa'i rgyan ▪ རྟོགས། རྟོགས། རྟོགས། རྟོགས།▫ rtogs rtogs rtogs rtogs ▪ abhisamayālaṃkāra▪ Maitreya's Ornament for Clear Realization [abhisamayālaṃkāra, P5184, vol. 88]
  • མངོན་པར་རྟོགས་པའི་དུས་▫ mngon par rtogs pa'i dus ▪ རྟོགས། རྟོགས། རྟོགས། རྟོགས།▫ rtogs rtogs rtogs rtogs ▪ {MSA,MV}abhisamaya-kāla▪ time of clear realization
  • མངོན་པར་སྟོན་▫ mngon par ston▪ བསྟན། སྟོན། བསྟནད། སྟོནད། ▫ bstan ston bstand stond▪ {C}prasahya (deśayati) ▪ manifestly indicate/teach/show/demonstrate/set forth▫ {C}forcibly (demonstrates)
  • མངོན་པར་སྟོན་པ་▫ mngon par ston pa▪ བསྟན། སྟོན། བསྟནད། སྟོནད།▫ bstan ston bstand stond▪ {C}abhivadati▪ manifestly indicate/teach/show/demonstrate/set forth▫ {C}welcome; recommend
  • མངོན་པར་བསྟོད་▫ mngon par bstod▪ {C}abhyananda▪ manifestly/strongly/thoroughly praise/laud▫ {C} great praise
  • མངོན་པར་བསྟོད་པ་▫ mngon par bstod pa▪ {C} abhyananda▪ manifestly/strongly/thoroughly praise/laud▫ {C}great praise
  • མངོན་པར་ཐོབ་བྱེད་▫ mngon par thob byed▪ ཐོབ་ / འཐོབ། འཐོབ། ཐོབ། འཐོབས།▫ thob/'thob 'thob thob 'thobs▪ {C} abhiprāpuṇi▪ manifestly attain/obtain▫ {C} (cause to) reach
  • མངོན་པར་མཐོ་བ་▫ mngon par mtho ba▪ {MSA} abhyudaya▪ high status [within cyclic existence]
  • མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་▫ mngon par 'du bya ba▪ {L} abhisaṃskāraṇa▪ composition▫ compounding; accumulation; formation; together-making; conditioned existence; karma-formations
  • མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པ་▫ mngon par 'du bya ba med pa▪ {C}anabhisaṃskāra; {C}anabhisaṃskāratā ▪ non-composition▫ {C}nothing is effected; the Unaffected; the Ineffective; not brought together; not being brought about; not put together; unconditioned; one does not turn to; what has not been brought about
  • མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པ་▫ mngon par 'du bya ba med pa▪ {L}anabhisaṃskāraṇa▪ non-composition▫ nothing is effected; not put together; not brought about; unconditioned; one does not turn to
  • མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པར་འཇུག་པ་▫ mngon par 'du bya ba med par 'jug pa▪ {MSA}nirabhisaṃskāra-vāhitva▪ engage in non-composition
  • མངོན་པར་འདུ་བྱེད་▫ mngon par 'du byed▪ {MSA,MV} abhisaṃskāra; (abhi-saṃs √kṛ): {MSA} abhisaṃskaroti▪ compose
  • མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་▫ mngon par 'du byed pa▪ {C,MV}abhisaṃskāra; {MSA}abhisaṃskaraṇa; {MSA}abhisaṃskāraṇa▪ manifestly constructs; compose; means of composition▫ {C} compounding; karma-formations; together-making; formative influence; accumulation; bringing about; conditioned existence
  • མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་▫ mngon par 'du byed pa med pa▪ {MSA}anabhisaṃskāra▪ non-composition
  • མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་▫ mngon par 'du byed pa med pa'i mtshan nyid▪ {C}asaṃskāra-lakṣaṇa; {C}asaṃskṛta-lakṣaṇa▪ character of non-composition▫ {C}the mark of ineffectiveness; the mark of being uncompounded
  • མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་▫ mngon par 'du mi byed▪ {C} anabhisaṃskṛti▪ non-composition; non-compose▫ {C}one does not get involved in
  • མངོན་པར་འདུ་མཛད་པ་▫ mngon par 'du mdzad pa ▪ {MSA}abhisaṃskāra▪ compose; actualize; manifest
  • མངོན་པར་འདུ་མཛད་པ་མི་མངའ་བ་▫ mngon par 'du mdzad pa mi mnga' ba▪ མངའ། མངའ། མངའ། མངའ།▫ mnga' mnga' mnga' mnga'▪ {MSA}anabhisaṃskāra▪ non-composed; non-actualized; non-manifest
  • མངོན་པར་འདུས་པར་བྱས་པ་▫ mngon par 'dus par byas pa Tenses: future, present, past, imperative ▪ འདུ། འདུ་ / འདུད། འདུས། འདུས།▫ 'du 'du/'dud 'dus 'dus ▪ {C}abhisaṃskṛta▪ composed▫ {C}exercised; put together
  • མངོན་པར་བསྡུས་པ་▫ mngon par bsdus pa▪ བསྡུ། སྡུད། བསྡུས། སྡུས།▫ bsdu sdud bsdus sdus▪ {C} abhisaṃkṣepa▪ condensed; brought together; abridged; summarized▫ {C}abridgement
  • མངོན་པར་སྤེལ་ཞིང་▫ mngon par spel zhing▪ སྤེལ། སྤེལ། སྤེལད། སྤེལད།▫ spel spel speld speld▪ {C} abhivardhana▪ increase; augment▫ {C}continue to grow
  • མངོན་པར་སྤྲུལ་▫ mngon par sprul▪ {C}abhinirmīta; {C} abhinirmīte▪ emanate▫ {C}would conjure up; conjure up
  • མངོན་པར་སྤྲུལ་པ་▫ mngon par sprul pa▪ {C}nirmita (=māyā-nirmita-sadṛśa = manomaya = nirmāṇa) ▪ emanate▫ {C}fictitious; magically created; magical creation; conjured up by; illusory magical creation; apparition
  • མངོན་པར་སྤྲོ་ཤིང་སྐྱོ་བར་མེད་པ་▫ mngon par spro shing skyo bar med pa▪ {C}atyutsahanatā-aparikhedaḥ▪ enthusiastic and without discouragement▫ {C} great fortitude; indefatiguability
  • མངོན་པར་འཕགས་ཏེ་▫ mngon par 'phags te▪ {C} abhyudagacchati; {C}abhyudgamya▪ superior; elevated; risen up▫ {C}rise (up to); advances; arises; he rises high up into
  • མངོན་པར་འཕགས་པ་▫ mngon par 'phags pa▪ {C} atyadbhuta; {C}abhyudaya; {C}udgacchati▪ superior; elevated; risen up▫ {C}most lofty; rises loftily high above; be elevated above; be lifted up
  • མངོན་པར་འཕགས་པར་འགྱུར་བ་▫ mngon par 'phags par 'gyur ba▪ འགྱུར། འགྱུརད། གྱུར། གྱུརད།▫ 'gyur 'gyurd gyur gyurd▪ {C}udgacchati▪ become superior/elevated/ risen up▫ {C}be elevated above; be lifted up
  • མངོན་པར་བྱེད་པ་▫ mngon par byed pa▪ {MV} ābhimukhī-karaṇa▪ manifest; actualize
  • མངོན་པར་འབྱུང་▫ mngon par 'byung▪ འབྱུང་། འབྱུང་ ། བྱུང་། བྱུང་།▫ 'byung 'byung byung byung▪ {C} abhiniṣkrāmati▪ manifestly arise; manifestly emerge; emerge from▫ {C}leave home; go forth; go out
  • མངོན་པར་འབྱུང་བ་▫ mngon par 'byung ba▪ འབྱུང་ ། འབྱུང་། བྱུང་། བྱུང་།▫ 'byung 'byung byung byung ▪ {C}abhiniḥkramaṇa; {C}niṣkrāmati; {MSA} abhiniṣkrāmana▪ manifestly arise; manifestly emerge; emerge from▫ {C}leave home; depart; go off; come out of; leave
  • མངོན་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་▫ mngon par 'byung bar 'gyur ▪ འབྱུང་། འབྱུང་། བྱུང་། བྱུང་།▫ 'byung 'byung byung byung ▪ {C}abhiniṣkrāmati▪ manifestly arise; manifestly emerge; emerge from▫ {C}leave home; go forth; go out
  • མངོན་པར་མ་གྲུབ་པར་▫ mngon par ma grub par▪ འགྲུབ། འགྲུབ། འགྲུབས་ / གྲུབ། གྲུབས།▫ 'grub 'grub 'grubs/ grub grubs▪ {C}anabhinirvṛtta▪ not manifestly established▫ {C}not reproduced; unfinished; uncreated
  • མངོན་པར་མ་ཆགས་པ་▫ mngon par ma chags pa▪ {C} anabhiniveśatā▪ non-attached; non-attachment; manifestly non-attached▫ {C}does not settle down in
  • མངོན་པར་མ་ཞེན་པ་▫ mngon par ma zhen pa▪ {C} anabhiniveśa▪ non-conception; non-adherence; non-attached▫ {C}not settling down in
  • མངོན་པར་མི་བརྩོན་ཞིང་▫ mngon par mi brtson zhing ▪ {C}anabhiyujyamāna▪ not endeavoring; not making effort▫ {C}as he does not practice
  • མངོན་པར་མི་ཤེས་པ་▫ mngon par mi shes pa▪ {C}anabhijñā▪ non-clairvoyant; without clairvoyance▫ {C}without higher knowledge
  • མངོན་པར་དམིགས་པ་མེད་པ་▫ mngon par dmigs pa med pa▪ དམིགས། དམིགས། དམིགས། དམིགས།▫ dmigs dmigs dmigs dmigs▪ {C}anabhilakṣita▪ non-observation; non-apprehension▫ {C}undistinguished
  • མངོན་པར་བརྩོན་▫ mngon par brtson▪ {C,MSA} abhiyukta▪ manifest effort; endeavor; manifest endeavor▫ {C}practice; interested in Tenses: future, present, past, imperative
  • མངོན་པར་བརྩོན་གྱུར་▫ mngon par brtson gyur▪ {C} abhiyukta▪ manifest effort; endeavor; manifest endeavor▫ {C}practiced; interested in
  • མངོན་པར་བརྩོན་པ་▫ mngon par brtson pa▪ {C} abhyutthita▪ manifest effort; endeavor; manifest endeavor▫ {C}rise up; raised to a height
  • མངོན་པར་བརྩོན་བྱེད་▫ mngon par brtson byed▪ {C} abhiyujyate▪ make manifest effort; endeavor; manifest endeavor▫ {C}practices
  • མངོན་པར་རྫོགས་པ་▫ mngon par rdzogs pa▪ རྫོགས། རྫོགས། རྫོགས། རྫོགས།▫ rdzogs rdzogs rdzogs rdzogs▪ perfect; complete; manifestly complete/perfected
  • མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་▫ mngon par rdzogs par rtogs pa▪ རྟོགས། རྟོགས། རྟོགས། རྟོགས།▫ rtogs rtogs rtogs rtogs▪ perfect/complete realization
  • མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་▫ mngon par rdzogs par byang chub▪ {LCh}abhisaṃbodhi▪ complete perfect enlightenment
  • མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་▫ mngon par rdzogs par byang chub pa▪ {MSA}abhisaṃbodhi; {MSA} abhisaṃbodha▪ completely perfectly enlightened མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པ་▫ mngon par rdzogs par byang chub pa dang mya ngan las 'das pa chen po kun tu ston pa▪ བསྟན། སྟོན། བསྟནད། སྟོནད།▫ bstan ston bstand stond▪ {MSA}abhisaṃbodhi-mahāparinirvāṇa-saṃdarśana▪ thorougly teach complete perfect enlightenment and the great passing beyond sorrow མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་སྟོན་པར་འཇུག་པ་▫ mngon par rdzogs par byang chub pa dang yongs su mya ngan las 'da' ba ston par 'jug pa▪ {MSA}abhisaṃbodhi-parinirvāṇa-darśana-vṛtti▪ enter into the teaching of the complete perfect enlightenment and the thorough passing beyond sorrow མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་▫ mngon par rdzogs par byang chub pa dang yongs su mya ngan las 'das pa yang dag par ston pa▪ བསྟན། སྟོན། བསྟནད། སྟོནད། ▫ bstan ston bstand stond▪ {MSA}abhisaṃbodhi-nirvāṇa-saṃdarśana▪ throughly teach complete perfect enlightenment and the thorough passing beyond sorrow
  • མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་འགྱུར་▫ mngon par rdzogs par byang chub par 'gyur▪ {MV} abhisaṃbodha▪ become completely, perfectly enlightened
  • མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་▫ mngon par rdzogs par sangs rgyas▪ {L}abhisaṃbuddha▪ completely and perfectly enlightened/buddified; complete perfect Buddha
  • མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་▫ mngon par rdzogs par sangs rgyas pa▪ {MSA}abhisaṃbudhyante▪ completely and perfectly enlightened/buddified
  • མངོན་པར་ཞུགས་▫ mngon par zhugs▪ ཞུག འཇུག ཞུགས། ཞུགས།▫ zhug 'jug zhugs zhugs▪ {C}abhiprasthita▪ enter; manifestly enter▫ {C}set out; well set out མངོན་པར་ཞེན་པ་ / མངོན་ཞེན་▫ mngon par zhen pa / mngon zhen▪ {C,MSA,MV}abhiniveśa; {MSA} abhiniviṣṭa; {C}adhyavasāna; {C}abhiṣvaṅga▪ attachment; conception; thoroughly conceived; {N} manifest conception; strong adherence▫ {C} settling down in; be bent on; inclination; desire
  • མངོན་པར་ཞེན་པ་བཟློག་པ་▫ mngon par zhen pa bzlog pa ▪ reversing manifest conception
  • མངོན་པར་གཞོལ་བར་བྱས་སོ་▫ mngon par gzhol bar byas so▪ {C}abhinirṇāmayati▪ {C}inclines to མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར་བ་འབྱུང་ལ་ལྟ་མཆིས་ལགས་སམ་▫ mngon par yid ches par 'gyur ba 'byung la lta mchis lags sam▪ འབྱུང་། འབྱུང་། བྱུང་། བྱུང་།▫ 'byung 'byung byung byung▪ {C}abhiśraddadhāti (=abhisampratyayaṃ kurvāṇaḥ)▪ manifestly believe; strongly believe▫ {C}truly believe
  • མངོན་པར་རབ་ཏུ་གཏོར་▫ mngon par rab tu gtor▪ གཏོར། འཐོརད། གཏོརད། གཏོརད།▫ gtor 'thord gtord gtord▪ {C} abhiprakirati▪ scatter; spread over; strew▫ {C} strew; scatter; spread
  • མངོན་པར་ཤེས་▫ mngon par shes▪ {C}abhijānāti Tenses: future, present, past, imperative ▪ clairvoyance▫ {C}he knows through his superknowledge; knows well
  • མངོན་པར་ཤེས་པ་▫ mngon par shes pa▪ {C,MSA} abhijñā; {MSA}abhijñatā; {MSA}abhijñatva ▪ clairvoyance▫ {C}higher knowledges; superknowledges
  • མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་▫ mngon par shes pa drug▪ {MSA}ṣaḍ-abhijñā; {MSA}ṣaḍdhā ... abhijñā▪ the six clairvoyances
  • མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་▫ mngon par shes pa la sogs pa yon tan▪ {MV}abhijñādi-guṇa▪ the qualities of clairvoyances and so forth
  • མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྷག་མ་གསུམ་▫ mngon par shes pa lhag ma gsum▪ {MSA}avaśiṣṭa ... tri ... abhijñā▪ the three remaining clairvoyances {T}
  • མངོན་པར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་པ་▫ mngon par shes pa'i spyod pa▪ སྤྱད། སྤྱོད། སྤྱད། སྤྱོད།▫ spyad spyod spyad spyod▪ {MSA}abhijñā-caryā▪ practice clairvoyance
  • མངོན་པར་ཤེས་པར་གྱུར་པས་▫ mngon par shes par gyur pas▪ {C}abhiniviśate▪ through being clairvoyant ▫ {C}settle down in; adhere to
  • མངོན་པར་ཤེས་པས་རྣམ་པར་བརྩེ་བ་▫ mngon par shes pas rnam par brtse ba▪ {C}abhijñā-vikrīḍatā; {C}abhijñā-vikrīḍanatā▪ playing with the superknowledges{C}
  • མངོན་པར་བཤད་པ་▫ mngon par bshad pa▪ {C} abhibhāṣyate▪ explain; manifestly explain▫ {C} the words addressed to one
  • མངོན་པར་བསགས་པ་▫ mngon par bsags pa▪ {C} abhisaṃcetayita▪ collected▫ {C}arranged (into concrete things and events)
  • མངོན་སྤྱོད་▫ mngon spyod▪ སྤྱད། སྤྱོད། སྤྱད། སྤྱོད།▫ spyad spyod spyad spyod▪ {Das} abhicāra▪ violent activities; fierce activities▫ མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་ལས་ཚོགས་སྟོན་པ་རྣམས་མ་བསྒྱུར་བར་སྐད་སོར་བཞག་ཏུ་བཞག་▫ mngon spyod kyi las tshogs ston pa rnams ma bsgyur bar skad sor bzhag tu bzhag▫ the parts that set forth the collection of fierce activities were left as is without being translated {GZ 70a.5} མངོན་ཕྱོགས། མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་▫ mngon phyogs, mngon du phyogs pa▪ {LCh}abhimukha▪ approach▫
  • སངས་རྒྱས་ཆོས་ལ་མངོན་ཕྱོགས་▫ sangs rgyas chos la mngon phyogs▫ approach the qualities of a Buddha
  • མངོན་བྱང་ལྔ་▫ mngon byang lnga▪ འབྱང་། འབྱངས། བྱང་། འབྱོངས།▫ 'byang 'byangs byang 'byongs▪ the five clarifications; {T} the five manifest enlightenments ? མངོན་བྱང། མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་▫ mngon byang; mngon par rdzogs par byang chub▪ འབྱང་། འབྱངས། བྱང་། འབྱོངས།▫ 'byang 'byangs byang 'byongs▪ abhisaṃbodhi▪ clarification; full enlightenment
  • མངོན་རྫོགས་▫ mngon rdzogs▪ thoroughly complete; completely མངོན་ཞེན་ / མངོན་པར་ཞེན་པ་▫ mngon zhen / mngon par zhen pa▪ {LCh,C}abhiniveśa; {MSA} abhiniviṣṭa; {C}abhiniveśita; {LCh}adhyavasāya▪ attachment; conception; thoroughly conceived; exaggerated adherence; manifest conception; strong adherence▫ {C}settling down inདེ་བསྒོམས་པས་བདེན་འཛིན་གྱི་མངོན་ཞེན་མཐའ་དག་གི་གཉེན་པོར་ཡང་འགྲོའོ་▫ de bsgoms pas bden 'dzin gyi mngon zhen mtha' dag gi gnyen por yang 'gro'o▫ meditation on it goes as the antidote to all the exaggerated adherences of the conception of true existence{MSI-426} མངོན་ཤེས། མངོན་པར་ཤེས་པ།▫ mngon shes, mngon par shes pa▪ {LCh,MSA}abhijñā▪ clairvoyance
  • མངོན་ཤེས་▫ mngon shes▪ clairvoyance
  • མངོན་ཤེས་སྐྱེད་པ་ཉིད་▫ mngon shes skyed pa nyid▪ {PH}the very generation of the clairvoyances
  • མངོན་ཤེས་དྲུག་▫ mngon shes drug▪ six clairvoyances
  • མངོན་སུམ་▫ mngon sum▪ {LCh,C,L,MSA}pratyakṣa; {C}saṃmukham; {MSA}aparokṣa; {MSA,C} saṃmukha▪ direct perception; direct perceiver; obvious object▫ {C}cognizable by the senses; sense-perception; open; face to face (with)འོད་གསལ་དུ་མངོན་སུམ་དུ་འཇུག་པའི་རྟེན་▫ 'od gsal du mngon sum du 'jug pa'i rten▫ basis for manifestly entering into the clear light▫ Definitions: མཚན་ཉིད། རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་མ་འཁྲུལ་བའི་རིག་པ་▫ mtshan nyid/ rtog pa dang Tenses: future, present, past, imperative bral zhing ma 'khrul ba'i rig pa▫ Def.: a non-mistaken knower that is free from conceptuality{JKA} Divisions: དབྱེ་བ། ༡་དབང་མངོན་༢་ཡིད་མངོན་༣་རང་རིག་མངོན་སུམ་༤་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་▫ dbye ba/ 1 dbang mngon/ 2 yid mngon/ 3 rang rig mngon sum/ 4 rnal 'byor mngon sum/▫ Div.: (1) sense direct perceiver; (2) mental direct perceiver; (3) self-knowing direct perceiver; (4) yogic direct perceiver
  • མངོན་སུམ་འཁྲུལ་རྒྱུ་ཅན་▫ mngon sum 'khrul rgyu can ▪ direct perception serving as a cause of error▫ {GD:736} perception leading to error
  • མངོན་སུམ་གིས་དྲངས་པའི་རྟོག་པ་བཅད་ཤེས་▫ mngon sum gis drangs pa'i rtog pa bcad shes▪
  • མངོན་སུམ་གོམས་པ་ཅན་▫ mngon sum goms pa can▪ {GD:731} trained perceptions
  • མངོན་སུམ་གྱི་ངེས་ངོར་▫ mngon sum gyi nges ngor ▪ to/for the ascertainment factor of a direct perception
  • མངོན་སུམ་གྱི་སྣང་ཡུལ་▫ mngon sum gyi snang yul ▪ སྣང་། སྣང་། སྣང་། སྣང་།▫ snang snang snang snang ▪ appearing object of direct perception7; appearing object of a direct perceiver
  • མངོན་སུམ་གྱི་སྣང་ཡུལ་དུ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་▫ mngon sum gyi snang yul du rang ngos nas grub pa▪ establishment from its own side as an appearing object of a direct perception
  • མངོན་སུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་▫ mngon sum gyi spyod yul▪ སྤྱད། སྤྱོད། སྤྱད། སྤྱོད།▫ spyad spyod spyad spyod▪ object in the sphere of direct perception; sphere of direct perception{LG}
  • མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་▫ mngon sum gyi tshad ma▪ pratyakṣa-pramāṇa▪ direct prime cognizer; direct valid cognition; sense direct perception; direct prime cognition▫ Definitions: མཚན་ཉིད། རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་མ་འཁྲུལ་བའི་གསར་དུ་མི་སླུ་བའི་རིག་པ་▫ mtshan nyid/ rtog pa dang bral zhing ma 'khrul ba'i gsar du mi slu ba'i rig pa▫ Def.: a new, incontrovertible, non-mistaken knower that is free from conceptuality
  • མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མས་དངོས་སུ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་▫ mngon sum gyi tshad mas dngos su rtogs par bya ba▪ རྟོགས། རྟོགས། རྟོགས། རྟོགས།▫ rtogs rtogs rtogs rtogs▪ an explicit object of cognition by a direct perceiver
  • མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པ་▫ mngon sum gyis rtogs pa▪ རྟོགས། རྟོགས། རྟོགས། རྟོགས།▫ rtogs rtogs rtogs rtogs▪ pratyakṣādhigata▪ realize with direct perception
  • མངོན་སུམ་གྱིས་དྲངས་པའི་རྟོག་པ་བཅད་ཤེས་▫ mngon sum gyis drangs pa'i rtog pa bcad shes▪ conceptual subsequent cognizer that remembers because of direct perception; {T} conceptual subsequent cognizer that is induced by direct perception
  • མངོན་སུམ་གྱིས་འདྲེན་པའི་ངེས་ཤེས་▫ mngon sum gyis 'dren pa'i nges shes▪ {GD:476} an ascertaining consciousness induced by perception
  • མངོན་སུམ་བཅད་ཤེས་▫ mngon sum bcad shes▪ pratyakṣa-paricchinna-jñāna▪ direct subsequent cognizer▫ Divisions: དབྱེ་བ། ༡་དབང་མངོན་བཅད་ཤེས་༢་ཡིད་མངོན་བཅད་ཤེས་༣་རང་རིག་བཅད་ཤེས་༤་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་བཅད་ཤེས་▫ dbye ba/ 1 dbang mngon bcad shes/ 2 yid mngon bcad shes/ 3 rang rig bcad shes/ 4 rnal 'byor mngon sum bcad shes/▫ Div.: (1) sense direct subsequent cognizer; (2) mental direct subsequent cognizer; (3) self-knowing direct subsequent cognizer; (4) yogic direct subsequent cognizer
  • མངོན་སུམ་རྟོགས་པ་ཅན་▫ mngon sum rtogs pa can ▪ རྟོགས། རྟོགས། རྟོགས། རྟོགས།▫ rtogs rtogs rtogs rtogs ▪ vikalpaka-pratyakṣa▪ {GD:126} conceptual perception
  • མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་▫ mngon sum ltar snang▪ སྣང་ ། སྣང་། སྣང་། སྣང་།▫ snang snang snang snang▪ pratyakṣa-ābhāsa▪ pseudo/quasi/counterfeit direct perception/ perceiver▫ {GD:480} pseudo-perceptions Definitions: མཚན་ཉིད། རང་གི་སྣང་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་བའི་རིག་པ་▫ mtshan nyid/ rang gi snang yul la 'khrul ba'i rig pa▫ Def.: an awareness mistaken with respect to its appearing object Divisions: དབྱེ་བ། ༡་འཁྲུལ་བའི་རྟོག་པ་༢་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྟོག་པ་༣་རྗེས་ དཔག་གི་རྟོག་པ་༤་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྟོག་པ་༥་དྲན་པའི་རྟོག་པ་༦་མངོན་འདོད་ཀྱི་རྟོག་པ་༧་རྟོག་མེད་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་▫ dbye ba/ 1 'khrul ba'i rtog pa/ 2 kun rdzob kyi rtog pa/ 3 rjes Tenses: future, present, past, imperative dpag gi rtog pa/ 4 rjes su dpag pa las byung ba'i rtog pa/ 5 dran pa'i rtog pa/ 6 mngon 'dod kyi rtog pa/ 7 rtog med mngon sum ltar snang/▫ Div.: (1) mistaken conception; (2) conventional conception; (3) inferential conception; (4) conception arisen from inference; (5) memory conception; (6) wishing conception; (7) non-conceptual counterfeit direct perception
  • མངོན་སུམ་དང་པོ་པ་▫ mngon sum dang po pa▪ {GD:736} first perception
  • མངོན་སུམ་དང་པོ་བ་▫ mngon sum dang po ba▪ {PH} initial perceptions
  • མངོན་སུམ་དུ་▫ mngon sum du▪ {C}sākṣāt; {MSA} pratyakṣaṃ▪ directly; manifestly; evidently▫ {PH}manifestly; evidently; directly▫ {C}in the presence ofའོས་གསལ་དུ་མངོན་སུམ་དུ་འཇུག་པའི་རྟེན་▫ 'os gsal du mngon sum du 'jug pa'i rten▫ basis for manifestly entering into the clear light
  • མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་▫ mngon sum du gyur▪ {C}saṃmukhī-bhūta▪ manifest▫ {C}directed towards; face to face; presence; be present; come face to face with; still (visibly) present
  • མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་▫ mngon sum du gyur pa▪ {C} ābhimukhya; {C}saṃmukhī-bhūta▪ manifest▫ {C} directed towards; face to face; presence; be present; come face to face with; still (visibly) present
  • མངོན་སུམ་དུ་བགྱིད་▫ mngon sum du bgyid▪ བགྱི། བགྱིད། བགྱིས། གྱིས།▫ bgyi bgyid bgyis gyis▪ {L}sākṣātkāra▪ actualization; make manifest
  • མངོན་སུམ་དུ་བགྱིད་པ་▫ mngon sum du bgyid pa▪ བགྱི། བགྱིད། བགྱིས། གྱིས།▫ bgyi bgyid bgyis gyis▪ actualize; make manifest
  • མངོན་སུམ་དུ་འཇུག་ལྡན་གཉིས་ཀ་▫ mngon sum du 'jug ldan gnyis ka▪ both enter and arise from manifestly
  • མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་▫ mngon sum du rtogs pa▪ རྟོགས། རྟོགས། རྟོགས། རྟོགས།▫ rtogs rtogs rtogs rtogs ▪ sākṣādadhigata; pratyakṣa▪ realize directly; cognize directly; direct realization
  • མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་▫ mngon sum du mthong ba▪ directly see
  • མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་▫ mngon sum du bya ba▪ {C,MSA} ākṣātkriyā; {L}sākṣātkāra; {MV}sākṣātkaraṇa; {MV}sākṣātkṛti; {MSA}saṃmukhī-bhāva (e.g.: mārga-saṃmukhī-bhāva)▪ manifestation; actualization▫ {C}realization
  • མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་▫ mngon sum du byas nas▪ {C} sākṣāt-karoti; {C}bhāvayitvā▪ manifesting; actualizing▫ {C}realize
  • མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་▫ mngon sum du byas pa▪ {L} sākṣātkāra; {MV}sākṣātkriyā▪ manifestation; actualization▫ realization
  • མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་ཅིང་▫ mngon sum du byed cing▪ {C} pratyākṣa-kārin▪ manifest; actual▫ {C}has placed directly before his own eyes
  • མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་▫ mngon sum du byed pa▪ {L} sākṣātkāra▪ manifestation; actualization▫ realization
  • མངོན་སུམ་དུ་མ་མཛད་པ་▫ mngon sum du ma mdzad pa▪ {C}asākṣātkṛta▪ non-manifest; not actual▫ {C} not realized
  • མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པ་▫ mngon sum du mdzad pa▪ manifestation
  • མངོན་སུམ་བྱ་བ་▫ mngon sum bya ba▪ {MV} sākṣātkaraṇa; {MV}sākṣātkṛti▪ manifestation; actualization
  • མངོན་སུམ་བྱས་ནས་▫ mngon sum byas nas▪ {C} sākṣāt-karoti (=bhavayitva)▪ having manifested; actualizing▫ {C}realize
  • མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་▫ mngon sum ma yin pa▪ {MSA} anāmukha; {MSA}apratyakṣa; {MSA}asamakṣa▪ non-manifest; not actual
  • མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་▫ mngon sum ma yin pa'i chos ▪ non-obvious phenomenon
  • མངོན་སུམ་མི་བྱེད་▫ mngon sum mi byed▪ {C} asākṣātkriyā▪ nonmanifestation; non-manifest; not actual▫ {C}cannot be realized Tenses: future, present, past, imperative
  • མངོན་སུམ་ཚད་མ་▫ mngon sum tshad ma▪ {PH}valid perception
  • མངོན་སུམ་ཚད་མ་བཞི་▫ mngon sum tshad ma bzhi▪ {PH}four types of valid perception མངོན་སུམ་མཛད། མངོན་སུམ་དུ་མཛད་▫ mngon sum mdzad, mngon sum du mdzad▪ {C}akṣa-ga▪ manifest▫ {C}show up
  • མངོན་སུམ་ཡིད་མ་གཏད་▫ mngon sum yid ma gtad▪ not aiming the mind directly (?) {T}▫ {GD:506} inattentive perception
  • མངོན་སུམ་ལ་སྣང་བ་གང་ཞིག་སོ་སོར་མི་སྣང་བ་▫ mngon sum la snang ba gang zhig so sor mi snang ba ▪ སྣང་། སྣང་། སྣང་། སྣང་།▫ snang snang snang snang▪ (1) appearing to direct perception; and (2) not appearing as separate
  • མངོར་བ་▫ mngor ba▪ sweet{D1}
  • རྔ་▫ rnga▪ {MSA}tūrya▪ drum
  • རྔ་བོ་ཆེ་▫ rnga bo che▪ {C}bherī▪ {C}drum
  • རྔ་བོ་ཆེ་ཆེན་པོའི་ལེའུ་▫ rnga bo che chen po'i le'u▪ mahābherīhāraka-parivarta▪ the Great Drum Sūtra (mahābherīhāraka-parivarta), P. 888, vol. 35
  • རྔ་མོ་▫ rnga mo▪ camel
  • རྔ་ཡབ་▫ rnga yab▪ cāmara▪ Cāmara
  • རྔ་ཡབ་གཞན་▫ rnga yab gzhan▪ aparacāmara▪ Aparacāmara
  • རྔན་ཅན་བྱེད་པར་འགྱུར་▫ rngan can byed par 'gyur▪ {C} uccagghayati▪ {C}sneer; deride
  • རྔན་པ་▫ rngan pa▪ {C}puṇya▪ {C}merit
  • རྔམས་བརྗིད་དུར་ཁྲོད་རོལ་པའི་ཆས་▫ rngams brjid dur khrod rol pa'i chas▪ {PH}frightful attire of a charnel ground dweller
  • རྔའི་སྒྲ་▫ rnga'i sgra▪ {MSA}dundubhi-svarā▪ sound of a drum
  • རྔུབ་▫ rngub▪ inhalation
  • རྔུལ་▫ rngul▪ {PH}sweat
  • རྔོག་ལེགས་པའི་ཤེས་རབ་▫ rngog legs pa'i shes rab▪ {GD:ix,xiii} N#gok-lek-b#ay-s#hay-rap (circa 11th c.), a G#a-dam-b#a author on epistemology
  • རྔོག་ལོ་ཙཱ་བ་བོླ་ལྡན་ཤེས་རབ་▫ rngog lo tsā ba blo ldan shes rab▪ {PH}the translater; Ngok Lo-den-shay-rap (1059-1109)
  • རྔོག་ལོ་ཙ་བ་བོལ་ལྡན་ཤེས་རབ་▫ rngog lo tsa ba bol ldan shes rab▪ {GD:ix,xiii} N#gok Lo-d#za-wa L#o-den-s#hay-rap (1059-1109), a G#a-dam-b#a author on epistemology
  • རྔོན་པ་▫ rngon pa▪ {C}niṣāda▪ {C}hunter
  • ལྔ་▫ lnga▪ {LCh}pañca▪ five
  • ལྔ་སྡེ་བཟང་པོ་▫ lnga sde bzang po▪ the first five disciples of the Buddha [the five ascetics: Kauṇḍinya, Aśvajit, Vaśpa, and Mahānaman]
  • ལྔ་པ་▫ lnga pa▪ {MSA}pañcaka; {MV}pañcamī; {MV} pañcama▪ the fifth {T}
  • ལྔ་པོ་▫ lnga po▪ {MSA,MV}pañca▪ all five {T}
  • ལྔ་པོ་འཕྲོད་▫ lnga po 'phrod▪ {PH}five-fold alignment
  • སྔ་▫ snga▪ {L}pūrva; {MSA}ādi▪ previous; former; before; early▫ {PH}half
  • སྔ་གྲོ་གཅིག་▫ snga gro gcig▪ {PH}one half day's journey
  • སྔ་རྒོལ་▫ snga rgol▪ བརྒལ། རྒལ། བརྒལད། རྒོལད།▫ brgal rgal brgald rgold▪ {LCh}pūrvavādin▪ former party; former opponent; opponent; other party
  • སྔ་ལྟས་▫ snga ltas▪ {C}pūrva-nimitta▪ former sign; prior sign; omen▫ {C}symptom; indication; sign which indicates
  • སྔ་དྲོ་▫ snga dro▪ {C}purobhakta; {L}pūrvāhna▪ {C} morning; forenoon
  • སྔ་དྲོའི་དུས་▫ snga dro'i dus▪ {PH}morning
  • སྔ་ན་▫ snga na▪ {PH}previously; formerly
  • སྔ་ན་མེད་ཕྱིར་▫ snga na med phyir▪ {MSA}prāg abhāvāt Tenses: future, present, past, imperative ▪ former non-existence
  • སྔ་ནས་བསགས་པ་▫ snga nas bsags pa▪ {C}pūrva-upacita▪ formerly collected▫ {C}built up in the past
  • སྔ་ཕྱི་▫ snga phyi▪ {L}paurvyāparyyam▪ former and later; temporal▫ {PH}previous and later; former and later▫ before and after; early and lateརྒྱ་གར་དུ་སྔ་ཕྱི་བསྡོམས་པས་ལོ་བཅོ་ལྔ་བཞུགས།▫ rgya gar du snga phyi bsdoms pas lo bco lnga bzhugs,▫ Combining [his] previous and later [visits], [he] lived in India for fifteen years.▫ {GCG} p.21
  • སྔ་ཕྱི་ཀུན་▫ snga phyi kun▪ {PH}all former and later
  • སྔ་ཕྱི་བའི་རྟེན་▫ snga phyi ba'i rten▪ temporal base
  • སྔ་ཕྱི་མེད་པ་▫ snga phyi med pa▪ {MV}apūrvācarama▪ atemporal; no former and later
  • སྔ་ཕྱི་མེད་པར་▫ snga phyi med par▪ {C}anupūrva-caramam; {MV}apūrvācarama▪ atemporal; no former and later▫ {C}sooner or later
  • སྔ་ཕྱིར་▫ snga phyir▪ {L}paurvyāparyyam▪ former and later
  • སྔ་མ་▫ snga ma▪ {C,MSA}pūrva; {C}purima▪ former; earlier; prior; early▫ {C}first; the first one
  • སྔ་མ་ཕྱི་མ་ཁྱད་མེད་▫ snga ma phyi ma khyad med▪ {MSA}paurvāparyāviśiṣṭa▪ no difference between former and later
  • སྔ་མའི་ལས་ཉོན་▫ snga ma'i las nyon▪ former actions and afflictions
  • སྔ་རབས་པ་▫ snga rabs pa▪ {C}built up in the past; {GD:550} previous [thinkers]
  • སྔ་རོལ་▫ snga rol▪ {PH}earlier; prior; before▫ བླ་ མ་འདི་སྐུ་ཚད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་སྔ་རོལ་ནས། རྗེ་བཙུན་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བཟུང་བ་ཡིན།▫ bla ma 'di sku tshad dpag tu med pa'i snga rol nas; rje btsun 'jam pa'i dbyangs kyis rjes su bzung ba yin;▫ Over countless prior lifetimes, this teacher was mentored by the venerable Mañjuśrī.▫ {W23693} Mkhas-grub-rnam-thar-bsdus-pa; 2b.2
  • སྔ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་སྔ་རོལ་▫ snga rol gyi yang ches snga rol▪ {C}pareṇa paratareṇa▪ {C}farther and farther away from
  • སྔ་རོལ་དུ་▫ snga rol du▪ prior; before
  • སྔ་ལུགས་སུ་▫ snga lugs su▪ prior
  • སྔ་ལོགས་▫ snga logs▪ prior
  • སྔ་ལོགས་སུ་བྱུང་བ་▫ snga logs su byung ba▪ འབྱུང་། འབྱུང་ ། བྱུང་། བྱུང་།▫ 'byung 'byung byung byung▪ prior arising
  • སྔགས་▫ sngags▪ {LCh,TN}mantra▪ spell; mantra; general word for tantra
  • སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་▫ sngags kyi theg pa▪ mantrayāna▪ Mantra Vehicle
  • སྔགས་ཀྱི་རིགས་▫ sngags kyi rigs▪ {C}jāpya▪ chanting(?)▫ {C}muttering
  • སྔགས་མཐུ་ཉིད་▫ sngags mthu nyid▪ {PH}the power of mantra
  • སྔགས་མཐུས་▫ sngags mthus▪ by the power of a mantra{S}
  • སྔགས་པ་བསྒྲུབ་པ▫ sngags pa bsgrub pa▪ བསྒྲུབ། སྒྲུབ། བསྒྲུབས། སྒྲུབས།▫ bsgrub sgrub bsgrubs sgrubs▪ {C} mantra-sādhana▪ {C}evocation of mantras སྔགས་རིམ། སྔགས་རིམ་ཆེན་མོ་▫ sngags rim, sngags rim chen mo▪ Tsong-kha-pa's (tsong kha pa) Great Exposition of Secret Mantra
  • སྔང་བ་▫ sngang ba▪ appear; appearance; bright; shining
  • སྔར་▫ sngar▪ before; formerly; previously
  • སྔར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཕྱིས་རྣམ་པར་བྱང▫ sngar kun nas nyon mongs pa phyis rnam par byang▪ འབྱང་ ། འབྱངས། བྱང་། འབྱོངས།▫ 'byang 'byangs byang 'byongs ▪ {MV}pūrvaṃ saṃkleśaḥ paścād vyavadānaṃ▪ formerly afflicted, later purified {T}
  • སྔར་གྱི་གནས་ཆ་འཇིག་པ་▫ sngar gyi gnas cha 'jig pa▪ the factor of stability [attained] earlier disintegrates Tenses: future, present, past, imperative
  • སྔར་གྱི་མཚན་མ་▫ sngar gyi mtshan ma▪ {C}pūrva-nimitta▪ former sign▫ {C}symptom; (a certain) sign; which indicates; indication
  • སྔར་རྒོལ་▫ sngar rgol▪ བརྒལ། རྒལ། བརྒལད། རྒོལད།▫ brgal rgal brgald rgold▪ pūrvapakṣa▪ challenger (in debate); former party; prior opponent
  • སྔར་གདའ་བའི་▫ sngar gda' ba'i▪ {C}dṛśyate▪ {C}is seen; has appeared; has seen
  • སྔར་ནས་ཡོད་པས་▫ sngar nas yod pas▪ since he has from before
  • སྔར་ཡོད་གསར་དུ་འགག་པ་▫ sngar yod gsar du 'gag pa▪ new cessation of the previously existent
  • སྔར་ལུང་མ་བསྟན་▫ sngar lung ma bstan▪ བསྟན། སྟོན། བསྟནད། སྟོནད།▫ bstan ston bstand stond▪ {MSA}ādāv avyākaraṇāt▪ not previously revealed in scripture སྔར་ཨུཏྤ་ལ་མཐོང་མ་མྱོང་བའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ཨུཏྤ་ལའི་ཁ་དོག་འཛིན་པའི་དབང་མངོན་▫ sngar utp la mthong ma myong ba'i gang zag gi rgyud kyi utp la'i kha dog 'dzin pa'i dbang mngon▪ གཟུང་། འཛིན། བཟུང་ ། ཟུངས།▫ gzung 'dzin bzung zungs▪ sense direct perception in the continuum of a person—who has not previously experienced seeing an utpala—that apprehends the color of an utpala
  • སྔོ་▫ sngo▪ བསྔོ། སྔོ། བསྔོས། སྔོས།▫ bsngo/ sngo/ bsngos/ sngos/▪ nāmayi; nati▪ dedicate▫ {PH}blue
  • སྔོ་སྐྱ་▫ sngo skya▪ bluish{D1}
  • སྔོ་སྒ་▫ sngo sga▪ the leaves of green ginger which has a round type of leaf and grows in snow mountains or in stony areas on mountains where there used to be snow
  • སྔོ་ནག་▫ sngo nag▪ blue black{D1}
  • སྔོ་འཛིན་▫ sngo 'dzin▪ གཟུང་། འཛིན། བཟུང་། ཟུངས།▫ gzung 'dzin bzung zungs▪ apprehending blue
  • སྔོ་འཛིན་དབང་མངོན་▫ sngo 'dzin dbang mngon▪ {PH} sense direct perception apprehending blue
  • སྔོ་སི་▫ sngo si▪ {PH}light blue
  • སྔོ་སེར་▫ sngo ser▪ {PH}blue and yellow
  • སྔོ་སེར་དཀར་དམར་▫ sngo ser dkar dmar▪ {PH}blue; yellow; white; and red
  • སྔོ་སེར་དམར་དཀར་▫ sngo ser dmar dkar▪ {PH}blue; yellow; red; and white སྔོན་ / སྔོན་དུ་ / སྔོན་ལ་▫ sngon / sngon du / sngon la ▪ {L,C,MSA,MV}pūrva; {C}purvaṃkara; pūrvam (=pūrvaka); paurvaka▪ earlier; previously; first; prior; previous; former▫ {C} formerly; before; first of all; up to now; so far; in the past; previously described; of the past
  • སྔོན་གོམས་པར་བྱས་པ་▫ sngon goms par byas pa▪ {MV} pūrvābhyāsa▪ cultivated previously {T}
  • སྔོན་གྱི་▫ sngon gyi▪ {C}purā▪ {C}who preceeded me
  • སྔོན་གྱི་སྐྱེ་མཆོག་གིས་▫ sngon gyi skye mchog gis▪ {C} parāpuruṣottamena▪ {C}from Him who went before me
  • སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བ་དག་ལ་བྱ་བ་བྱས་པ་ཡིན་པར་▫ sngon gyi rgyal ba dag la bya ba byas pa yin par▪ {C}pūrva-jina-kṛta-adhikāra▪ {C}one who has fulfilled/ performed/done his duties under the former Jinas
  • སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བ་ལ་བྱ་བ་ལྷག་པར་བྱས་ཤིང་▫ sngon gyi rgyal ba la bya ba lhag par byas shing▪ {C}pūrva-jina-kṛta-adhikāra▪ {C}one who has fulfilled/ performed/done his duties under the former Jinas
  • སྔོན་གྱི་མཐའ་▫ sngon gyi mtha'▪ {C}pūrvāntatas▪ {C} in the past; from where it begins; at/in the beginning
  • སྔོན་གྱི་དུས་▫ sngon gyi dus▪ {L}pūrvakāla▪ former age; earlier time
  • སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཤེས་པ་▫ sngon gyi gnas rjes su dran pa shes pa▪ {PH}superknowledge of recollecting former lives
  • སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་མངོན་ཤེས་▫ sngon gyi gnas rjes su dran pa'i mngon shes▪ {PH} superknowledge of recollects former lives
  • སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་▫ sngon gyi smon lam▪ {MSA}pūrva-praṇidhāna▪ former prayer wishes {T}
  • སྔོན་གྱི་ལས་▫ sngon gyi las▪ {MSA}pūrva-karman▪ Tenses: future, present, past, imperative former action {T}
  • སྔོན་གྱི་སྲོལ་▫ sngon gyi srol▪ {PH}ancient tradition སྔོན་འགྲོ སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་▫ sngon 'gro, sngon du 'gro ba▪ {LCh}pūrvaka; {LCh}pūrvagama; pūrvaṃgama▪ [before-go]; preliminary practices; preliminary; preparation; prerequisite
  • སྔོན་འགྲོ་ཙམ་ཡིན་པས་▫ sngon 'gro tsam yin pas▪ since [they] are mere preliminaries
  • སྔོན་འགྲོའི་སྦྱོར་བ་▫ sngon 'gro'i sbyor ba▪ སྦྱར། སྦྱོར། སྦྱརད། སྦྱོརད།▫ sbyar sbyor sbyard sbyord▪ preparatory training
  • སྔོན་ཆད་▫ sngon chad▪ {C}alabdha-pūrva; {MSA} pūrva▪ {PH}in the past▫ {C}in the past(?)
  • སྔོན་ཆད་པར་▫ sngon chad par▪ paricārikā(ya)▪ {C} when in the past he served
  • སྔོན་ཆད་སྤྱད་པར་▫ sngon chad spyad par▪ སྤྱད། སྤྱོད། སྤྱད། སྤྱོད།▫ spyad spyod spyad spyod▪ paricārikā(yā)▪ {C}when in the past he served
  • སྔོན་ཆད་སྤྱོད་པའི་ཚེ་▫ sngon chad spyod pa'i tshe ▪ སྤྱད། སྤྱོད། སྤྱད། སྤྱོད།▫ spyad spyod spyad spyod▪ paricārikā(yā)▪ {C}when in the past he served
  • སྔོན་ཆད་མ་▫ sngon chad ma▪ {C}apūrva-labha▪ {C} which he had not had before
  • སྔོན་འཇུག་▫ sngon 'jug▪ prefix
  • སྔོན་དུ་འགྲོ་▫ sngon du 'gro▪ precede
  • སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་▫ sngon du 'gro ba▪ {LCh}pūrvaka; {LCh} pūrvagama;{C}pūrvaṅ gama; {C}pūrvaṃgamatā ▪ preliminary; prerequisite▫ {C}preceeded; controller; directs; controls; controlled by; controlled
  • སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་འདོད་པ་▫ sngon du 'gro bar 'dod pa▪ {C} pūrvaṅgamena bhavitu-kāma▪ {C}wants to win precedence over
  • སྔོན་དུ་འགྲོ་ཡེ་ཤེས་▫ sngon du 'gro ye shes▪ {MSA} jñāna-pūrvaṃgama▪ preliminary exalted wisdom; previous exalted wisdom
  • སྔོན་དུ་བསྙེན་པ་▫ sngon du bsnyen pa▪ prior approximation
  • སྔོན་དུ་བསྙེན་པ་བྱེད་པ་▫ sngon du bsnyen pa byed pa▪ prior approximation
  • སྔོན་དུ་བཏང་▫ sngon du btang▪ previously perform
  • སྔོན་དུ་མ་སོང་བར་▫ sngon du ma song bar▪ སོང་། སོང་ ། སོང་། སོང་།▫ song song song song▪ without being preceded by...
  • སྔོན་དུས་ཀྱི་སྲིད་པ་▫ sngon dus kyi srid pa▪ prior state [from the second moment until death; usually the longest of the four states]
  • སྔོན་ནས་▫ sngon nas▪ {PH}previously; prior
  • སྔོན་གནས་▫ sngon gnas▪ previous situations
  • སྔོན་གནས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་▫ sngon gnas mkhyen pa'i stobs▪ power of exalted knowledge mindful of former states
  • སྔོན་གནས་རྗེས་དྲན་གྱི་མངོན་ཤེས་▫ sngon gnas rjes dran gyi mngon shes▪ {PH}superknowledge of recollecting former lives
  • སྔོན་གནས་རྗེས་དྲན་གྱི་ཤེས་པ་▫ sngon gnas rjes dran gyi shes pa▪ {PH}knowledge of former lives
  • སྔོན་པོ་▫ sngon po▪ {LCh,C,MSA} nīla▪ blue▫ {C} black-blue
  • སྔོན་པོའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པའི་སྔོན་པོ་▫ sngon po'i tha snyad kyi gzhir gyur pa'i sngon po▪ blue that is the referent of the convention “blue”
  • སྔོན་སྤྱོད་ཚེ་ན་▫ sngon spyod tshe na▪ སྤྱད། སྤྱོད། སྤྱད། སྤྱོད།▫ spyad spyod spyad spyod▪ {C}paricārikāyām▪ {C} having served them in the past
  • སྔོན་མ་▫ sngon ma▪ former
  • སྔོན་མེད་པ་▫ sngon med pa▪ apūrva▪ unprecedented{N}
  • སྔོན་མེད་པ་སྐྱེ་▫ sngon med pa skye▪ {MSA}apūrvotpatti ▪ not previously arisen
  • སྔོན་འཛིན་▫ sngon 'dzin▪ གཟུང་། འཛིན། བཟུང་། ཟུངས།▫ gzung Tenses: future, present, past, imperative 'dzin bzung zungs▪ apprehending blue
  • སྔོན་འཛིན་མངོན་སུམ་གྱི་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་▫ sngon 'dzin mngon sum gyi de ma thag rkyen▪ གཟུང་། འཛིན། བཟུང་། ཟུངས། ▫ gzung 'dzin bzung zungs▪ immediately preceding condition of a direct perception apprehending blue▫ Definitions: མཚན་ཉིད། སྔོན་འཛིན་མངོན་སུམ་མྱོང་བ་གསལ་རིག་ཙམ་དུ་གཙོ་བོར་དངོས་སུ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རིག་པ་▫ mtshan nyid/ sngon 'dzin mngon sum myong ba gsal rig tsam du gtso bor dngos su skyed byed kyi rig pa▫ Def.: a knower that is the main direct producer of a direct perception apprehending blue only as a luminous and knowing experiential entity
  • སྔོན་འཛིན་མངོན་སུམ་གྱི་བདག་རྐྱེན་▫ sngon 'dzin mngon sum gyi bdag rkyen▪ གཟུང་། འཛིན། བཟུང་། ཟུངས།▫ gzung 'dzin bzung zungs▪ empowering/proprietary condition of a direct perception apprehending blue▫ Definitions: མཚན་ཉིད། སྔོན་འཛིན་མངོན་སུམ་རང་དབང་དུ་གཙོ་བོར་དངོས་སུ་སྐྱེད་བྱེད་▫ mtshan nyid/ sngon 'dzin mngon sum rang dbang du gtso bor dngos su skyed byed ▫ Def.: main direct producer of a direct perception apprehending blue under its own power
  • སྔོན་འཛིན་མངོན་སུམ་གྱི་དམིགས་རྐྱེན་▫ sngon 'dzin mngon sum gyi dmigs rkyen▪ གཟུང་། འཛིན། བཟུང་། ཟུངས།▫ gzung 'dzin bzung zungs▪ observed object condition of a direct perceiver apprehending blue▫ Definitions: མཚན་ཉིད། སྔོན་འཛིན་མངོན་སུམ་སྔོན་པོའི་རྣམ་ལྡན་དུ་གཙོ་བོར་དངོས་སུ་སྐྱེད་བྱེད་▫ mtshan nyid/ sngon 'dzin mngon sum sngon po'i rnam ldan du gtso bor dngos su skyed byed▫ Def.: main direct producer of a direct perception apprehending blue as having the aspect of blue སྔོན་འཛིན་མངོན་སུམ་སྔོན་པོའི་རྣམ་ལྡན་དུ་གཙོ་བོར་དངོས་སུ་སྐྱེད་བྱེད་▫ sngon 'dzin mngon sum sngon po'i rnam ldan du gtso bor dngos su skyed byed▪ བསྐྱེད། སྐྱེད། བསྐྱེད། སྐྱེད།▫ bskyed skyed bskyed skyed▪ main direct producer of a direct perception apprehending blue as having the aspect of blue སྔོན་འཛིན་མངོན་སུམ་མྱོང་བ་གསལ་རིག་ཙམ་དུ་གཙོ་བོར་དངོས་སུ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རིག་པ་▫ sngon 'dzin mngon sum myong ba gsal rig tsam du gtso bor dngos su skyed byed kyi rig pa▪ བསྐྱེད། སྐྱེད། བསྐྱེད། སྐྱེད།▫ bskyed skyed bskyed skyed▪ a knower that is the main direct producer of a direct perception apprehending blue only as a luminous and knowing experiential entity སྔོན་འཛིན་མངོན་སུམ་རང་གི་རྣམ་ལྡན་དུ་གཙོ་བོར་དངོས་སུ་སྐྱེད་བྱེད་▫ sngon 'dzin mngon sum rang gi rnam ldan du gtso bor dngos su skyed byed▪ བསྐྱེད། སྐྱེད། བསྐྱེད། སྐྱེད།▫ bskyed skyed bskyed skyed▪ main direct producer of a direct perception apprehending blue as having its aspect སྔོན་འཛིན་མངོན་སུམ་རང་དབང་དུ་གཙོ་བོར་དངོས་སུ་སྐྱེད་བྱེད་ ▫ sngon 'dzin mngon sum rang dbang du gtso bor dngos su skyed byed▪ བསྐྱེད། སྐྱེད། བསྐྱེད། སྐྱེད།▫ bskyed skyed bskyed skyed▪ main direct producer of a direct perception apprehending blue under its own power སྔོན་འཛིན་དབང་མངོན་གྱིས་དྲངས་པའི་སྔོན་པོ་ངེས་པའི་ཤེས་དོན་མཐུན་▫ sngon 'dzin dbang mngon gyis drangs pa'i sngon po nges pa'i shes don mthun▪ factually concordant determining consciousness of blue that is induced from a sense direct perceiver apprehending blue (?)
  • སྔོན་རོལ་▫ sngon rol▪ {MSA}ādi; {MSA}prāñc▪ prior; previous
  • སྔོན་སོང་▫ sngon song▪ སོང་། སོང་། སོང་། སོང་།▫ song song song song▪ preceding
  • སྔོས་▫ sngos▪ བསྔོ། སྔོ། བསྔོས། སྔོས།▫ bsngo/ sngo/ bsngos/ sngos/▪ nāmayi; nati▪ dedicate
  • བསྔགས་▫ bsngags▪ {C}praśaṃsā; (pra √śaṃs): {MSA}praśaṃsate; {C}śaśyate▪ to praise▫ {C} glorification; recommend
  • བསྔགས་ལྡན་▫ bsngags ldan▪ {Das} kaṇḍaka; kaṇḍika▪ {PH}Kaṇḍaka
  • བསྔགས་པ་▫ bsngags pa▪ ( √śaṃs): {MSA}śaṃsanti; {C}śaṃsita; {MSA}praśaṃsā; {C}praśasta; {MSA} praśaṃsāṃ vidadhati (vi √dhā); {L}varṇa; ( √varṇ): {MSA}varṇayati; {MSA}varṇitavat▪ praise ▫ {C}glorification; extolled; lauded; color; outward appearance
  • བསྔགས་པ་བརྗོད་▫ bsngags pa brjod▪ བརྗོད། རྗོད། བརྗོད། རྗོད།▫ brjod rjod brjod rjod▪ {C}varṇaṃ bhāṣate; Tenses: future, present, past, imperative {C}varṇa-vāda▪ {C}speak in praise of; proclaim the praises of
  • བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་▫ bsngags pa brjod pa▪ བརྗོད། རྗོད། བརྗོད། རྗོད།▫ brjod rjod brjod rjod▪ {C}varṇa-vādin▪ {C}one who has praised; praise; incite
  • བསྔགས་པ་སྟོན་ཏེ་▫ bsngags pa ston te▪ བསྟན། སྟོན། བསྟནད། སྟོནད།▫ bstan ston bstand stond▪ {C}varṇayati ▪ {C}praises
  • བསྔགས་པ་མི་སྟོན་ཏེ་▫ bsngags pa mi ston te▪ བསྟན། སྟོན། བསྟནད། སྟོནད།▫ bstan ston bstand stond▪ {C}varṇayati ▪ {C}praises
  • བསྔགས་པ་འང་བརྗོད་ལ་▫ bsngags pa 'ang brjod la ▪ བརྗོད། རྗོད། བརྗོད། རྗོད།▫ brjod rjod brjod rjod▪ {C} varṇaṃ bhāṣate▪ {C}speak in praise of
  • བསྔགས་པ་གསུང་གིས་▫ bsngags pa gsung gis▪ {C} varṇa-vādin▪ {C}one who has praised; praise; incite
  • བསྔོ་▫ bsngo▪ བསྔོ། སྔོ། བསྔོས། སྔོས།▫ bsngo/ sngo/ bsngos/ sngos/▪ {C}nāmayi; {MV}nati▪ dedicate▫ {C} dedicate to
  • བསྔོ་བགྲང་▫ bsngo bgrang▪ review
  • བསྔོ་བ་▫ bsngo ba▪ {MV}nati; {MSA}pariṇāmana▪ dedicate▫ {PH}dedication
  • བསྔོ་བ་སྒོམ་ལམ་▫ bsngo ba sgom lam▪ pariṇāmanālakṣaṇo bhāvanāmārgaḥ▪ [Great Vehicle] path of meditation of dedication
  • བསྔོ་བ་ཆུང་ངུ་▫ bsngo ba chung ngu▪ small dedication
  • བསྔོ་བ་པོ་▫ bsngo ba po▪ dedicator
  • བསྔོ་བ་ཡིན་▫ bsngo ba yin▪ {C}pariṇāmita bhavati▪ dedicate▫ {C}becomes turned over
  • བསྔོ་བྱ་▫ bsngo bya▪ object of dedication
  • བསྔོ་བྱེད་▫ bsngo byed▪ agent of dedication
  • བསྔོ་ཡིན་▫ bsngo yin▪ {C}nāmayāti▪ dedicate▫ {C} turns over
  • བསྔོས་▫ bsngos▪ བསྔོ། སྔོ། བསྔོས། སྔོས།▫ bsngo/ sngo/ bsngos/ sngos/▪ nāmayi; nati▪ dedicate
  • ཅ་ལག་▫ ca lag▪ things; goods
  • ཅག་▫ cag▪ plural marker ཅང་། ཅི་ཡང་▫ cang, ci yang▪ at all; anything
  • ཅང་མི་སྨྲ་བར་འདུག་▫ cang mi smra bar 'dug▪ {C} tūṣṇīṃbhāvena-atinamayati▪ {C}spend his time in silence
  • ཅང་ཤེས་པ་▫ cang shes pa▪ {C,L}ājāneya▪ {C}wise; thorough-bred; well-born
  • ཅན་▫ can▪ possessing; having; subject to
  • ཅི་▫ ci▪ kim▪ what; however; whatever; can indicate question: "Is ... (the case)?; who
  • ཅི་དགོས་▫ ci dgos▪ {C}kimuta▪ {C}what?; why?; who?; how much more?
  • ཅི་བརྗོད་▫ ci brjod▪ བརྗོད། རྗོད། བརྗོད། རྗོད།▫ brjod rjod brjod rjod▪ what has been told(?)
  • ཅི་སྟེ་▫ ci ste▪ {C}athavā▪ {PH}perhaps▫ {C}but if; but however; or even; if; or even if
  • ཅི་ཐུབ་▫ ci thub▪ [what-able]; whatever one can; as much as possible
  • ཅི་ཐོད་ཐོད་སྨྲ་བ་▫ ci thod thod smra ba▪ {C}yat-kiñcana-pralāpin▪ {C}prattling away about everything that comes into one's head
  • ཅི་འདྲ་▫ ci 'dra▪ [what-like]; whatever like; whatever; what like?
  • ཅི་འདྲ་བ་▫ ci 'dra ba▪ {C}atha▪ [what-like]; whatever like; whatever; what like?▫ {C}but; if; moreover; however; but when; "as like"
  • ཅི་ནས་ཀྱང་▫ ci nas kyang▪ [what-from-even]; in any case; by all means
  • ཅི་ནུས་▫ ci nus▪ [what-able]; whatever one can; as much as possible
  • ཅི་ནུས་སུ་▫ ci nus su▪ {PH}as much as possible; as many [times] as possible ཅི་ཕྱིར། ཅིའི་ཕྱིར་▫ ci phyir, ci'i phyir▪ why?; for what reason? Tenses: future, present, past, imperative
  • ཅི་ཕྱིར་ཞེ་ན་▫ ci phyir zhe na▪ {C}kiṃ kāraṇam▪ {C}for what reason?
  • ཅི་བར་མ་དོར་▫ ci bar ma dor▪ {C}antarā▪ {C} meanwhile; midway; prematurely; intermediate state
  • ཅི་བས་ཀྱང་▫ ci bas kyang▪ {PH}very much; especially ▫ བོད་དཔེ་རྣམས་ཅི་བས་ཀྱང་སྤུས་ལེགས།▫ bod dpe rnams ci bas kyang spus legs;▫ The Tibetan texts were of especially good quality.▫ {GCG} p. 28/48
  • ཅི་མ་རུང་▫ ci ma rung▪ [what-not-fitting]; how nice it would be!; how would it not be fitting?
  • ཅི་ཞིག་▫ ci zhig▪ what
  • ཅི་འང་མེད་པ་▫ ci 'ang med pa▪ {C}ākiṃcanaya; ākiṃcanya▪ nothingness▫ {C}destitution; absolute non-existence
  • ཅི་འང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་▫ ci 'ang med pa'i skye mched ▪ {C}ākiṃcanyāyatana▪ sphere of nothingness▫ {C}sense-field of absolute non-existence ཅི་ཡང་། ཅང་▫ ci yang, cang▪ at all; anything
  • ཅི་ཡང་▫ ci yang▪ {PH}at all; anything whatsoever▫
  • བདག་འཛིན་ལ་ཅི་ཡང་མི་གནོད་དེ་▫ bdag 'dzin la ci yang mi gnod de▫ it will not harm the conception of self at all▫ {MSI 409.2}
  • ཅི་ཡང་མེད་▫ ci yang med▪ {LCh}ākiṃcanya; akiṃcanya▪ nothingness
  • ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་▫ ci yang med pa'i skye mched▪ {LCh}ākiṃcanyāyatana▪ sphere of nothingness
  • ཅི་ཡོད་▫ ci yod▪ [what-is]; what is?; whatever
  • ཅི་རིགས་▫ ci rigs▪ any; or
  • ཅི་རིགས་སྒོ་ནས་▫ ci rigs sgo nas▪ {PH}from the point of view of whichever is suitable
  • ཅི་རིགས་པ་▫ ci rigs pa▪ [what-type]; any; and either; either
  • ཅི་རིགས་པར་▫ ci rigs par▪ {MV} yathāyogam (= ci rigs su sbyar bar bya); {MV}yathārhatas (= ci rigs sbyar)▪ {PH}as is suitable; as either
  • ཅི་རིགས་སྦྱར་▫ ci rigs sbyar▪ སྦྱར། སྦྱོར། སྦྱརད། སྦྱོརད།▫ sbyar sbyor sbyard sbyord▪ {MV}yathārhatas▪ either is affixed
  • ཅི་རིགས་སུ་▫ ci rigs su▪ {PH}suitably
  • ཅི་ལ་▫ ci la▪ of what?
  • ཅི་ལ་དགོངས་ནས་▫ ci la dgongs nas▪ thinking of what?
  • ཅི་ལ་བརྟེན་ཏེ་▫ ci la brten te▪ {L}kiṃ pratiṣṭhāya▪ depending upon what; having what basis
  • ཅི་ལ་གནས་▫ ci la gnas▪ {L}kiṃ saṃniśritya▪ having what basis
  • ཅི་སླད་དུ་▫ ci slad du▪ on account of what?
  • ཅི་སླད་ཞེ་ན་▫ ci slad zhe na▪ {C}kiṃ kāraṇam (=na khalu punar)▪ {C}on account of what?; for what reason?
  • ཅི་བསམ་ཀུན་འགྲུབ་▫ ci bsam kun 'grub▪ {PH}all your wishes will be fulfilled
  • ཅིག་▫ cig▪ particle indicating "a" or imperative (often untranslatable)▫ {PH}[imperative marker]
  • ཅིག་སྒྲ་▫ cig sgra▪ the sound, cig, (?)
  • ཅིག་ཅར་▫ cig car▪ {LCh,C}sakṛt▪ simultaneously; simultaneous▫ {C}once more
  • ཅིག་ཅར་▫ cig car▪ {MSA}yugapad; {MSA}sakṛt; {MSA}asakṛt (?); {C}yamaka▪ simultaneously; simultaneous; at one time▫ {C}sudden; immediate; quick; together; a few; some; twin
  • ཅིག་ཅར་དུ་▫ cig car du▪ {LCh}yugapad▪ simultaneous; at one time; simultaneously
  • ཅིག་ཅར་བ་▫ cig car ba▪ simultaneous
  • ཅིག་ཆར་དུ་▫ cig char du▪ {LCh}yugapad▪ simultaneous; simultaneously; at one time
  • ཅིག་དང་ཡུད་ཙམ་ཞིག་▫ cig dang yud tsam zhig▪ muhūrta▪ minute; second
  • ཅིག་ཤོས་▫ cig shos▪ {PH}other one▫ འདོད་ཆགས་རྐྱེན་ལས་ སྐྱེ་བ་གང་། །དེ་ནི་སྒྲུབ་སླ་ཅིག་ཤོས་མིན།▫ The desire that arises Tenses: future, present, past, imperative from [external] conditions is easy to suppress, the other is not.▫ {A4C}
  • ཅིང་▫ cing▪ and; pronoun indicator; present and past participal indicator ཅིའི་ཕྱིར། ཅི་ཕྱིར་▫ ci'i phyir, ci phyir▪ why?; for what reason? [lit.: because of what?]
  • ཅིའི་སླད་དུ་▫ ci'i slad du▪ on account of what?; why?
  • ཅིའུ་མཁར་▫ ci'u mkhar▪ {PH}prefectural capital
  • ཅིས་▫ cis▪ by any
  • ཅིས་ཀྱང་▫ cis kyang▪ in any case; by all means
  • ཅུང་▫ cung▪ {PH}slight
  • ཅུང་མི་བདེན་▫ cung mi bden▪ {PH}somewhat untrue
  • ཅུང་ཟད་▫ cung zad▪ kiṃcit; {MSA}kiṃcid; {MSA} alpa; {MSA}alpa-mātra; {C}aṇu▪ [little-only]; somewhat; slight; only a little; a little; any▫ {PH}slightest; slightly▫ something; someone; · {C}atom; smallest thing; particleཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས་་་་▫ khyad par cung zad kyang med pas▫ Since there is not even the slightest difference ...▫ [PGP 79]
  • ཅུང་ཟད་ཀྱང་▫ cung zad kyang▪ kimcit▪ slight; only a little; a little; any▫ something; someone
  • ཅུང་ཟད་ལྐོག་གྱུར་▫ cung zad lkog gyur▪ kiṃcid-parokṣa ▪ slightly hidden phenomenon▫ Definitions: མཚན་ཉིད། བློ་རིགས་ཚུར་མཐོང་རྣམས་ཀྱིས་ཐོག་མར་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་ངེས་པར་རྟོགས་དགོས་པའི་ཆོས་▫ mtshan nyid/ blo rigz tshur mthong rnams kyis thog mar dngos stobs kyi rtags la brten nas nges par rtogs dgos pa'i chos▫ Definition: Knowledge and Awareness: a phenomenon which an ordinary being must definitely realize initially in dependence upon a sign by the power of the fact
  • ཅུང་ཟད་ལྐོག་ཡུར་▫ cung zad lkog yur▪ kimcidparokṣa▪ slightly hidden phenomena
  • ཅུང་ཟད་ཕྱེ་སྟེ་▫ cung zad phye ste▪ slightly extensive
  • ཅུང་ཟད་མི་▫ cung zad mi▪ kiṃcit▪ slight; only a little; little; any▫ something; someone
  • ཅུང་ཟད་མེད་▫ cung zad med▪ nothing in the least; not a little
  • ཅུང་ཟད་ཙམ་▫ cung zad tsam▪ {MSA}alpa-mātra; {MSA}kiṃcid; {MSA}kiṃcitka▪ only slightly; only a little
  • ཅུང་ཟད་ཙམ་ཞིག་▫ cung zad tsam zhig▪ {C}alpa-mātra▪ only slightly; only a few▫ {C}a few only
  • ཅེ་ན་▫ ce na▪ {Ch}iti; {LCh}ced; iti cet▪ if it is asked
  • ཅེས་▫ ces▪ iti▪ particle indicating quotation; thus
  • ཅེས་བརྗོད་▫ ces brjod▪ བརྗོད། རྗོད། བརྗོད། རྗོད།▫ brjod rjod brjod rjod▪ {C}ucyate▪ {C}it is said; is spoken of; one speaks of; is called; is expounded
  • ཅེས་པ་▫ ces pa▪ iti▪ particle indicating quotation
  • ཅེས་པའི་མདོ་ཚིག་བཀའ་སྩལ་པ་▫ ces pa'i mdo tshig bka' stsal pa▪ spoke the words of sūtra “…”
  • ཅེས་བྱ་▫ ces bya▪ {C}nāman▪ indicates quotation; it is said▫ {C}name(d); word; mere word
  • ཅེས་བྱ་བ་▫ ces bya ba▪ indicates quotation; it is said
  • ཅོ་▫ co▪ {MSA}keśa▪ hair
  • ཅོ་འདྲི་▫ co 'dri▪ {A4C} viheṭhaka▪ {PH}injurious▫ ས་ སྟེང་སྡིག་པའི་རྣམ་སྨིན་ནི། །ཅོ་འདྲི་ཁོ་ན་ཡིན་པར་མཐོང་།▫ One sees that the maturation of evil on earth is only injurious. ▫ {A4C} VII.7ab
  • ཅོག་བུ་པ་▫ cog bu pa▪ {C}naiṣad(y)ika▪ {C}one who even in his sleep remains in a sitting posture
  • ཅོག་རྩེ་▫ cog rtse▪ table
  • ཅོག་རོ་ལོ་ཆེན་▫ cog ro lo chen▪ the Great Translator Jok-ro
  • ཅོད་པན་▫ cod pan▪ crown▫ {PH}crown▫ སྲིད་གསུམ་ཆེ་དགུའི་ཅོད་པན་ཁྲིལ་འགྱིང་།▫ [One] naturally assumes the crown of the nine great [states of existence] of the triple world system▫ Mi-pham, Svarodaya comm. 3b.1
  • གཅགས་པ་▫ gcags pa▪ love; be intimate with; apprehend
  • གཅད་▫ gcad▪ གཅད། གཅོད། བཅད། ཆོད།▫ gcad/ gcod/ Tenses: future, present, past, imperative bcad/ chod/▪ to cut; decided; eliminate; judge; condemn
  • གཅད་དུ་མེད་▫ gcad du med▪ {C}acchinna▪ not cut; not decided; not eliminated▫ {C}not cut apart
  • གཅད་པ་▫ gcad pa▪ གཅད། གཅོད། བཅད། ཆོད།▫ gcad/ gcod/ bcad/ chod/▪ {C}chidyate▪ to cut; decided; eliminate; judge; condemn▫ {C}is cut (off)
  • གཅན་གཟན་▫ gcan gzan▪ {C}vyāḍa▪ carnivorous animal▫ {C}beasts of prey
  • གཅན་གཟན་ཁྲོ་བོའི་རིགས་དག་▫ gcan gzan khro bo'i rigs dag▪ {C}caṇḍa-mṛga-jātāni▪ fierce carnivorous animals▫ {C}fierce beasts of prey
  • གཅན་གཟན་གྱི་དགོན་པ་▫ gcan gzan gyi dgon pa▪ {C} vyāḍa-kāntāra▪ a place with carnivorous animals ▫ {C}wild place with beasts of prey
  • གཅན་གཟན་གྱི་དགོན་པའི་ནང་དུ་སོང་ན་▫ gcan gzan gyi dgon pa'i nang du song na▪ སོང་། སོང་། སོང་། སོང་།▫ song song song song▪ {C}vyāḍa-kāntāra-madhya-gata▪ go into the midst of a place with carnivorous animals▫ {C}gets into a wilderness infested with wild beasts
  • གཅན་གཟན་དང་རི་དྭགས་▫ gcan gzan dang ri dwags▪ {C}vyāḍa-mṛga▪ carnivorous animals and deer▫ {C}wild beast; beasts of prey; beasts of prey, deer, and ferocious wild animals
  • གཅན་གཟན་གདུག་པ་▫ gcan gzan gdug pa▪ {C}vyāḍa-mṛga▪ carnivorous animals and deer▫ {C} wild beast; beasts of prey; beasts of prey, deer, and ferocious wild animals
  • གཅམ་བུའི་ཚིག་▫ gcam bu'i tshig▪ {PH}flattering words
  • གཅི་▫ gci▪ urine; to urinate
  • གཅིག་▫ gcig▪ {MV}eka; {MV}ekatva; {MSA}aikyatas; {C}mitha; abhinna {GD:284}▪ one; same; oneness; unitary; single; singular phenomenon ▫ {PH}identity; same▫ {C}autonomous; first; together; one single; alone; the same as; only one; common; identical; mutualརྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་▫ rtag gcig rang dbang can▫ permanent, unitary, and autonomous▫ རྩེ་གཅིག་▫ rtse gcig▫ one-pointed▫
  • གཟུགས་ཉིད་བུམ་ཞེས་གཅིག་མ་ཡིན།▫ That there is identity (aikya) - namely, the form itself being the pot - is not so.▫ {A4C} §14.2a Definitions: མཚན་ཉིད། སོ་སོ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་▫ mtshan nyid/ so so ba ma yin pa'i chos▫ Definition: phenomena that are not separate Divisions: དབྱེ་བ། ༡་རང་ལྡོག་གཅིག་པ་༢་ངོ་བོ་གཅིག་པ་༣་རིགས་གཅིག་པ་▫ dbye ba/ 1 rang ldog gcig pa/ 2 ngo bo gcig pa/ 3 rigs gcig pa/▫ Divisions: (1) same self isolate; (2) same entity; (3) same type
  • གཅིག་བཀག་པའི་ཐ་དད་▫ gcig bkag pa'i tha dad▪ a difference which is a negation of oneness▫ {PH}a difference which is a negation of oneness ▫ {GD:155} [distinct from something which is] a mere negation of being one with [that something]
  • གཅིག་གི་རྒྱུ་ལས་གཅིག་བྱུང་བ་ཡིན་པ་▫ gcig gi rgyu las gcig byung ba yin pa▪ འབྱུང་། འབྱུང་། བྱུང་། བྱུང་།▫ 'byung 'byung byung byung▪ {C}anyonya-hetuka▪ {C}mutual production; (lit.: 'from the cause of one; the other arises')
  • གཅིག་གི་གཅིག་▫ gcig gi gcig▪ {C}mitha▪ one; same▫ {C}common; identical; mutual
  • གཅིག་གིས་གཅིག་སྟོང་པའི་སྟོང་ཉིད་▫ gcig gis gcig stong pa'i stong nyid▪ emptiness of the one-being-empty-of-the-other
  • གཅིག་ཅར་▫ gcig car▪ sakṛt▪ simultaneous
  • གཅིག་ཅར་དུ་▫ gcig car du▪ sakṛt▪ simultaneous; simultaneously
  • གཅིག་ཅིག་▫ gcig cig▪ at a certain time
  • གཅིག་ཆར་བ་▫ gcig char ba▪ one who [proceeds] simultaneously{Gön-chok}
  • གཅིག་ཉིད་▫ gcig nyid▪ oneness; just one; sameness
  • གཅིག་ཏུ་▫ gcig tu▪ {C}kevala; {L}ekānta▪ this can mean: one or many▫ devoted soley to; exceedingly; devoted to one aim only; · {C}only; together; complete
  • གཅིག་ཏུ་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ་▫ gcig tu bgyid pa ma lags pa▪ བགྱི། བགྱིད། བགྱིས། གྱིས།▫ bgyi bgyid bgyis gyis ▪ {C}anekatva-udārika (?)▪ {C}does not exalt the Tenses: future, present, past, imperative single oneness
  • གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་▫ gcig tu nges pa▪ {L}ekāntika▪ devoted to; take pleasure in; one aim/end/thing only; exceedingly
  • གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་གཏན་དུ་▫ gcig tu nges par gtan du▪ {C}ekāṃśenaikāṃśikī▪ {C}an absolute assurance
  • གཅིག་ཏུ་བརྗོད་པ་▫ gcig tu brjod pa▪ བརྗོད། རྗོད། བརྗོད། རྗོད། ▫ brjod rjod brjod rjod▪ {C}ekodāhāra▪ {C}single utterance
  • གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་▫ gcig tu bsdus nas▪ བསྡུ། སྡུད། བསྡུས། སྡུས།▫ bsdu sdud bsdus sdus▪ {L}kevala▪ having condensed/brought together/abridged/ summarized as one; together; only; one
  • གཅིག་ཏུ་རྣམ་པར་བཀོད་པ་▫ gcig tu rnam par bkod pa▪ དགོད། འགོད། བཀོད། འགོད།▫ dgod 'god bkod 'god▪ {C} eka-vyūha; {C}vyūha (=samūha)▪ {C}one single array; array; mass; (miraculous) harmony
  • གཅིག་ཏུ་བྲལ་སོགས་ཀྱི་རིགས་པ་▫ gcig tu bral sogs kyi rigs pa▪ the reasoning of the lack of being one or many, etc.
  • གཅིག་ཏུ་སངས་རྒྱས་པ་▫ gcig tu sangs rgyas pa▪ one-pointedly becoming buddhafied
  • གཅིག་དུ་▫ gcig du▪ this can mean: one or many
  • གཅིག་དྲིལ་▫ gcig dril▪ to wrap around; bring together
  • གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་▫ gcig nas gcig tu▪ one to another
  • གཅིག་པ▫ gcig pa▪ {MV}ekatva▪ one; oneness; distinguished by; unitary▫ Divisions: དབྱེ་བ། ༡་རང་ལྡོག་གཅིག་པ་༢་ངོ་བོ་གཅིག་པ་༣་རིགས་གཅིག་པ་▫ dbye ba/ 1 rang ldog gcig pa/ 2 ngo bo gcig pa 3 rigs gcig pa/▫ Divisions: (1) same self isolate; (2) same entity; (3) same type
  • གཅིག་པ་བཀག་པ་▫ gcig pa bkag pa▪ {PH}merely not one▫ {GD:154} merely not one
  • གཅིག་པུ་▫ gcig pu▪ {MV}eka▪ alone; sole; only; lone▫ {PH}sole; lone; sole; single; alone
  • གཅིག་པུ་ཉིད་▫ gcig pu nyid▪ {PH}solitary
  • གཅིག་པུ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་▫ gcig pu la mngon par dga' ba▪ {C}ekātikā-abhirata (=anāsaṅga-vihāritā) ▪ {C}fond of solitude
  • གཅིག་པུར་▫ gcig pur▪ {MV} ekatva▪ {PH}alone; sole
  • གཅིག་བུ་▫ gcig bu▪ ekam▪ unitary
  • གཅིག་བུ་ཞིག་▫ gcig bu zhig▪ {PH}alone▫ ཚངས་པའི་གཞལ་མེད་ཁང་སྟོང་པར་གཅིག་པུ་ཞིག་སྐྱེས་པ་་་་▫ [He] is born alone in the empty celestial mansion (vīhāra) of Brahma, ...▫ {PW8-H}
  • གཅིག་མི་གཅིག་▫ gcig mi gcig▪ {PH}same or not the same
  • གཅིག་ཙམ་དུ་ནི་ཡིད་ལ་▫ gcig tsam du ni yid la▪ {C}eka-manasā▪ {C}single-mindedly
  • གཅིག་ལ་གཅིག་▫ gcig la gcig▪ {L}anyonya▪ mutually; one another; each other
  • གཅིན་▫ gcin▪ mūtra▪ urine
  • གཅེན་མོ་▫ gcen mo▪ {PH}elder sister
  • གཅེན་མོ་དང་གཅུང་མོ་▫ gcen mo dang gcung mo▪ {PH} sisters (elder and younger)
  • གཅེར་བུ་▫ gcer bu▪ naked
  • གཅེར་བུ་པ་▫ gcer bu pa▪ {LCh}nirgrantha▪ Nirgrantha; Unclothed
  • གཅེས་པ་▫ gces pa▪ {LCh}priya; {C}dhūrya; pradhānatama▪ cherish; dear; precious▫ {C} leader; the most valuable of all
  • གཅེས་སྤྲས་▫ gces spras▪ to value
  • གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པ་ཡིན་▫ gces spras byed pa yin▪ {C} bahu-kara▪ {C}achieves much
  • གཅེས་སྤྲེས་▫ gces spres▪ {L}bahulīkāra▪ value; esteem; great zeal for; care for; hold dear; exert oneself; extended; increase
  • གཅེས་འཛིན་▫ gces 'dzin▪ གཟུང་། འཛིན། བཟུང་། ཟུངས།▫ gzung 'dzin bzung zungs▪ self cherishing
  • གཅོང་རོང་▫ gcong rong▪ {PH}chasm Tenses: future, present, past, imperative
  • གཅོང་རོང་གི་ཆུ་བུ་▫ gcong rong gi chu bu▪ {PH}river running through a chasm
  • གཅོང་རོང་ཆུ་▫ gcong rong chu▪ {PH}river running through a chasm
  • གཅོད་▫ gcod▪ གཅད། གཅོད། བཅད། ཆོད།▫ gcad/ gcod/ bcad/ chod/▪ {C}ucchiti; {C}chinatī (=chinatti); {C}vyaparopayati; {C}chindati; {MV}pariccheda ▪ severance; cut; decide; judge; condemn; eliminate; progress; excorcism; a form of Tantric meditation started by female siddha Ma gcig lab sgron ma, which involves offering one's body to demons in order to excorcise them▫ {C} cessation; annihilation; cut off; rob of (e.g.: jīvitād); cut off
  • གཅོད་པ་▫ gcod pa▪ གཅད། གཅོད། བཅད། ཆོད།▫ gcad/ gcod/ bcad/ chod/▪ {C}chindati; {L}chedana; {MSA}upacchedana; {MSA}samucchedana; lam gcod pa = {MSA}paripantha▪ cut; decide; judge; condemn; eliminate; progress; excorcism; decided▫ cut off; cut (asunder/off); end; destroy
  • གཅོད་བྱེད་▫ gcod byed▪ eliminator
  • གཅོད་བྱེད་ཀྱི་བུ་▫ gcod byed kyi bu▪ {PH}Vantāsikā (a class of pretas)
  • གཅོད་བྱེད་པ་▫ gcod byed pa▪ {C}chindati▪ {C}cuts off
  • གཅོད་ཡུལ་པ་▫ gcod yul pa▪ {PH}Chöd practitioner
  • གཅོམ་▫ gcom▪ {PH}conceit▫ ང་རྒྱལ་གཅོམ་བསྐྱུངས།▫ [His] pride and conceit were diminished.
  • བཅག་འཕྲོ་▫ bcag 'phro▪ {C}avabhedaka▪ {C}a fragment of
  • བཅངས་▫ bcangs▪ བཅང་། / ། འཆང་། / ། བཅངས། ཆོངས།▫ bcang / 'chang / bcangs/ chongs/▪ to hold; keep; put off [past tense of 'chang, to hold; to keep]
  • བཅད་▫ bcad▪ གཅད། གཅོད། བཅད། ཆོད།▫ gcad/ gcod/ bcad/ chod/▪ cut; eliminate; decide; judge; condemn
  • བཅད་ཅིང་གཏུབས་ཏེ་▫ bcad cing gtubs te▪ {C}chittvā▪ {C}having torn off
  • བཅད་དུ་མེད་པ་▫ bcad du med pa▪ {C}acchinnatā▪ not distinguishable▫ {C}not cut apart
  • བཅད་དོན་མ་ཐོབ་པ་▫ bcad don ma thob pa▪ ཐོབ་ / འཐོབ། འཐོབ། ཐོབ། འཐོབས།▫ thob/'thob 'thob thob 'thobs▪ not attaining an object with respect to which superimpositions have been eliminated
  • བཅད་ལྡོག་▫ bcad ldog▪ elimination-isolate [a conceptually isolatable factor that is a mere elimination]
  • བཅད་ནས་▫ bcad nas▪ {C}chinnu▪ {C}cut
  • བཅད་པ་▫ bcad pa▪ གཅད། གཅོད། བཅད། ཆོད།▫ gcad/ gcod/ bcad/ chod/▪ {C}chin(n)atti; {C}samuccheda; {L} gāthā▪ decree; cut; decided; eliminated; judged; condemned▫ {C}take away; cuts (through) annihilation; extermination; completely cut off; poetry; verses
  • བཅད་པའི་ཡུལ་ཅན་▫ bcad pa'i yul can▪ {GD:649} cognitions which follow a valid cognition and cognize the same object as that valid cognition
  • བཅད་པར་བྱ་བ་ཡིན་▫ bcad par bya ba yin▪ {C} utsārayati▪ {C}drives away
  • བཅད་ཤེས་▫ bcad shes▪ {C}paricchinna-jñāna; *pariccinnajñāna▪ subsequent cognizer; subsequent cognition; re-cognition▫ Definitions: མཚན་ཉིད། རང་འདྲེན་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་སྔ་མས་རྟོགས་ཟིན་རྟོགས་པའི་ཚད་མིན་གྱི་རིག་པ་▫ mtshan nyid/ rang 'dren byed kyi tshad ma snga mas rtogs zin rtogs pa'i tshad min gyi rig pa▫ Definition: a knower which is not a direct perceiver and which realizes what has already been realized by the former direct perceiver inducing it Divisions: དབྱེ་བ། ༡་མངོན་སུམ་བཅད་ཤེས་༢་རྟོག་པ་བཅད་ཤེས་ ▫ dbye ba/ 1 mngon sum bcad shes/ 2 rtog pa bcad shes/▫ Divisions: (1) directly perceiving subsequent cognizer; (2) conceptual subsequent cognizer
  • བཅད་ཤེས་དོན་མཐུན་▫ bcad shes don mthun▪ *anvartha-paricchinna-jñāna▪ factually concordant subsequent cognition བཅད་ཤེས། དཔྱད་ཤེས་▫ bcad shes; dpyad shes▪ *paricchinnajñāna▪ subsequent cognition
  • བཅའ་▫ bca'▪ བཅའ། འཆའ། བཅས། འཆའ།▫ bca'/ 'cha'/ bcas/ Tenses: future, present, past, imperative 'cha'/▪ {MSA}prajñapti▪ make; construct [e.g., a mudrā]; arrange [e.g., the legs in a meditation posture]; formulate
  • བཅའ་སྒ་▫ bca' sga▪ {L}śuṇṭhī▪ dried ginger{S}▫ {PH}dried ginger
  • བཅས་▫ bcas▪ བཅའ། འཆའ། བཅས། འཆའ།▫ bca'/ 'cha'/ bcas/ 'cha'/▪ as well as; formulate; make; construct [e.g., a mudrā]; arrange [e.g., the legs in a meditation posture] བཅས། བཅས་པ་▫ bcas, bcas pa▪ saha; {MV,MSA} sa- (e.g.: sa-prajñapti; sa-dauṣṭhulya; etc.); {MSA} -vat; {MSA}prajñapta; {MSA}prajñapti▪ having; together [with]▫ possessing; with; connected with བཅས་པ། བཅས་▫ bcas pa, bcas▪ saha; {MV,MSA} sa- (e.g.: sa-prajñapti; sa-dauṣṭhulya; etc.); {MSA} -vat; {MSA}prajñapta; {MSA}prajñapti▪ having; together with▫ possessing; with; connected with
  • བཅས་པའི་སྐྱེ་བ་▫ bcas pa'i skye ba▪ {C}samutpāda▪ {C}production; sprung up
  • བཅས་རང་▫ bcas rang▪ {PH}transgressions [of vows] and natural [offenses]
  • བཅས་ཤེས་▫ bcas shes▪ (lit.) cognition of the [already] determined (see: bcad pa'i yul can)
  • བཅིང་▫ bcing▪ བཅིང་། / ། འཆིང་། / ། བཅིངས། ཆིངས།▫ bcing / 'ching / bcings/ chings/▪ {C}bandhana ▪ bind▫ {C}imprisonment; bond(age); joined together by
  • བཅིངས་▫ bcings▪ བཅིང་། / ། འཆིང་། / ། བཅིངས། ཆིངས།▫ bcing / 'ching / bcings/ chings/▪ bandhu (=baddha) ▪ bind▫ {C}bound
  • བཅིངས་པ་▫ bcings pa▪ བཅིང་། / ། འཆིང་། / ། བཅིངས། ཆིངས།▫ bcing / 'ching / bcings/ chings/▪ {MV} bandha; {MSA}baddha; {C}bandhana; {C}vadhya▪ bound; bind; bondage{N}▫ {C}murder; prisoner condemned to death
  • བཅིལ་བ་▫ bcil ba▪ གཞིལ། འཇིལ། བཅིལ། འཇིལད།▫ gzhil/ 'jil/ bcil/ 'jild/▪ abandon; give up; subjugate
  • བཅུ་▫ bcu▪ {LCh,MSA,MV}daśa; {MV}daśan▪ ten▫ {PH}ten
  • བཅུ་གཅིག་▫ bcu gcig▪ {MSA}ekādaśa▪ eleven
  • བཅུ་གཅིག་པ་▫ bcu gcig pa▪ {MV 5.28}ekādaśam▪ eleven; eleventh
  • བཅུ་བཅུ་▫ bcu bcu▪ {PH}ten each
  • བཅུ་གཉིས་▫ bcu gnyis▪ dvādaśa▪ twelve
  • བཅུ་གཉིས་པོ་▫ bcu gnyis po▪ {MV}dvādaśa-vidha▪ twelfth; twelve
  • བཅུ་དྲུག་ཆ་▫ bcu drug cha▪ {PH}full-moon-like (lit. having all 16 parts ("lunar digits") [of the full moon])
  • བཅུ་པ་▫ bcu pa▪ {MV}daśama; {MV,MSA}daśamī▪ tenth; ten
  • བཅུ་པོ་▫ bcu po▪ {MV}daśan▪ tenth; ten
  • བཅུ་བཞི་▫ bcu bzhi▪ {MSA}carur-daśa▪ fourteen
  • བཅུ་གསུམ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་ས་▫ bcu gsum rdo rje 'dzin pa'i sa▪ {PH}thirteenth ground vajra-holder
  • བཅུག་▫ bcug▪ གཞུག འཇུག བཅུག ཆུག▫ gzhug 'jug bcug chug▪ 1) indicates causative construction; 2) enter; engage; apply; usher into
  • བཅུགས་པ་▫ bcugs pa▪ be intimate with; love
  • བཅུད་▫ bcud▪ {L}rasa▪ beings; essence; what is in the vessel; animate being▫ taste; essence; elixir
  • བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་▫ bcud kyi sems can▪ beings in the world; worldly beings; lit.: "beings in the vessel"{Lati}
  • བཅུད་ཀྱིས་ལེན་▫ bcud kyis len▪ {L}rasāyana▪ essence-extraction
  • བཅུད་ལེན་▫ bcud len▪ {L}rasāyana▪ essence-extraction; essence-extraction (the treatment of aging)
  • བཅུས་▫ bcus▪ daśa▪ ten; twisted
  • བཅུས་པ་▫ bcus pa▪ twisted
  • བཅོ་▫ bco▪ ten Tenses: future, present, past, imperative
  • བཅོ་བརྒྱད་▫ bco brgyad▪ {MSA}aṣṭa-daśa▪ eighteen
  • བཅོམ་▫ bcom▪ གཞོམ། འཇོམས། བཅོམ། ཆོམས།▫ gzhom 'joms bcom choms▪ {C}upahata; {C} -hā; {C}hāni▪ destroy; overcome; triumph over▫ {C}injure; oppress; afflict; those who have forsaken; failure; diminution; decrease; waning; loss
  • བཅོམ་ལྡན་▫ bcom ldan▪ གཞོམ། འཇོམས། བཅོམ། ཆོམས། ▫ gzhom 'joms bcom choms▪ {MSA}Bhagavat▪ conqueror; victor
  • བཅོམ་ལྡན་བདེ་གཤེགས་▫ bcom ldan bde gshegs▪ {PH} the Transcendent Victor; the One-Gone-to-Bliss
  • བཅོམ་ལྡན་འདས་▫ bcom ldan 'das▪ གཞོམ། འཇོམས། བཅོམ། ཆོམས།▫ gzhom 'joms bcom choms▪ {LCh}Bhagavan; {C,MSA}Bhagavat; bhagavan; bhagavatī▪ [conqueror-possessing-passed beyond]; Supramundane Victor; Blessed One; Buddha; victorious
  • བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་བསྟན་པ་▫ bcom ldan 'das kyis kun tu bstan pa▪ བསྟན། སྟོན། བསྟནད། སྟོནད།▫ bstan ston bstand stond▪ {MSA}saṃdarśitā buddhena▪ completely demonstrated/taught/indicated by a Supramundane Victor
  • བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔལ་བརྩེགས་རྒྱལ་པོ་▫ bcom ldan 'das dpal brtsegs rgyal po▪ {PH}the Transcendent Victor Śrīkūṭa-rāja བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔལ་བརྩེགས་རྒྱལ་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་▫ bcom ldan 'das dpal brtsegs rgyal po de bzhin gshegs pa▪ {PH}the Tathāgata; the Transcendent Victor Śrīkūṭa-rāja
  • བཅོམ་ལྡན་འདས་སཱ་ལའི་དབང་པོའི་རྒྱལ་པོ་འབྱུང་བ་▫ bcom ldan 'das sā la'i dbang po'i rgyal po 'byung ba▪ *sālendra-rājācāra▪ {PH}the Transcendent Victor Sālendra-rājācāra
  • བཅོམ་ནས་▫ bcom nas▪ གཞོམ། འཇོམས། བཅོམ། ཆོམས། ▫ gzhom 'joms bcom choms▪ {C}vidhvamitva▪ having conquered/destroyed/triumphed over▫ {C}having disspelled; having destroyed
  • བཅོམ་པ་▫ bcom pa▪ གཞོམ། འཇོམས། བཅོམ། ཆོམས།▫ gzhom 'joms bcom choms▪ {MSA}hata; {C}manthana; {MSA}samudghāta; {C}pratihanyate; yang dag par bcom pa = {MSA}samutpāṭana▪ destroy; overcome; triumph over▫ {C}conquered; shaking; shaking about; agitating; killing; slaying; is obstructed; is frustrated; beat back; be upset
  • བཅོམ་པའམ་བློས་ཆ་ཤས་སོ་སོར་བསལ་བ་ན་▫ bcom pa'am blos cha shas so sor bsal ba na▪ གཞོམ། འཇོམས། བཅོམ། ཆོམས།▫ gzhom 'joms bcom choms▪ when it is broken up or mentally divided/separated into parts
  • བཅོམ་ཞིང་▫ bcom zhing▪ གཞོམ། འཇོམས། བཅོམ། ཆོམས། ▫ gzhom 'joms bcom choms▪ {C}upahanyate▪ destroy; overcome; triumph over▫ {C}vitiate; injure
  • བཅོམ་ཞིང་ཕྱིར་ཕྱོགས་པར་འགྱུར་▫ bcom zhing phyir phyogs par 'gyur▪ {C}bhagna-pṛṣṭhī-karoti▪ {C} has his back broken
  • བཅོམ་ཞིང་ཕྱིར་ཕྱོགས་པར་བྱེད་▫ bcom zhing phyir phyogs par byed▪ གཞོམ། འཇོམས། བཅོམ། ཆོམས།▫ gzhom 'joms bcom choms▪ {C}bhagna-pṛṣṭhī-karoti▪ {C}has his back broken
  • བཅོམ་ཞིང་ཕྱིར་ཕྱོགས་པར་མི་འགྱུར་▫ bcom zhing phyir phyogs par mi 'gyur▪ གཞོམ། འཇོམས། བཅོམ། ཆོམས།▫ gzhom 'joms bcom choms▪ {C}bhagna-pṛṣṭhī-karoti ▪ {C}has his back broken
  • བཅོས་▫ bcos▪ {MSA,C}prativarṇika▪ fabricated; made up▫ {C}counterfeit; similar
  • བཅོས་པ་▫ bcos pa▪ {MSA}prativarṇika▪ fabricated; made up▫ {C}counterfeit; similar
  • བཅོས་པུ་▫ bcos pu▪ {C}prativarṇika▪ fabricated; made up▫ {C}counterfeit; similar
  • བཅོས་མ་▫ bcos ma▪ {MSA}kṛtrima; {MSA}pratirūpa▪ fake; fabricated; artificial; made up; fabrication
  • བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་▫ bcos ma ma yin pa▪ akṛtrima▪ non-artificial; non-fabricated
  • བཅོས་མ་མ་ཡིན་པའི་མྱོང་བ་▫ bcos ma ma yin pa'i myong ba▪ akṛtrimānubhava▪ non-artificial experience
  • བཅོས་མ་ཡིན་པ་▫ bcos ma yin pa▪ kṛtrimam▪ fabricated▫ གང་ཞིག་བཅོས་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་བདག་གི་བ་མ་ Tenses: future, present, past, imperative
  • ཡིན་▫ gang zhig bcos ma yin pa de ni de'i bdag gi ba ma yin▫ That which is fabricated is not its 'mine'. (yattu kṛtrimaṃ na tattasyātmīyaṃ) [PP, 263.1] བཅོས་མིན། བཅོས་མ་མིན་པ་▫ bcos min, bcos ma min pa▪ akṛtrimaḥ; {LCh}akṛtrima; akṛtaka▪ non-artificial; non-fabricated; uncontrived
  • བཅོས་མིན་གྱི་མྱོང་བ་▫ bcos min gyi myong ba▪ uncontrived experience▫ {PH}non-artificial experience▫ ་་་་ཞེས་དམ་བཅའ་བའི་བློ་བཅོས་མིན་གྱི་མྱོང་བ་▫ ... zhes dam bca' ba'i blo bcos min gyi myong ba▫ non-artificial experience with respect to the mind which promises ...
  • ལྕ་བ་▫ lca ba▪ a leaf called "ja-wa"
  • ལྕག་▫ lcag▪ {C}kaśa▪ {C}whip
  • ལྕགས་▫ lcags▪ {MSA}ayas; {MSA}loha▪ iron
  • ལྕགས་ཀྱི་རི་▫ lcags kyi ri▪ ayas-parvata▪ iron mountains
  • ལྕགས་ཀྱི་ཤལ་མ་ལ་▫ lcags kyi shal ma la▪ ayaḥ-śālmalī ▪ iron hell-trees
  • ལྕགས་ཀྱི་ཤིང་ཤལ་མ་ལི་▫ lcags kyi shing shal ma li▪ ayaḥśālmalīvana▪ Iron Grater
  • ལྕགས་ཁབ་▫ lcags khab▪ {PH}[iron] needle▫ རྒྱ་གར་ལྷོ་ ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱིས་ཏ་ལའི་འདབ་མར་ལྕགས་ཁབ་ཀྱི་རྩེ་མོས་ཡི་གེ་བྲི་བར་འདུག▫ The south Indians write letters with the tip of a needle on palm fronds.▫ {GC-GT} = Delhi (2001) v.1 p.245 = Jinpa/Lopez; p.187
  • ལྕགས་སྒྲོག་▫ lcags sgrog▪ shackle
  • ལྕགས་མདའ་ལྕགས་གཞུ་▫ lcags mda' lcags gzhu▪ steel bow and steel arrow (an epithet of Tsong-kha-pa's Essence of Eloquence, legs bshad snying po)
  • ལྕགས་རི་▫ lcags ri▪ fence
  • ལྕང་སྐྱ་རོལ་པའི་རྡོ་རྗེ་▫ lcang skya rol pa'i rdo rje▪ Jang-kya-rol-pay-dor-jay (1717-1786), a prolific Mongolian Ge-lug-pa scholar
  • ལྕང་མ་▫ lcang ma▪ tree
  • ལྕམ་པ་▫ lcam pa▪ a plant with a big red flower
  • ལྕི་བ་▫ lci ba▪ guru; gurutva▪ heaviness; heavy;7 teacher; weighty; deep
  • ལྕིད་▫ lcid▪ heavy
  • ལྕེ་▫ lce▪ jihvā; rasana▪ tongue
  • ལྕེ་ཤེས་▫ lce shes▪ jihvā-vijñāna; jihvā-jñāna▪ tongue-consciousness; tongue consciousness▫ Definitions: མཚན་ཉིད། རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བདག་རྐྱེན་ལྕེ་དབང་པོ་དང་དམིགས་རྐྱེན་རོ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བའི་རིག་པ་▫ mtshan nyid/ rang gi thun mong ma yin pa'i bdag rkyen lce dbang po dang dmigs rkyen ro la brten nas skye ba'i rig pa▫ Definition: an awareness that arises in dependence upon its own uncommon empowering condition, a tongue sense power, and its observed object condition, a taste
  • ལྕེ་ཤེས་ཀྱི་མྱོང་བྱ་▫ lce shes kyi myong bya ▪ apprehended object of a tongue-consciousness{D1}7 {T}object experienced by a tongue-consciousness
  • ལྕེའི་སྒོར་རྒྱུ་བའི་རླུང་▫ lce'i sgor rgyu ba'i rlung▪ {PH} wind that moves through the door of the tongue
  • ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་▫ lce'i rnam par shes pa▪ {LCh} jihvā-vijñāna▪ tongue-consciousness7; tongue consciousness
  • ལྕེའི་རྣམ་ཤེས་▫ lce'i rnam shes▪ jihvāvijñāna▪ tongue consciousness
  • ལྕེའི་དབང་པོ་▫ lce'i dbang po▪ {LCh}jihvendriya ▪ tongue sense; tongue sense-power▫ Definitions: མཚན་ཉིད། རང་འབྲས་ལྕེའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཐུན་མོང་ མ་ཡིན་པའི་བདག་རྐྱེན་བྱེད་པའི་ཆ་ནས་བཞག་པའི་ནང་གི་གཟུགས་ཅན་དྭང་བ་▫ mtshan nyid/ rang 'bras lce'i rnam shes kyi thun mong ma yin pa'i bdag rkyen byed pa'i cha nas bzhag pa'i nang gi gzugs can dwang ba▫ Definition: clear inner form qualified by acting as the uncommon empowering condition of its own effect, an eye-consciousness{D1}
  • ཆ་▫ cha▪ {LCh}aṃśa; {LCh}bhāga; {C,MSA}kalā; {C}deśa; {L}tamā; {L}tamī; {C}pratirūpa; {MSA} tulya; {MSA}śrutka▪ factor; portion; part; an odd number (see example 2); all of (the parts of something; see example 3)▫ {PH}even number; Tenses: future, present, past, imperative part; factor; [all] parts; all together; whole [as suffix]▫ {C}pair; fraction; place; region; rain; fitting; proper; seemlyགསུམ་ཆ་▫ gsum cha▫ all three together
  • ཆ་▫ cha▪ factor; portion▫ {PH}even number; part; factor; [all] parts; all together; whole [as suffix]▫
  • གསུམ་ཆ་▫ gsum cha▫ all three together
  • ཆ་བརྒྱད་སྐུ་གདུང་▫ cha brgyad sku gdung▪ {PH}eight sets of relics
  • ཆ་ཅན་▫ cha can▪ aṃśaka▪ the whole; parts-possessor{N}
  • ཆ་གཅིག་▫ cha gcig▪ {MSA}ekāmśa▪ one part {T}
  • ཆ་བཅས་▫ cha bcas▪ part-owner▫ {GD:174} whole; {GD:289} part holders
  • ཆ་མཉམ་▫ cha mnyam▪ equal
  • ཆ་མཉམ་པའི་ཐེ་ཚོམ་▫ cha mnyam pa'i the tshom▪ equal doubt
  • ཆ་མཐུན་▫ cha mthun▪ bhāgīya▪ concordance with a portion; partial concordance
  • ཆ་དང་མཐུན་▫ cha dang mthun▪ {L}pakṣya▪ concordant; concordance; limb; wing
  • ཆ་དང་མཐུན་པ་▫ cha dang mthun pa▪ {MV}bhāgīya▪ concordant; concordance
  • ཆ་དང་ལྡན་པ་▫ cha dang ldan pa▪ {L}bhāgīya▪ concordance; concordant; entitled to
  • ཆ་འདྲ་བ་▫ cha 'dra ba▪ partial similarity ཆ་ནས་བཞག་པ་ / ཆ་བཞག་▫ cha nas bzhag pa / cha bzhag▪ posited from the factor; qualified by; posited from the point of view of
  • ཆ་བྱད་▫ cha byad▪ {C}veṣeṇa▪ appearance; gestalt▫ {C}in the guise of
  • ཆ་བྱད་དུ་▫ cha byad du▪ {C}veṣa▪ {C}guise; disguise
  • ཆ་བྱད་དུ་བསྒྱུར་ཅིང་▫ cha byad du bsgyur cing▪ བསྒྱུར། སྒྱུར། བསྒྱུརད། སྒྱུརད།▫ bsgyur sgyur bsgyurd sgyurd▪ {C} veṣa▪ {C}in the guise of
  • ཆ་བྱད་དུ་བཅོས་པར་▫ cha byad du bcos par▪ {C}veṣa▪ {C}guise; disguise
  • ཆ་མ་ཚང་▫ cha ma tshang▪ {PH}incomplete
  • ཆ་མེད་▫ cha med▪ [part-not-exist]; partless; indefinite
  • ཆ་མེད་པའི་གཅིག་▫ cha med pa'i gcig▪ partless unitary; partless singularity
  • ཆ་ཚང་▫ cha tshang▪ [parts-all]; entire▫ {PH} complete; entire▫ ལམ་ཆ་ཚང་གསལ་བར་མཐོང་བའི་སྒྲོན་མེར་ཟུང་▫ lam cha tshang gsal bar mthong ba'i sgron mer zung▫ hold this as a lamp for seeing the entire path clearly
  • ཆ་ཚང་ཁྱེར་བདེ་▫ cha tshang khyer bde▪ {PH}simple and complete
  • ཆ་ཚང་བ་▫ cha tshang ba▪ {PH}complete; entire
  • ཆ་ཡིས་▫ cha yis▪ appears{TN}
  • ཆ་ལང་▫ cha lang▪ {PH}cymbals
  • ཆ་ལུགས་▫ cha lugs▪ style; appearance; gestalt; form; comportment
  • ཆ་ཤས་▫ cha shas▪ {LCh}avayava▪ factor; part
  • ཆ་ཤས་ཅན་▫ cha shas can▪ avayavin▪ whole; possessing parts
  • ཆ་ཤས་མེད་པ་▫ cha shas med pa▪ nir-avayava▪ partless
  • ཆ་ཤས་སུ་ཕྱེ་ནས་▫ cha shas su phye nas▪ having divided into portions
  • ཆག་▫ chag▪ to break; to decrease
  • ཆག་གྱུར་ལ་▫ chag gyur la▪ {C}praluptikāye (=bhinnāyām)▪ {C}when it breaks up
  • ཆག་ཆག་▫ chag chag▪ sprinkle; wash
  • ཆག་ཉམས་སྐོང་བའི་ཚོགས་འཁོར་▫ chag nyams skong ba'i tshogs 'khor▪ {PH}gaṇacakra feast for mending breaches
  • ཆག་མེད་▫ chag med▪ without a break Tenses: future, present, past, imperative
  • ཆགས་▫ chags▪ {C}rāga; {MSA}āsaṅga; {MSA}lobha; {MSA}zur chags = apa-; {C}sajjate▪ to desire; to become; to form; formed; having; desire; attachment▫ {C}greed; greedy; dye; hue(s)
  • ཆགས་བཅས་▫ chags bcas▪ {C}sa-rāga▪ accompaniment with desire; having desire; having attachment; desirous; attached▫ {C}with greed
  • ཆགས་ཐོགས་མེད་པ་▫ chags thogs med pa▪ unimpeded
  • ཆགས་སྡང་▫ chags sdang▪ desire and hatred
  • ཆགས་སྡང་རྨོངས་གསུམ་▫ chags sdang rmongs gsum ▪ {PH}the three — attachment; aversion; and delusion
  • ཆགས་པ་▫ chags pa▪ {LCh}rāga; {C}lubdha; {C} lepa; {C}ṣaṅga (=saṃyoga); {C,MSA}sakta; {C,MSA,MV}sakti; {C}sajjati (=abhiniveśate); {C} parāmṛśati (=mā rūpa-ādy-abhiniveśa-yogena grahīr ity); {C}asakta; {MSA}āsakti; {MSA}kṛpaṇā; {MSA}kṛpaṇa; {MSA}bhakta; {MSA}lābha; {MSA} saṅga▪ attachment▫ {C}covetous; pollution; attached to; tied by; get stuck; misconstrue as; adhere to; handle; unattached; bent on; home; support
  • ཆགས་པ་གཅོད་བྱེད་▫ chags pa gcod byed▪ {C}saṃga-cchedī▪ {C}one who cuts off attachment
  • ཆགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་▫ chags pa thams cad dang bral ba▪ {C}sarva-saṃga-vigata▪ {C}free from all attachment
  • ཆགས་པ་ཕྲ་མོ་▫ chags pa phra mo▪ subtle attachment
  • ཆགས་པ་མི་མངའ་བ་▫ chags pa mi mnga' ba▪ མངའ། མངའ། མངའ། མངའ།▫ mnga' mnga' mnga' mnga'▪ {C} asaṃga; asaṅga▪ non-attachment; unattached▫ {C}without attachment; unshackled
  • ཆགས་པ་མེད་▫ chags pa med▪ {C}anopalipta; {MSA} sakta (na-); {MSA}niḥsaṅgatā▪ nonattachment; non-attachment; unattached▫ {C}unstained
  • ཆགས་པ་མེད་▫ chags pa med▪ {C}parāmṛṣati (=mā rūpa-ādy-abhiniveśa-yogena grahīr ity)▪ nonattachment; non-attachment; unattached▫ {C}misconstrue as; adhere to; handle
  • ཆགས་པ་མེད་པ་▫ chags pa med pa▪ {C}nirupalepa; {C}asakta; {C}asaṅga; {C}asaṇgatā▪ non-attachment; unattached▫ {C}without a stain; stainless; untainted; without attachment; unshackled
  • ཆགས་པ་མེད་པ་ཉིད་▫ chags pa med pa nyid▪ {C} asaṅgatā▪ {C}non-attachment
  • ཆགས་པ་ལམ་དུ་བྱས་པ་▫ chags pa lam du byas pa▪ using desire in the path
  • ཆགས་པའི་མཐའ་▫ chags pa'i mtha'▪ {C}saṃga-koṭi▪ extreme of attachment▫ {C}point of attachment
  • ཆགས་པའི་ཡིད་▫ chags pa'i yid▪ {C}sakta-manasā▪ attached mind▫ {C}their minds attached
  • ཆགས་པར་གྱུར་ཏེ་▫ chags par gyur te▪ {C}saṃkṣati(?) (=pratihanyate = sajjasyati)▪ be attached; attached▫ {C}be obstructed
  • ཆགས་པར་འགྱུར་▫ chags par 'gyur▪ {C}sajyate; {C} anunīyate▪ be attached; attached▫ {C}is attached; be won over
  • ཆགས་པར་འགྱུར་བཞིན་▫ chags par 'gyur bzhin▪ {C}anunīyate; {C}anuneṣyate▪ be attached; attachment▫ {C}be won over
  • ཆགས་པར་བྱའོ་▫ chags par bya'o▪ {C}sajjitavya (=saktiḥ kāryā)▪ {C}should become attached
  • ཆགས་པར་བྱེད་པ་▫ chags par byed pa▪ {C}pratideśayati (=gṛhīta-bodhicitta-parityāgāt = pratyāpatti-balāt = kṛta-pāpadeśanān)▪ attachment▫ {C}confesses his error; see their error
  • ཆགས་སྤངས་▫ chags spangs▪ སྤང་། སྤོང་། སྤངས། སྤོངས། ▫ spang spong spangs spongs▪ {C}anāsaṃga ▪ abandoning attachment▫ {C}free from attachment
  • ཆགས་བྲལ་▫ chags bral▪ kāmād virakta▪ separated from attachment; separated from desire{Gön-chok}; separation from attachment
  • ཆགས་བྲལ་སྔོན་སོང་▫ chags bral sngon song▪ སོང་། སོང་ Tenses: future, present, past, imperative ། སོང་། སོང་།▫ song song song song▪ abandoning [some] attachments/afflictions before [the path of seeing]{Gön-chok}
  • ཆགས་འབྲེལ་▫ chags 'brel▪ {PH}love affair▫ ཚོང་པའི་ བུ་ཞིག་ལ་ཆགས་འབྲེལ་མང་བ་ལ། ་་་▫ Although a merchant's son had many love affairs, ...▫ {A4C-C}
  • ཆགས་མེད་▫ chags med▪ {C}nirūpalepa (=nirupalepa) ▪ non-attached; non-attachment▫ {C}stainless
  • ཆགས་མེད་གྱུར་▫ chags med gyur▪ {C}asaṅga-bhūta ▪ non-attachment▫ {C}true non-attachment; ununited
  • ཆགས་ཚུལ་▫ chags tshul▪ {PH}origin
  • ཆགས་ཤིང་▫ chags shing▪ {C}sajjate; {C}ālīna▪ being attached; attached▫ {C}be attached; clings; cling(ing) to; hanging on to
  • ཆགས་སེམས་▫ chags sems▪ {C}abhidhyā▪ attached mind; mind of attachment▫ {C}covetousness
  • ཆང་▫ chang▪ {MSA}madya▪ beer
  • ཆང་ཁང་▫ chang khang▪ bar; beer hall
  • ཆང་པ་སྟོང་པ་▫ chang pa stong pa▪ {C}rikta-muṣṭi▪ {C}empty fist
  • ཆད་▫ chad▪ འཆད། འཆད། ཆད། ཆད།▫ 'chad 'chad chad chad▪ {C} uccheda; ucchitti▪ severed7 verb: cut off; split off7 noun: annihilation; nullification▫ {C}cessation
  • ཆད་ལྟ་སྤོང་▫ chad lta spong▪ སྤང་། སྤོང་། སྤངས། སྤོངས།▫ spang spong spangs spongs▪ the annihilationist view is abandoned
  • ཆད་ལྟ་སྨྲ་བ་▫ chad lta smra ba▪ བལྟ། ལྟ། བལྟས། ལྟོས།▫ blta lta bltas ltos▪ ucchedavādin▪ Proponent of Annihilation
  • ཆད་མཐའ་▫ chad mtha'▪ འཆད། འཆད། ཆད། ཆད།▫ 'chad 'chad chad chad▪ ucchedānta▪ extreme of annihilation
  • ཆད་པ་▫ chad pa▪ འཆད། འཆད། ཆད། ཆད།▫ 'chad 'chad chad chad▪ {C,MV}uccheda; {C}ucchedatā; {C} ucchidyate▪ annihilation; cut off; nullification ▫ {PH}descendant▫ free from; removed; separation; · {C}cutting off; annihilationist views; is annihilated; is cut off; forget
  • ཆད་པ་མེད་▫ chad pa med▪ འཆད། འཆད། ཆད། ཆད།▫ 'chad 'chad chad chad▪ {C}anuccheda▪ not cut off; non-annihilation; uninterrupted▫ {C}non-interruption; not cut off
  • ཆད་པ་མེད་པར་འཇུག་པ་▫ chad pa med par 'jug pa▪ niṣchidravāhana ; niśchidravāhana▪ uninterruptedly engaging; uninterrupted engagement
  • ཆད་པའི་མཐའ་▫ chad pa'i mtha'▪ འཆད། འཆད། ཆད། ཆད། ▫ 'chad 'chad chad chad▪ ucchedānta▪ extreme of annihilation{N}
  • ཆད་པར་བགྱིད་པ་▫ chad par bgyid pa▪ {C}ucchedika▪ annihilate; cut off▫ {C}which annihilates
  • ཆད་པར་འགྱུར་བ་▫ chad par 'gyur ba▪ འཆད། འཆད། ཆད། ཆད།▫ 'chad 'chad chad chad▪ {C}chidyate▪ annihilate; cut off▫ {C}is cut (off)
  • ཆད་པར་ལྟ་བ་▫ chad par lta ba▪ བལྟ། ལྟ། བལྟས། ལྟོས། ▫ blta lta bltas ltos▪ uccheda-darśana▪ view of annihilation; annihilationist view{N}
  • ཆད་པར་སྨྲ་བ་▫ chad par smra ba▪ ucchedavādin▪ Proponent of Annihilation
  • ཆད་མལ་▫ chad mal▪ {PH}written agreement
  • ཆད་མོལ་▫ chad mol▪ {PH}written agreement
  • ཆབ་▫ chab▪ water▫ {PH}[honorific prefix particle]
  • ཆབ་རྙོག་པ་▫ chab rnyog pa▪ {L}āvilaugha▪ turbid water; murky water
  • ཆབ་རྙོག་པ་ཅན་མཆིས་པའི་སྣོད་▫ chab rnyog pa can mchis pa'i snod▪ {L}āvilaugha-bhājana▪ container filled with murky water
  • ཆབ་མ་▫ chab ma▪ {L}ghṛta▪ ghee (i.e., clarified butter); lid; valve(?)
  • ཆབ་ཤོག་▫ chab shog▪ {PH}official letter
  • ཆབ་སྲིད་▫ chab srid▪ kingdom, dominion, territory▫ {PH}kingdom; dominion; territory; [religious and Tenses: future, present, past, imperative secular] government; political affairs▫ སྲིད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་མངའ་ཐང་དགུང་ལ་རེག▫ [His] power over the kingdom of existence reaches to the sky.▫ {GZ 69a.1}
  • ཆའོ་▫ cha'o▪ {C}pratirūpa▪ {C}fitting; proper; seemly
  • ཆར་▫ char▪ {L}yugapad; {L}tamā; {L}tamī; rain; {MSA}ambu-varṣa▪ simultaneously; all; at the same time; together; rain▫ {PH}rain; all; together▫ ཕུང་པོ་ལྔ་ཆར་▫ phung po lnga char▫ all five aggregates together ...
  • ཆར་རྒྱས་པར་▫ char rgyas par▪ {C}vaistārika▪ widespread▫ {C}extensive
  • ཆར་གཅོད་▫ char gcod▪ {C}nigṛhṇāti (=mandatām āpādayati)▪ {C}hold back; supress
  • ཆར་དག་▫ char dag▪ {C}varṣa▪ {C}rain; shower(s); year
  • ཆར་པ་▫ char pa▪ rain
  • ཆར་སྤྲིན་▫ char sprin▪ rainclouds
  • ཆར་ཕབ་▫ char phab▪ {C}varṣati▪ {C}rain down on; (send) rain
  • ཆར་མི་ཕྱོད་▫ char mi phyod▪ {C}kalāpi▪ {C}and infinitesmal
  • ཆར་ཡང་ཕབ་བོ་▫ char yang phab bo▪ {C} varṣati▪ {C} rain down on; (send) rain
  • ཆལ་པ་▫ chal pa▪ {PH}scattering; covering
  • ཆལ་བ་▫ chal ba▪ faulty [past tense of 'chal ba]
  • ཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་▫ chal ba'i tshul khrims▪ faulty ethics
  • ཆས་▫ chas▪ by the factor (= cha + instrumental particle)▫ {PH}clothes
  • ཆིངས་▫ chings▪ structure (?; see example)
  • ཆིབས་▫ chibs▪ {PH}mount [horse; etc.] (h)
  • ཆུ་▫ chu▪ {LCh,C,L,MSA}ap; {LCh,C,MSA}udaka; {C} daka (=udaka); {MSA}uda; {MSA}jala; {MSA} toya; {MSA}nadī; {MSA}vāri; {C}pānīya; āp▪ water▫ {PH}water▫ {C}moisture; streams of cold waterཤིན་དུ་དྭངས་པའི་ཆུ་ལས་ཆུ་བུར་རྡོལ་བ་ལྟ་བུའོ་▫ shin du dwangs pa'i chu las chu bur rdol ba lta bu'o▫ it is like water bubbles surfacing from very clean water ▫ {TGP 56} Definitions: མཚན་ཉིད། བརླན་ཞིང་གཤེར་བ་▫ mtshan nyid/ brlan zhing gsher ba▫ Definition: wet and moistening
  • ཆུ་ཀླུང་▫ chu klung▪ Patañjali; {L}nadī▪ Patañjali [proper name of the author of the Yoga-sūtras]; river▫ {PH}river; waterfall
  • ཆུ་ཀླུང་ཆེན་པོ་▫ chu klung chen po▪ {C}mahā-nadī▪ {C}great river
  • ཆུ་སྐྱེས་▫ chu skyes▪ {PH}lotus (lit. 'water-born')
  • ཆུ་བཅུ་བར་བྱ▫ chu bcu bar bya▪ {C}udakaṃ dātavyam▪ {C}would water
  • ཆུ་ལྟར་▫ chu ltar▪ {MSA}vāri-sadṛśa▪ like water; similar to water {T}
  • ཆུ་སྟོད་▫ chu stod▪ {PH}Purvasadha [one of twenty-eight constellations]
  • ཆུ་སྟོད་ཟླ་བ་▫ chu stod zla ba▪ {PH}sixth month
  • ཆུ་དག་▫ chu dag▪ {MSA} apāṃ▪ {PH}water
  • ཆུ་འཕོ་བའི་སྣོད་▫ chu 'pho ba'i snod▪ sluice
  • ཆུ་བུར་▫ chu bur▪ {C}budbuda; {C}arbuda (=abhivardhamāna-piṭakam)▪ {C}bubble; boil
  • ཆུ་བུར་ཅན་▫ chu bur can▪ {PH}those in the Blistering Hell [the first cold hell]▫ ཆུ་བུར་ཅན་གྱིས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཐ་མལ་དུ་མཐོང་།▫ chu bur can gyis rdo rje 'chang tha mal du mthong ...▫ Those in the Blistering Hell see Vajradhara as a commoner.▫ {W23693} Mkhas-grub-rnam-thar-bsdus-pa; 4a.5
  • ཆུ་བུར་རྡོལ་བ་ཅན་▫ chu bur rdol ba can▪ nirarbuda▪ Bursting Blisters (Hell)
  • ཆུ་བོ་▫ chu bo▪ {MSA,C}nadī; {C}apaga; {MSA} pravāhinī▪ river; stream
  • ཆུ་བོ་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་▫ chu bo lta bu'i sems bskyed▪ mind-generation like river
  • ཆུ་བོའི་རྒྱུན་▫ chu bo'i rgyun▪ continuum of a river Tenses: future, present, past, imperative
  • ཆུ་བྲན་▫ chu bran▪ {C}kunadī▪ {C}small river
  • ཆུ་དབུས་▫ chu dbus▪ {C}jala▪ {C}water
  • ཆུ་འབབ་▫ chu 'bab▪ འབབ། འབབས། བབ། བབས།▫ 'bab 'babs bab babs▪ waterfall
  • ཆུ་མིག་▫ chu mig▪ {C}utsa▪ {C}fountain
  • ཆུ་ཚོད་▫ chu tshod▪ {C}nālikā; {C}nāḍikāntara▪ hour; wristwatch; clock▫ {C}half an hour
  • ཆུ་ཞེང་▫ chu zheng▪ {C}parināha▪ {C}circumference; width
  • ཆུ་ཞེང་གབ་▫ chu zheng gab▪ {C}maṇḍala▪ symmetrical▫ {C}a circumference like
  • ཆུ་ཟླ་▫ chu zla▪ {C,MV}udaka-candra; {C}pratibhāsa ▪ reflection of moon in water; image; reflection▫ {C}reflection of an object in a mirror; reflection in water; image; apparition
  • ཆུ་ཟླའི་གཟུགས་▫ chu zla'i gzugs▪ {MSA}udaka-candra-bimba▪ form of moon in water
  • ཆུ་ཡི་ཕུང་པོ་▫ chu yi phung po▪ {C}āpa-skandha▪ {C} the mass of water
  • ཆུ་ཡི་ཚིགས་པ་▫ chu yi tshigs pa▪ {C}udaka-bindu▪ {C}water-drops
  • ཆུ་ལོ་▫ chu lo▪ chulo (sorrel leaves)
  • ཆུ་ཤིང་▫ chu shing▪ {C}kadalī▪ {C}plantain (tree)
  • ཆུ་ཤིང་གི་སྙིང་པོ་▫ chu shing gi snying po▪ {C}kadalī-garbha▪ {C}the core of the plantain tree
  • ཆུ་ཤེལ་▫ chu shel▪ {L}candrakānta▪ moon gem; moonlight; lovely as the moon
  • ཆུང་▫ chung▪ {MSA}alpa; {MSA}tanu; {MSA}parītta; {C,MSA}mṛdu▪ small▫ {C}soft; weak; low; dull; supple
  • ཆུང་ངུ་▫ chung ngu▪ {MSA,C}alpa; {MSA}alpa-mātra; {MSA,C}parītta; {MV}pratanu; {MSA}mṛdvī; {C} antaśas; mṛdu▪ small▫ {C}limited; few; little; even though; first; even; but; only
  • ཆུང་ངུ་སྐོར་▫ chung ngu skor▪ lesser cycles
  • ཆུང་ངུ་སྐོར་གསུམ་▫ chung ngu skor gsum▪ {PH}the three lesser cycles
  • ཆུང་ངུ་དང་ཆེན་པོ་▫ chung ngu dang chen po▪ {MSA} mṛdv-adhimātra▪ small and great
  • ཆུང་ངུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་▫ chung ngu yid la byed pa▪ {MSA} parītta-manaskāra▪ small mental engagement ཆུང་ངུའི་ཆུང་ / ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་▫ chung ngu'i chung / chung ngu'i chung ngu▪ {C}mṛdu-mṛdu▪ small of the small▫ {C}very weak
  • ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་▫ chung ngu'i chen po▪ mṛdvadhimātra▪ great of the small
  • ཆུང་ངུའི་འབྲིང་▫ chung ngu'i 'bring▪ mṛdumadhya▪ middling of the small
  • ཆུང་ངུའི་སེམས་▫ chung ngu'i sems▪ {MV}hīna-citta▪ small mind; small-minded
  • ཆུང་ངུས་ཆོག་ཤེས་པ་▫ chung ngus chog shes pa▪ {MSA} alpa-mātra-saṃtuṣṭa▪ satisfied with little
  • ཆུང་ཆུང་▫ chung chung▪ small; very small
  • ཆུང་དུ་འགྲོ་བ་▫ chung du 'gro ba▪ decrease
  • ཆུང་ན་▫ chung na▪ {C}antaśas▪ {C}even (though); first; even; but; only
  • ཆུང་བ་▫ chung ba▪ {LCh,MSA,C}alpa; {MSA}nyūna; {MSA,C}parītta▪ small▫ {C}little; few; limited
  • ཆུང་བའི་▫ chung ba'i▪ {C}parīttatva▪ {C}inadequacy
  • ཆུང་བར་▫ chung bar▪ {C}mṛduka▪ small▫ {C}dull; soft; mild
  • ཆུང་མ་▫ chung ma▪ {C}prajāpati; {MSA}dāra; {MSA} bhāryā▪ wife▫ {C}chief wife
  • ཆུང་མར་བཅས་པ་▫ chung mar bcas pa▪ {C}sa-putra-dāra▪ {C}together with his sons and daughters
  • ཆུང་རིམ་ནས་▫ chung rim nas▪ in series from the small levels
  • ཆུད་▫ chud▪ {C}antar-gata▪ to enter into▫ {C} included; contained Tenses: future, present, past, imperative
  • ཆུད་པ་▫ chud pa▪ {L}praveśa▪ to enter into▫ enter; entrance; initiation
  • ཆུད་པར་འགྱུར་▫ chud par 'gyur▪ {C}pratividhyati▪ will enter into▫ {C}penetrates to
  • ཆུད་མ་ཟོས་པར་གྱིས་ཤིག་▫ chud ma zos par gyis shig▪ {C}nāśayitavyam▪ {C}may not forget
  • ཆུད་མི་ཟ་▫ chud mi za▪ {C}anāśa▪ nonwasted; not losing out; not wasting▫ {C}indestructibility
  • ཆུད་མི་ཟ་བ་▫ chud mi za ba▪ {L}avipraṇā; {L} avipraṇa; {MSA}avipraṇāśa; {MSA}abandhya▪ not wasting; non-wastage▫ not lose; not forget
  • ཆུད་མི་ཟ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་▫ chud mi za ba'i rgyu yin pa▪ {MSA}avipraṇāśa-hetutva▪ being the cause of not wasting; being the cause of non-wastage
  • ཆུད་མི་གཟན་ཕྱིར་▫ chud mi gzan phyir▪ {C}avipraṇāśe▪ because of not wasting▫ {C}so that they may not be lost
  • ཆུད་མི་གཟོམ་▫ chud mi gzom▪ {C}vipraṇāśayati (=anyathā-karaṇam)▪ cause to be wasted▫ {C} forget; lose
  • ཆུད་ཟ་▫ chud za▪ vipraṇāśa; vipraṇa; vipraṇā▪ to waste
  • ཆུད་ཟ་བ་▫ chud za ba▪ {MSA}vipraṇāśa; {L}vipraṇā; {L}vipraṇa▪ to waste
  • ཆུད་ཟ་བར་འགྱུར་རོ་▫ chud za bar 'gyur ro▪ འགྱུར། འགྱུརད། གྱུར། གྱུརད།▫ 'gyur 'gyurd gyur gyurd▪ {C} vipranāśyati▪ waste; will waste▫ {C}forgets
  • ཆུད་ཟོས་པ་▫ chud zos pa▪ vipraṇāśa; vipraṇa▪ to waste
  • ཆུད་ཟོས་པར་གྱིས་ཤིག་▫ chud zos par gyis shig▪ {C} nāśayitavyam▪ must not waste; should not waste ▫ {C}may not forget
  • ཆུད་གཟན་▫ chud gzan▪ {C}nāśayati; {L}vipraṇāśa▪ waste▫ {C}forgets; forget; lose
  • ཆུད་གཟན་ཅིང་▫ chud gzan cing▪ {C}nāśayeḥ▪ wasting; having wasted▫ {C}would forget
  • ཆུད་གཟན་པར་གྱུར་ན་▫ chud gzan par gyur na▪ {C} nāśayeḥ▪ if one wastes; wasting▫ {C}would forget
  • ཆུད་གཟོན་▫ chud gzon▪ {C}nāśayati▪ wastes▫ {C} forgets
  • ཆུབ་པའི་སྐྱེ་མཆེད་▫ chub pa'i skye mched▪ {C}kṛtsna-āyatana▪ {C}all-basis
  • ཆུབ་བྱེད་པ་▫ chub byed pa▪ {C}paryāpunatī▪ {C}study
  • ཆུའི་ཀླུང་▫ chu'i klung▪ {L}nadī▪ river
  • ཆུའི་སྐྱེ་བོ་▫ chu'i skye bo▪ ūdaka-jantu▪ water creature
  • ཆུའི་ཆུ་བུར་▫ chu'i chu bur▪ {C}budbuda▪ {C}bubble
  • ཆུའི་མཐའི་སྟན་གཅིག་པ་▫ chu'i mtha'i stan gcig pa▪ having a single-sitting [of food] that ends with [rinsing the mouth with] water
  • ཆུའི་ཕུང་པོ་▫ chu'i phung po▪ {C}ap-skandha▪ water aggregate; aggregate of water▫ {C}water-element
  • ཆུས་▫ chus▪ {C}udaka▪ {C}water; moisture; stream of cold water
  • ཆུས་བསྐོར་བའི་སྐམ་པ་▫ chus bskor ba'i skam pa ▪ dryness surrounded by water; dry area surrounded by water
  • ཆུས་བརྟན་ཏེ་▫ chus brtan te▪ {C}udakaṃ dadyād▪ {C} would water
  • ཆེ་▫ che▪ {MSA}mahat; {C}prājya; {MSA}shin tu sbyangs pa che = tanuka ... praśrabdhi▪ great; big ▫ {C}tall
  • ཆེ་གེ་▫ che ge▪ ཆེ་གེ་མོ།▫ che ge mo/▪ such a person; such a one
  • ཆེ་གེ་མོ་▫ che ge mo▪ ཆེ་གེ་▫ che ge▪ such a person; such a one
  • ཆེ་ཆུང་སྐོར་གཉིས་▫ che chung skor gnyis▪ {PH}two groups — greater and lesser
  • ཆེ་བ་▫ che ba▪ {LCh}mahat; {L}mahant; {MSA} māhātmya; {LCh}mahā; {C}vipula; {MSA} Tenses: future, present, past, imperative adhimātra; {MSA}adhimātratva; {MSA}tīvra▪ great; big▫ {C}extensive; vast; abundant
  • ཆེ་བ་ཉིད་▫ che ba nyid▪ {MSA}māhātmya▪ greatness
  • ཆེ་བའི་ང་རྒྱལ་▫ che ba'i nga rgyal▪ {L}atimāna▪ pride of greatness▫ great pride; arrogance; conceit
  • ཆེ་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་▫ che ba'i lhag pa'i bsam pa▪ {C}māhātmya-ādhyāśaya▪ great special thought; great unusual thought▫ {C}magnanimous resolution
  • ཆེ་འབྲིང་ཆུང་▫ che 'bring chung▪ small, middling, and great
  • ཆེ་ཡུན་རིང་▫ che yun ring▪ {C}cira▪ {C}for a long time; so long; for so long
  • ཆེ་རིམ་ནས་▫ che rim nas▪ in series from the big levels
  • ཆེད་▫ ched▪ {MSA,MV}adhikāra; {MSA}ādhipateya; {MSA}adhipateya; {MSA}nimitta▪ intent; for the sake of; {T} intent▫ {PH}for the sake (of); in order that
  • ཆེད་དུ་▫ ched du▪ {LCh,MSA}arthaṃ; {C}kṛte▪ for the sake of; for the purpose of; for; benefit.▫ {PH} for the sake (of); in order that▫ གཅོད་པའི་ཆེད་ཡིན་ལ་▫ gcod pa'i ched yin la▫ is for the sake of eliminating
  • ཆེད་དུ་ཅི་ཕྱིར་▫ ched du ci phyir▪ {C}nidāna▪ for what purpose?; for the sake of what?▫ {C}linked with; foundation; for the sake of; Origins [e.g.: etan-nidānā, because; kiṃ nidānam, wherefrom; and for what reason?; tato nidānam, on the strength of that; as a result of; tan-nidānam, that link]
  • ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་▫ ched du brjod pa▪ བརྗོད་རྗོད་བརྗོད་རྗོད་ ▫ brjod rjod brjod rjod▪ {C} uddāna▪ saying; sayings; {T} purposeful expressions▫ {C} summary
  • ཆེད་དུ་བརྗོད་པའང་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ར་མཛད་པ་▫ ched du brjod pa'ang ched du brjod pa ra mdzad pa▪ བརྗོད་རྗོད་བརྗོད་རྗོད་▫ brjod rjod brjod rjod▪ {C}udānam udānayati▪ {C}shout forth in triumph; exult; in triumph they cried; utter as a shout of triumph
  • ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་སྡེ་▫ ched du brjod pa'i sde▪ བརྗོད་རྗོད་བརྗོད་རྗོད་▫ brjod rjod brjod rjod▪ {L}udāna▪ sayings{S}
  • ཆེད་དུ་བྱ་▫ ched du bya▪ {C}samuddeśa; {C}uddeśa; {MV}adhikāra▪ train; trainee▫ {C}program
  • ཆེད་དུ་བྱ་བ་▫ ched du bya ba▪ {MV,MSA}adhikāra ▪ intended activity; intended object; trainee; object of intent
  • ཆེད་དུ་བྱ་བ་ཆེན་པོ་གསུམ་▫ ched du bya ba chen po gsum ▪ three great intents▫ Comment: great mind, great abandonment, and great realization
  • ཆེད་དུ་བྱ་བའི་འདུལ་བྱ་▫ ched du bya ba'i 'dul bya ▪ special intended trainee [for whose sake a teaching or tantra was taught]
  • ཆེད་དུ་བྱེད་འདུལ་བྱ་▫ ched du byed 'dul bya▪ special trainee(s); {T} intended trainees ?
  • ཆེད་དུ་བསམས་▫ ched du bsams▪ {C}saṃcintya▪ {C}as a free agent; at will; deliberately
  • ཆེད་བཞིན་▫ ched bzhin▪ {C}yathoddeśam▪ according to the training▫ {C}according to the program
  • ཆེན་▫ chen▪ {MSA}ucca; {MSA}dīrgha; {MSA}pratata; {MSA}mahat▪ great; big; large
  • ཆེན་མཆོག་▫ chen mchog▪ {PH}supremely precious
  • ཆེན་པོ་▫ chen po▪ {LCh,L}mahā; {LCh,MSA}mahat; {C}mahattā; {C}mahattva; {MSA}mahatī; {C,MSA} adhimātra; {MSA}adhimātratā; {MSA}ghana▪ great; large; big; great one▫ {C}excessive; extreme; preponderant; strong; greatness
  • ཆེན་པོ་སྐོར་▫ chen po skor▪ greater cycles
  • ཆེན་པོ་སྐོར་བཞི་▫ chen po skor bzhi▪ {PH}the four greater cycles
  • ཆེན་པོ་སྐོར་གསུམ་▫ chen po skor gsum▪ {PH}the three greater cycles
  • ཆེན་པོ་ཉིད་▫ chen po nyid▪ {MSA}adhimātratva▪ greatness
  • ཆེན་པོ་ཉིད་རྣམ་པ་བདུན་▫ chen po nyid rnam pa bdun▪ {MSA}mahattva (sapta-vidha-)▪ seven aspects of greatness; seven greatnesses Tenses: future, present, past, imperative
  • ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་▫ chen po stong pa nyid▪ {C,MV} mahā-śūnyatā▪ great emptiness
  • ཆེན་པོ་ཡི་ཆེན་པོ་▫ chen po yi chen po▪ {C}adhimātra-adhimātra▪ great of the great▫ {C}very strong
  • ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་▫ chen po'i chung ngu▪ adhimātramṛdu▪ small of the great
  • ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་▫ chen po'i chen po▪ adhimātrādhimātra ▪ big of the big; great of the great▫ {PH}the great of the great
  • ཆེན་པོའི་འབྲིང་▫ chen po'i 'bring▪ adhimātramadhya▪ middling of the great
  • ཆེན་པོར་གྱུར་པ་▫ chen por gyur pa▪ {C}mahad-gata▪ become great▫ {C}gone great
  • ཆེན་པོར་བགྱིད་▫ chen por bgyid▪ བགྱི་བགྱིད་བགྱིས་གྱིས་▫ bgyi bgyid bgyis gyis▪ {C}mahat-karoti▪ make great▫ {C}makes greater
  • ཆེན་པོར་མི་བགྱིད་▫ chen por mi bgyid▪ བགྱི་བགྱིད་བགྱིས་གྱིས་▫ bgyi bgyid bgyis gyis▪ {C}mahat-karoti▪ not make great▫ {C}makes greater
  • ཆེན་མ་▫ chen ma▪ {PH}senior queen; elder woman
  • ཆེར་གྱུར་པ་▫ cher gyur pa▪ {MV}adhimātra▪ great; become great
  • ཆེར་གཅད་པ་▫ cher gcad pa▪ {C}nigraha▪ {C} refutation
  • ཆེར་བླུན་པ་ཉིད་▫ cher blun pa nyid▪ {PH}extreme stupidity▫ དེ་ཉིད་ཀྱིས་མི་འཇིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཆེར་བླུན་པ་ཉིད།▫ To claim that you are not afraid for that very same reason is just extreme stupidity.▫ {A4C-C}
  • ཆེས་▫ ches▪ {LCh} -tara▪ very; big; great; greatly7 {T} [comparative indicator]; more; -er ??
  • ཆེས་སྐྱེན་པར་▫ ches skyen par▪ {PH}correctly▫ ཡི་གེ་ ཨ་ལ་སོགས་པའི་ཡིག་འབྲུ་རྣམས་ཆེས་སྐྱེན་པར་བརྗོད་པ་ན། ་་་▫ When the syllables [of the alphabet], beginning with the letter a, are pronounced correctly, ...▫ {A4C-C}
  • ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་▫ ches khyad par du 'phags pa ▪ {MSA}viśiṣṭatara▪ superior; much superior {T}
  • ཆེས་སྔ་▫ ches snga▪ {PH}previous
  • ཆེས་སྔ་བ་▫ ches snga ba▪ {PH}previous
  • ཆེས་སྔ་བར་▫ ches snga bar▪ {PH}previously
  • ཆེས་ཆེར་བྱེད་པ་▫ ches cher byed pa▪ great intentness
  • ཆེས་མཆོག་▫ ches mchog▪ {C}para▪ greatest; highest; supreme▫ {C}utmost; outshines them all; others; (the) other; another; foreign; beyond
  • ཆེས་དཔའ་▫ ches dpa'▪ {PH}great hero
  • ཆེས་ཟབ་▫ ches zab▪ {PH}exceptionally profound
  • ཆེས་གསལ་བ་▫ ches gsal ba▪ brilliantly illuminating
  • ཆོ་ག་▫ cho ga▪ {L}vidhi▪ rule; knowledge; {T} rite; ritual▫ {PH}ritual
  • ཆོ་ངེ་▫ cho nge▪ lamentable
  • ཆོ་འཕྲུལ་▫ cho 'phrul▪ {C,MSA}prātihārya; {MSA} pratihārya▪ miracle; magical display {VM}▫ Divisions: དབྱེ་བ། ༡་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་༢་ཀུན་ཏུ་བརྗོད་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་༣་རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་▫ dbye ba/ 1 rdzu 'phrul gyi cho 'phrul/ 2 kun tu brjod pa'i cho 'phrul/ 3 rjes su bstan pa'i cho 'phrul/▫ Divisions: (1) miracles of magical emanation; (2) miracles of speaking everywhere; (3) miracles following teaching
  • ཆོ་འབྲང་▫ cho 'brang▪ {C}gotra▪ lineage▫ {C}clan
  • ཆོ་རིགས་▫ cho rigs▪ father's lineage
  • ཆོག་པ་▫ chog pa▪ {L}saṃtuṣṭi▪ permissible; allowed; permitted; when used with instrumental, the meaning becomes: enough (see example 2)▫ {PH}ritual; permissible▫ contented; satisfied
  • ཆོག་པ་འཛིན་པ་▫ chog pa 'dzin pa▪ གཟུང་འཛིན་བཟུང་ཟུངས་▫ gzung 'dzin bzung zungs▪ {L}saṃtuṣṭi▪ contented; satisfied
  • ཆོག་པ་ཤེས་པ་▫ chog pa shes pa▪ {L}saṃtuṣṭi▪ contented mind; satisfied in mind
  • ཆོག་པར་འཛིན་པ་▫ chog par 'dzin pa▪ གཟུང་འཛིན་བཟུང་ཟུངས་▫ gzung 'dzin bzung zungs▪ {C}saṃtuṣṭa; {L} saṃtuṣṭi; {MSA}saṃtuṣṭatva▪ contented; satisfied Tenses: future, present, past, imperative
  • ཆོག་པར་འཛིན་པའི་གཉེན་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བསྒོམ་པ་▫ chog par 'dzin pa'i gnyen po yid la byed pa bsgom pa▪
  • བསྒོམ་སྒོམ་བསྒོམས་སྒོམས་▫ bsgom sgom bsgoms sgoms▪ {MSA}saṃtuṣṭi-prātipakṣika-manaskāra-bhāvana ▪ cultivating mental contemplation that is an antidote to satisfaction
  • ཆོག་མ་ཤེས་པའི་བརྩོན་གྲུས་▫ chog ma shes pa'i brtson grus▪ effort that is insatiable; effort that does not know satisfaction
  • ཆོག་མི་ཤེས་▫ chog mi shes▪ {MSA}vitṛpta▪ discontented; discontented mind; unsatisfied mind
  • ཆོག་མི་ཤེས་པ་▫ chog mi shes pa▪ {C}āsecanaka▪ discontented; discontented mind; unsatisfied mind▫ {C}glorified
  • ཆོག་མི་ཤེས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་▫ chog mi shes pa'i brtson 'grus▪ {MSA}asaṃtuṣṭi-vīrya▪ effort of one who is not satisfied
  • ཆོག་འཛིན་▫ chog 'dzin▪ གཟུང་འཛིན་བཟུང་ཟུངས་▫ gzung 'dzin bzung zungs▪ {MSA}tuṣṭi▪ contentment; satisfaction
  • ཆོག་ཤེས་▫ chog shes▪ {C}tuṣṭi▪ [enough-know]; be content; be satisfied; satisfaction▫ {C} contentment
  • ཆོག་ཤེས་པ་▫ chog shes pa▪ {C}saṃtuṣṭa; {C,MSA} saṃtuṣṭi; {C}saṃtuṣṭitā▪ knowing satisfaction; content; satisfied; contentment; satisfaction▫ {C}easily contented
  • ཆོད་▫ chod▪ གཅད། གཅོད། བཅད། ཆོད།▫ gcad/ gcod/ bcad/ chod/▪ (1) to be cut off; (2) imp. of gcod, to cut
  • ཆོད་པར་▫ chod par▪ {C}ācchettum▪ to be cut off▫ {C}be taken away
  • ཆོམ་རྐུན་▫ chom rkun▪ {C}caura▪ robber▫ {C}thief; robber
  • ཆོམ་རྐུན་གྱི་གནས་དགོན་པའི་ནང་དུ་སོང་སྟེ་▫ chom rkun gyi gnas dgon pa'i nang du song ste▪ སོང་སོང་སོང་སོང་▫ song song song song▪ {C}madhya-gata▪ {C} situated in (a wilderness infested with robbers); be in the middle of; gets into
  • ཆོམ་རྐུན་པ་▫ chom rkun pa▪ robbers and thieves
  • ཆོམ་པོ་ཡིད་ལ་བགྱིད་པ་▫ chom po yid la bgyid pa▪ བགྱི་བགྱིད་བགྱིས་གྱིས་▫ bgyi bgyid bgyis gyis▪ {C}cora-manasikāra▪ {C}worry about robbers
  • ཆོམས་པ་▫ choms pa▪ གཞོམ་འཇོམས་བཅོམ་ཆོམས་▫ gzhom 'joms bcom choms▪ uproot
  • ཆོམས་པར་གྱུར་པ་▫ choms par gyur pa▪ གཞོམ་འཇོམས་བཅོམ་ཆོམས་▫ gzhom 'joms bcom choms▪ uproot
  • ཆོས་▫ chos▪ {MSA,MV}dharma; {TN,MSA}dharmatā; {MSA}dharama▪ attribute; quality; phenomenon; topic; doctrine; religion; practice; way▫ {PH} Dharma; teachings; quality; profound; deep▫ teaching; reality; true nature of things;མཐོང་ཆོས་ལ་▫ mthong chos la▫ in this life▫ ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་▫ chos thams cad bdag med pa▫ all phenomena are selfless▫ {T1 8.17}ཆོས་ཉིད་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་ཆོས་ཆོས་ཆོས་ཅན་དུ་འབྲེལ་བ་▫ chos nyid chos thams cad dang chos chos chos can du 'brel ba▫ the relationship of reality with all phemonena as a quality of those qualificands▫ {DASI 600.3} Definitions: མཚན་ ཉིད། རང་གི་ངོ་བོ་འཛིན་པ་▫ mtshan nyid/ rang gi ngo bo 'dzin pa▫ bearing its own entity
  • ཆོས་ཀུན་▫ chos kun▪ {MSA}sarva-dharma▪ all phenomena
  • ཆོས་ཀུན་གྱི་ཡུལ་ཅན་▫ chos kun gyi yul can▪ {PH} subject [that cognizes] all phenomena
  • ཆོས་ཀྱི་▫ chos kyi▪ {C}dhārmika▪ {C}rightful; legitimate
  • ཆོས་ཀྱི་སྐུ་▫ chos kyi sku▪ {MSA}dharma-kāya▪ body of attributes; Truth Body; Actual Body
  • ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་▫ chos kyi skye mched▪ dharmāyatana ▪ phenomenon source; phenomenon-source; phenomenon-sense-sphere
  • ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་▫ chos kyi skye mched pa'i gzugs▪ {MSA}dharmāyatanika ... rūpa; dharmāyatanarūpa▪ form for the mental consciousness Tenses: future, present, past, imperative
  • ཆོས་ཀྱི་ཁམས་▫ chos kyi khams▪ dharmadhātu▪ phenomenon-constituent
  • ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་▫ chos kyi 'khor lo▪ {C}dharma-cakra; {MSA}dharmya ... cakra▪ wheel of doctrine
  • ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་▫ chos kyi 'khor lo bskor ba ▪ བསྐོར་སྐོར་བསྐོརད་སྐོརད་▫ bskor skor bskord skord▪ {C}dharma-cakra-pravartana▪ turn the wheel of doctrine
  • ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་རྣམ་བཞག▫ chos kyi 'khor lo bskor ba'i rnam bzhag▪ {GD:847} Sakya Chok-den's (sakya mchog ldan) Presentation of the Turning of the Wheel. (Collected Works XVI) Thimphu [Bhutan]: Kunzang Topgey, 1971.
  • ཆོས་ཀྱི་གྲྭ་▫ chos kyi grwa▪ {PH}religious center; religious college; doctrinal college
  • ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ་▫ chos kyi grags pa▪ dharmakīrti▪ Dharmakīrti [name of the Indian philosopher, author of the Seven Treatises on Valid Cognition]
  • ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་▫ chos kyi rgyal▪ {C}dharma-rāja▪ King of Doctrine
  • ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་▫ chos kyi rgyal po▪ ཆོས་རྒྱལ་▫ chos rgyal ▪ {C}dharma-rāja▪ King of Doctrine
  • ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་▫ chos kyi rgyun▪ {MSA}dharma-srotas▪ stream of doctrine
  • ཆོས་ཀྱི་སྒོ་▫ chos kyi sgo▪ {MSA}dharma-mukha▪ door of doctrine
  • ཆོས་ཀྱི་སྒྲོན་མ་▫ chos kyi sgron ma▪ {C}dharmolkā▪ lamp of doctrine
  • ཆོས་ཀྱི་རྔ་རྡུང་བ་▫ chos kyi rnga rdung ba▪ {C} sampratāḍana▪ beat the drum of the doctrine {T} ▫ {C}beating
  • ཆོས་ཀྱི་ཆར་▫ chos kyi char▪ {MSA}dharmāmbu-varṣa▪ rain of doctrine
  • ཆོས་ཀྱི་མཆོག་▫ chos kyi mchog▪ {MSA}dharmottama▪ highest doctrine; supreme doctrine
  • ཆོས་ཀྱི་མཆོག་▫ chos kyi mchog▪ {MV}agra-dharma▪ highest doctrine; supreme doctrine
  • ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་▫ chos kyi mchog tu gyur pa▪ supreme quality; supreme of qualities
  • ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་▫ chos kyi mchog tu 'gyur▪ འགྱུར་འགྱུརད་གྱུར་གྱུརད་▫ 'gyur 'gyurd gyur gyurd▪ {C} agradharma (gata)▪ highest doctrine; supreme doctrine▫ {C}Highest Dharmas
  • ཆོས་ཀྱི་མཆོག་སྡུད་པ་▫ chos kyi mchog sdud pa▪ བསྡུ་སྡུད་བསྡུས་སྡུས་▫ bsdu sdud bsdus sdus▪ {MSA}uttama-dharma-saṃgraha▪ compendium of highest doctrine
  • ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་▫ chos kyi rjes su lta ba▪ བལྟ་ལྟ་བལྟས་ལྟོས་▫ blta lta bltas ltos▪ {C}(dharmeṣu) dharma-anupaśyin▪ viewer of phenomena; viewer of doctrine▫ {C}one who surveys dharmas; one who discerns Dharma
  • ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་▫ chos kyi rjes su mthun pa'i chos▪ {C}dharmasya ca-anudharmatā▪ doctrines that are concordant with doctrine▫ {C}both the Dharma and its logical sequence
  • ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཅན་▫ chos kyi snying po can▪ {C} dharma-garbha▪ essence of doctrine▫ {C} Dharma in embryo; womb of Dharma
  • ཆོས་ཀྱི་གཏན་▫ chos kyi gtan▪ {C} dharma-sāṇkathya ▪ delineate doctrine▫ {C}lectures on Dharma; to explain the Dharma
  • ཆོས་ཀྱི་གཏམ་སྙན་པ་▫ chos kyi gtam snyan pa▪ pleasant discourse of doctrine
  • ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་▫ chos kyi de kho na nyid▪ {MSA} dharma-tattva▪ suchness of phenomena
  • ཆོས་ཀྱི་དེ་ཉིད་▫ chos kyi de nyid▪ {MSA}dharma-tattva▪ suchness of phenomena
  • ཆོས་་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་▫ chos kyi de bzhin nyid rnam par dag pa'i mtshan nyid ▪ {MSA}dharma-tathatā-viśuddhi-lakṣaṇa▪ pure character of the suchness of phenomena
  • ཆོས་ཀྱི་དོན་▫ chos kyi don▪ {C}dharma-artha▪ the meaning of doctrine
  • ཆོས་ཀྱི་བདག་▫ chos kyi bdag▪ dharmātman▪ self of Tenses: future, present, past, imperative phenomena
  • ཆོས་ཀྱི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་▫ chos kyi bdag tu 'dzin pa▪ གཟུང་འཛིན་བཟུང་ཟུངས་▫ gzung 'dzin bzung zungs▪ dharmātmagraha▪ conception of a self of phenomena; apprehension of a self of phenomena
  • ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་▫ chos kyi bdag med▪ dharmanairātmya▪ selflessness of phenomena▫ Divisions: དབྱེ་བ། ༡་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རགས་པ་༢་ཆོས་ཀྱི་བདགས་མེད་ཕྲ་མོ་▫ dbye ba/ 1 chos kyi bdag med rags pa/ 2 chos kyi bdags med phra mo/▫ Divisions: (1) coarse selflessness of phenomena; (2) subtle selflessness of phenomena ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་▫ chos kyi bdag med kyi dbang du byas pa'i don dam pa ngo bo nyid med pa▪ ultimate-non-nature in terms of the selflessness of phenomena
  • ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་▫ chos kyi bdag med phra mo▪ subtle selflessness of phenomena▫ Definitions: མཚན་ཉིད། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒོ་བློ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་ བའི་དབང་གྱིས་བཞག་པ་མ་ཡིན་པར་ཡུལ་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྡོད་ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་▫ mtshan nyid/ chos thams cad sgo blo gnod med la snang ba'i dbang gyis bzhag pa ma yin par yul rang gi thun mong ma yin pa'i sdod lugs kyi ngos nas grub pas stong pa▫ Definition: all phemomena are empty of being established from the side of their own uncommon mode of subsistence in terms of not being posited by the force of appearing to a non-defective mind
  • ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རགས་པ་▫ chos kyi bdag med rags pa▪ coarse selflessness of phenomena ▫ Definitions: མཚན་ཉིད། ༡་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་གྲུབ་པས་སྟོང་བ་༢་བཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་གྱིས་སྟོང་བ་▫ mtshan nyid/ 1 phyi rol don du grub pas stong ba/ 2 bzung 'dzin rdzas gzhan gyis stong ba/▫ Definitions: (1) emptiness of being established as an external object; or: (2) emptiness of subject and object being different substantial entities{BJ}
  • ཆོས་ཀྱི་མདོ་▫ chos kyi mdo▪ {MSA}dharmoddāna▪ sūtras of doctrine
  • ཆོས་ཀྱི་སྡོམ་བཞི་▫ chos kyi sdom bzhi▪ four summaries of doctrine▫ Comment: The four summaries of doctrine are: All compounded phenomena are impermanent; all contaminated things are miserable; all phenomena are selfless; nirvāṇa is peace.
  • ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་▫ chos kyi rnam grangs▪ {MSA} dharma-paryāya▪ enumeration of phenomena
  • ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་▫ chos kyi snang ba▪ སྣང་སྣང་སྣང་སྣང་▫ snang snang snang snang▪ {MSA}dharmāvabhāsa▪ appearance of phenomena; viewing phenomena
  • ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་▫ chos kyi spyan▪ {MSA}dharma-cakṣus▪ eye of doctrine
  • ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་▫ chos kyi sprin▪ {LCh,C,MSA} dharmameghā▪ cloud of doctrine; Cloud of Doctrine (tenth bodhisattva ground)▫ {C} Dharma-cloud
  • ཆོས་ཀྱི་བར་ཆད་དུ་གྱུར་པ་▫ chos kyi bar chad du gyur pa ▪ {C}dharma-antarāyikatā▪ interruptions with respect to doctrine▫ {C}some obstacle hinders access to Dharma
  • ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་▫ chos kyi dbyings▪ {C,MV,MSA} dharma-dhātu▪ element of [a Superior’s] attributes; element of attributes▫ {C}dharma-element
  • ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་འགྱུར་བ་▫ chos kyi dbyings su 'gyur ba▪ འགྱུར་འགྱུརད་གྱུར་གྱུརད་▫ 'gyur 'gyurd gyur gyurd▪ {C}dharmī-bhavati▪ become the sphere of reality; become the nature of phenomena▫ {C}becomes the true nature of Dharma
  • ཆོས་ཀྱི་འབངས་▫ chos kyi 'bangs▪ {PH}Dharmadasa
  • ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་▫ chos kyi sbyin pa▪ {C,MSA}dharma-dāna▪ gift of doctrine; giving doctrine
  • ཆོས་ཀྱི་མིག་▫ chos kyi mig▪ {L}dharma-cakṣu▪ eye of doctrine
  • ཆོས་ཀྱི་མིག་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་▫ chos kyi mig dri ma dang bral ba▪ {MSA}vigata-mala ... dharma-cakṣus▪ eye of doctrine that is free from defilements
  • ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་མེད་ཅིང་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་▫ chos kyi mig Tenses: future, present, past, imperative rdul med cing dri ma dang bral ba▪ {MSA}virajo vigata-malaṃ ... dharma-cakṣuḥ▪ eye of doctrine that is stainless and free from defilements
  • ཆོས་ཀྱི་དམིགས་པ་▫ chos kyi dmigs pa▪ དམིགས་དམིགས་དམིགས་དམིགས་▫ dmigs dmigs dmigs dmigs▪ {MSA} dharmālambana▪ observation of phenomena; observation of doctrine
  • ཆོས་ཀྱི་ཚིག་▫ chos kyi tshig▪ {L}dharmapada▪ verbal expression
  • ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་གྱི་རྣམ་པ་གང་ཞིག་▫ chos kyi tshul gyi rnam pa gang zhig▪ {C}dharma-naya-jāti▪ {C}the method of considering dharmas (in their ultimate reality)
  • ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་▫ chos kyi mtshan nyid▪ {MSA} dharma-lakṣaṇa▪ characteristic of phenomena
  • ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་▫ chos kyi mtshan nyid phyin ci ma log pa▪ {MSA}aviparīta-dharma-lakṣaṇa▪ non-mistaken characteristic of doctrine/ phenomena
  • ཆོས་ཀྱི་མཚན་མ་▫ chos kyi mtshan ma▪ {MV}dharma-nimitta▪ sign of phenomena/doctrine
  • ཆོས་ཀྱི་མཛོད་▫ chos kyi mdzod▪ {C}dharma-koṣa▪ treasury of doctrine▫ {C}storehouse of Dharma
  • ཆོས་ཀྱི་འོད་▫ chos kyi 'od▪ {MSA}dharmāṃśu▪ light of the doctrine {T}
  • ཆོས་ཀྱི་ཡང་དག་པ་ཉིད་▫ chos kyi yang dag pa nyid▪ {C}madbhūtatā (=dharma-sadbhūtatā)▪ {C}self-intoxication
  • ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་▫ chos kyi rang bzhin▪ {C}dharma-prakṛti; {MSA}dharma-maya▪ nature of phenomena▫ {C}the essential original nature of dharmas
  • ཆོས་ཀྱི་རོ་▫ chos kyi ro▪ {L}dharmarasa▪ taste of doctrine
  • ཆོས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་▫ chos kyi longs spyod rdzogs pa▪ སྤྱད་སྤྱོད་སྤྱད་སྤྱོད་▫ spyad spyod spyad spyod▪ {MSA}dharma-saṃbhoga▪ complete enjoyment of the doctrine {T}
  • ཆོས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འཇུག་པ་▫ chos kyi longs spyod rdzogs pa rgyun mi 'chad par 'jug pa▪ {MSA}avicchinna-dharma-saṃbhoga-pravartana▪ engage continuously in the complete enjoyment of the doctrine {T}
  • ཆོས་ཀྱི་ཤུགས་ཀྱིས་▫ chos kyi shugs kyis▪ {C}dharma-vega▪ force of doctrine; strength of doctrine▫ {C}impact of Dharma
  • ཆོས་ཀྱིས་བསྡུ་བ་▫ chos kyis bsdu ba▪ {MSA}dharma-saṃgraha▪ compendium of doctrine; collection of phenomena
  • ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པ་འགྱུར་པ་དང་མཐུན་པ་▫ chos kyis phongs pa 'gyur pa dang mthun pa▪ འགྱུར་འགྱུརད་གྱུར་གྱུརད་▫ 'gyur 'gyurd gyur gyurd▪ {C}dharma-vyasana-saṃvartanīya▪ concordant with being impelled by doctrine/phenomena▫ {C}conducive to the ruin of Dharma
  • ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པར་འགྱུར་བ་དང་མཐུན་པ་▫ chos kyis phongs par 'gyur ba dang mthun pa▪ འགྱུར་འགྱུརད་གྱུར་གྱུརད་▫ 'gyur 'gyurd gyur gyurd▪ {C}vyasana (=upaghātam)▪ impelled by phenomena/doctrine ▫ {C}ruin; falling away from
  • ཆོས་ཀྱིས་འཕགས་པ་▫ chos kyis 'phags pa▪ {C} dharmodgata▪ superior qualities; exalted by doctrine; superior doctrine; name of a Bodhisattva▫ {PH}[Bodhisattva] Dharmodgata▫ {C}ascent to (all) dharmas
  • ཆོས་དཀར་▫ chos dkar▪ {MSA}śukla-dharma; {MSA}śukla ... dharma▪ pure doctrines; pure phenomena; pure qualities
  • ཆོས་དཀོན་མཆོག་རྗེས་སུ་དྲན་པ་▫ chos dkon mchog rjes su dran pa▪ recollection of the doctrine jewel
  • ཆོས་དཀོན་མཆོག་ལ་▫ chos dkon mchog la▪ {C}dharma-ratna▪ jewel of doctrine; precious doctrine▫ {C} Dharma-jewel; treasure of Dharma
  • ཆོས་སྐད་▫ chos skad▪ doctrinal language
  • ཆོས་སྐུ་▫ chos sku▪ {LCh}Dharma-kāya; dharmakāya▪ body of attributes, Truth Body
  • ཆོས་སྐུ་རྐྱང་▫ chos sku rkyang▪ {PH}Dharmakaya Tenses: future, present, past, imperative alone
  • ཆོས་སྐུ་ཉག་གཅིག་▫ chos sku nyag gcig▪ {PH}unique dharmakaya
  • ཆོས་སྐྱོན་▫ chos skyon▪ dharma-pāla▪ [religion-protector]; protector of the religion; protector of the doctrine; Dharmapāla [p.n.]
  • ཆོས་ཁྲིམས་▫ chos khrims▪ religious law{SW,GZ}
  • ཆོས་གོས་▫ chos gos▪ {MSA}cīvara▪ [religion-clothing]; religious robes▫ {PH}religious robe; outer robe▫ སྔོན་གྱི་བར་སྐབས་ཞིག་ཏུ་ཆོས་གོས་སྨྱུག་པོའི་སྲོལ་འདི་ཤིན་ཏུ་དར་ཆེ་བར་སེམས།▫ sngon gyi bar skabs zhig tu chos gos smyug po'i srol 'di shin tu dar che bar sems,▫ [I] think that, at one point in the past, this custom of [wearing] a brown outer robe was very widespread. ▫ {GCC} p.14
  • ཆོས་གོས་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་▫ chos gos yongs su longs spyod pa▪ སྤྱད་སྤྱོད་སྤྱད་སྤྱོད་▫ spyad spyod spyad spyod▪ {C}cīvara-paribhoga▪ resources of religious robes▫ {C}his robe
  • ཆོས་གོས་གསུམ་པ་▫ chos gos gsum pa▪ {C}trai-cīvarika (=saṃghāṭy-ādi-tri-cīvara-mātratvāt)▪ {C}one who possesses no more than three robes
  • ཆོས་གྲྭ་▫ chos grwa▪ [religion-school]; doctrinal college; religious college
  • ཆོས་གྲགས་རྒྱ་མཚོ་▫ chos grags rgya mtsho▪ {GD:777} Chö-drak-gya-tso, the VIIth Karmapa (1454-1506)
  • ཆོས་རྒྱལ་▫ chos rgyal▪ ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་▫ chos kyi rgyal po ▪ {C}dharma-rāja▪ King of Doctrine
  • ཆོས་རྒྱལ་པོ་▫ chos rgyal po▪ ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆོས་རྒྱལ་▫ chos kyi rgyal po chos rgyal▪ {C}dharma-rāja▪ King of Doctrine
  • ཆོས་རྒྱུན་▫ chos rgyun▪ stream of doctrine
  • ཆོས་རྒྱུན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་▫ chos rgyun gyi ting nge 'dzin ▪ གཟུང་འཛིན་བཟུང་ཟུངས་▫ gzung 'dzin bzung zungs▪ srotānugatasamādhi▪ meditative stabilization of the stream of doctrine
  • ཆོས་བསྒྱུར་དཀར་ཆག་▫ chos bsgyur dkar chag▪ བསྒྱུར་སྒྱུར་བགྱུརད་གྱུརད་▫ bsgyur sgyur bsgyurd sgyurd▪ [Bu-tön's (bu ston rin chen grub)] Catalogue of the Translated Doctrine
  • ཆོས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་▫ chos ngo bo nyid med pa nyid du ston pa▪ བསྟན་སྟོན་བསྟནད་སྟོནད་▫ bstan ston bstand stond▪ {MSA}dharma-niḥsvabhāvatvopadeśa▪ teach that phenomena are natureless
  • ཆོས་མངོན་▫ chos mngon▪ {MSA}abhidharma▪ knowledge; higher knowledge; higher doctrine
  • ཆོས་མངོན་རྟོགས་▫ chos mngon rtogs▪ རྟོགས་རྟོགས་རྟོགས་རྟོགས་▫ rtogs rtogs rtogs rtogs▪ {MSA} dharmābhisamaya▪ clear realizer of doctrine; clear realization of the doctrine
  • ཆོས་མངོན་པ་▫ chos mngon pa▪ {LCh,MSA}abhidharma ▪ Manifest Knowledge; Higher Knowledge; knowledge; higher doctrine; phenomenology
  • ཆོས་མངོན་པའི་མཛོད་▫ chos mngon pa'i mdzod▪ abhidharmakoṣa; abhidharmakośa▪ Vasubandhu's Treasury of Knowledge (Abhidharmakoṣa), P 5590, vol.115; T 4809; Vasubandhu's Treasury of Manifest Knowledge
  • ཆོས་མངོན་པའི་མཛོད་ཀྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་▫ chos mngon pa'i mdzod kyi tshig le'ur byas pa▪ abhidharmakoṣa-kārikā▪ Vasubandhu's Stanzas of the Treasury of Knowledge (Abhidharmakoṣa-kārikā), P 5590, vol. 115; T4089; Varanasi: Ge-lug-pa Press, 1972. ཆོས་མངོན་པའི་མཛོད་ཀྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་འགྲེལ་པ་ མངོན་པའི་རྒྱན། མཆིམས་མཛོད་▫ chos mngon pa'i mdzod kyi tshig le'ur byas pa'i 'grel pa mngon pa'i rgyan; mchims mdzod▪ བཀྲལ་འགྲེལ་བཀྲལད་འགྲེལད་▫ bkral 'grel bkrald 'greld▪ Chim-jam-pel-yang's (mchims 'jam dpal dbyangs) Commentary on [Vasubandhu's] "Stanzas of the Treasury of Manifest Knowledge": Ornament of Manifest Knowledge
  • ཆོས་མངོན་པའི་མཛོད་ཀྱི་བཤད་པ་▫ chos mngon pa'i mdzod kyi bshad pa▪ abhidharmakoṣa-bhāṣya▪ Vasubandhu's Explanation of the Treasury of Knowledge (Abhidharmakoṣa-bhāṣya), P. 5591, Tenses: future, present, past, imperative vol. 115 ཆོས་མངོན་པར་རྟོགས་པ། ཆོས་མངོན་རྟོགས་▫ chos mngon par rtogs pa; chos mngon rtogs▪ རྟོགས་རྟོགས་རྟོགས་རྟོགས་▫ rtogs rtogs rtogs rtogs▪ {MSA} dharmābhisamaya▪ clear realizer of doctrine
  • ཆོས་ཅན་▫ chos can▪ {C}dharmin▪ subject; substratum; qualification; quality possessor; logical subject; phenomena▫ {C}doomed; subject to; character
  • ཆོས་ཅན་བརྗོད་པའི་སྒྲ་▫ chos can brjod pa'i sgra▪ བརྗོད་རྗོད་བརྗོད་རྗོད་▫ brjod rjod brjod rjod▪ terms which express qualifications▫ {GD:246} subject expression
  • ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་▫ chos can mthun snang▪ སྣང་སྣང་སྣང་སྣང་▫ snang snang snang snang▪ commonly appearing subjects{N}
  • ཆོས་ཅན་ནུས་མེད་▫ chos can nus med▪ powerless subject
  • ཆོས་ཅན་འབའ་ཞིག་པ་▫ chos can 'ba' zhig pa▪ merely propounded subject; mere subject
  • ཆོས་མཆོག་▫ chos mchog▪ dharmottara; {C} agradharma; {C} agradharma gata; laukikāgradharma; agryadharma▪ supreme mundane qualities; supreme quality; highest mundane qualities; supreme qualities▫ {C} Highest Dharmas
  • ཆོས་མཆོག་གི་རྩེ་སྦྱོར་▫ chos mchog gi rtse sbyor ▪ སྦྱར་སྦྱོར་སྦྱརྡ་སྦྱོརྡ་▫ sbyar sbyor sbyard sbyord ▪ {LCh}laukikāgradharma-mūrdha-prayoga; agradharmatāmūrdhaprayogaḥ▪ supreme mundane qualities peak training; peak training of the supreme mundane quality [path of preparation]
  • ཆོས་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་▫ chos mchog tu 'gyur▪ འགྱུར་འགྱུརད་གྱུར་གྱུརད་▫ 'gyur 'gyurd gyur gyurd▪ {C}agradharma (gata)▪ supreme quality; supreme mundane qualities▫ {C}Highest Dharmas
  • ཆོས་མཆོག་སྡུད་པ་▫ chos mchog sdud pa▪ བསྡུ་སྡུད་བསྡུས་སྡུས་▫ bsdu sdud bsdus sdus▪ {MSA}uttama-dharma-saṃgraha▪ compendium of highest qualities; compendium of the highest doctrines
  • ཆོས་འཆད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་▫ chos 'chad pa'i phyag rgya▪ {PH}Mudra of Explaining the Dharma
  • ཆོས་འཆད་ཕྱག་རྒྱ་▫ chos 'chad phyag rgya▪ {PH} Mudra of Explaining the Dharma
  • ཆོས་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲ་▫ chos brjod kyi sgra▪ བརྗོད་རྗོད་བརྗོད་རྗོད་▫ brjod rjod brjod rjod▪ {GD:246} predicate expressionཆོས་ཅན་བརྗོད་པའི་སྒྲ་དང་ཆོས་བརྗད་ཀྱི་སྒྲ་▫ chos can brjod pa'i sgra dang chos brjad kyi sgra▫ subject expression and predicate expression
  • ཆོས་ཉན་པ་▫ chos nyan pa▪ {C}dharma-śravaṇika▪ {C}pupil; one worthy to listen
  • ཆོས་ཉན་པ་རང་བཞིན་▫ chos nyan pa rang bzhin▪ {C} dharma-śravaṇika▪ {C}pupil; one worthy to listen
  • ཆོས་ཉིད་▫ chos nyid▪ {C,MV,MSA}dharmatā (={C} dharmatayā); {C}dharmatas (opp.: arthatas); {MSA}tathatā▪ final nature; real nature; noumenon▫ {C}Dharmahood; true nature of dharmas; in accordance with Dharma; nature of things; state of affairs; true nature; (understand its) meaning/contentsཆོས་ཉིད་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་ཆོས་ཆོས་ཅན་དུ་འབྲེལ་བ་▫ chos nyid chos thams cad dang chos chos can du 'brel ba▫ the relationship of reality with all phenomena as a quality of their qualificands{DASI 600.3}▫ དོན་དམ་རྟེན་འབྲེལ་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་▫ don dam rten 'brel las 'das pa'i chos nyid▫ the ultimate noumenon that is beyond dependent-arising▫ དེའི་ རང་གི་ངོ་བོ་ནི་ཆོས་རྣམ་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ་▫ de'i rang gi ngo bo ni chos rnam kyi chos nyid ces bya ba gang yin pa de nyid yin no▫ That which is the own-entity of those, called the reality of phenomena is that [nature]. (yā sā dharmāṇām dharmatā nāma saiva tat svarūpam) [PP, 264.11]
  • ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གནས་ལུགས་▫ chos nyid kyi gnas lugs▪ noumenal mode of subsistence
  • ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་▫ chos nyid kyi tshul▪ {C}dharma-naya (opp. artha-naya)▪ mode of reality▫ {C}the method which shows the meaning
  • ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་▫ chos nyid kyi gzugs▪ form of reality; noumenal form Tenses: future, present, past, imperative
  • ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིག་གདངས་▫ chos nyid kyi rig gdangs▪ effulgence of noumenal intrinsic awareness
  • ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་▫ chos nyid kyi rigs pa▪ {MSA} dharmatā-yukti▪ analysis of the nature; reasoning of nature
  • ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སེམས་▫ chos nyid kyi sems▪ {MSA}citta-tathatā; {MSA}dharmatā-citta▪ noumenal mind; mind of reality
  • ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ངེས་པ་▫ chos nyid kyis rnam par nges pa▪ {MSA}dharmato viniścayaḥ▪ definite by way of reality
  • ཆོས་ཉིད་སྐྱོན་མེད་▫ chos nyid skyon med▪ {C}dharmatā-niyāma▪ faultless reality; faultless quality▫ {C} fixed sequence of Dharma-hood
  • ཆོས་ཉིད་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་མི་བྱེད་པར་▫ chos nyid rgyu rkyen gyis 'du mi byed par▪ noumenon as without composition by causes and conditions
  • ཆོས་ཉིད་གཉུག་མའི་སེམས་▫ chos nyid gnyug ma'i sems▪ noumenal fundamental mind
  • ཆོས་ཉིད་ཐོབ་པ་▫ chos nyid thob pa▪ ཐོབ། འཐོབ་འཐོབ་ཐོབ་འཐོབས་▫ thob/'thob 'thob thob 'thobs▪ {MSA} dharmatā-pratilambha; {MSA}dharmatā-labdha▪ obtaining reality; obtaining qualities
  • ཆོས་ཉིད་དང་ནི་འགལ་བ་མེད་▫ chos nyid dang ni 'gal ba med▪ {MSA}aviruddhaiva dharmatā▪ not contradictory with reality
  • ཆོས་ཉིད་དང་མི་འགལ་བ་▫ chos nyid dang mi 'gal ba▪ {MSA}dharmatāṃ na vilomayati▪ not contradictory with reality
  • ཆོས་ཉིད་དེ་ཚད་མར་བྱའོ་▫ chos nyid de tshad mar bya'o▪ {C}pramāṇī-kṛtya▪ valid in terms of reality▫ {C} is authoritative; when measured by the standard; when one has taken (taking) as a standard
  • ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་▫ chos nyid de bzhin nyid▪ noumenal thusness ཆོས་ཉིད་དོན་དམ་པར་གཞལ་དུ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་སྒྲུབ་པ་ ▫ chos nyid don dam par gzhal du med par rtogs pa'i sgrub pa▪ achievement that realizes the noumenon as ultimately incomprehensible
  • ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་འཁྲུག་པ་མེད་པར་▫ chos nyid rnam par 'khrug pa med par▪ noumenon as without disturbance
  • ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་འཁྲུག་མེད་▫ chos nyid rnam par 'khrug med▪ noumenon as without disturbance
  • ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་▫ chos nyid rnam par mi rtog par▪ noumenon as without conceptualization
  • ཆོས་ཉིད་པ་▫ chos nyid pa▪ {C}dharmatā▪ reality; quality
  • ཆོས་ཉིད་ཕྱིར་▫ chos nyid phyir▪ {MSA}dharmatas▪ in reality
  • ཆོས་ཉིད་ཟབ་མོ་▫ chos nyid zab mo▪ profound reality
  • ཆོས་ཉིད་ཡོངས་གྲུབ་དེ་བཞིན་ཉིད་▫ chos nyid yongs grub de bzhin nyid▪ noumenal; thoroughly established thusness
  • ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་རྣམ་དག་མཐོང་ཚུལ་▫ chos nyid rang bzhin rnam dag mthong tshul▪ the mode of seeing the pure nature, reality{PGP 79}
  • ཆོས་མཉམ་ཉིད་▫ chos mnyam nyid▪ {C}dharma-samatā ▪ sameness of phenomena
  • ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་▫ chos mnyam pa nyid▪ {MSA} dharma-samatā▪ sameness of phenomena
  • ཆོས་བཏགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་དམིགས་པ་▫ chos btags pa rnam par gzhag pa'i dmigs pa▪ {MV} dharma-prajñapti-vyavasthānālambana▪ object of observation that is posited in terms of imputed phenomena
  • ཆོས་རྟེན་▫ chos rten▪ {C}caitya▪ {C}reliquary mound
  • ཆོས་སྟོན་པ་▫ chos ston pa▪ བསྟན་སྟོན་བསྟནད་སྟོནད་▫ bstan ston bstand stond▪ {MSA}dharma-deśanā; {MSA} dharma-vihita▪ teaching doctrine; doctrinal teaching
  • ཆོས་བསྟན་པ་▫ chos bstan pa▪ བསྟན་སྟོན་བསྟནད་སྟོནད་▫ bstan ston bstand stond▪ {MV}dharma-deśanā▪ teaching doctrine; doctrinal teaching Tenses: future, present, past, imperative
  • ཆོས་བསྟན་པ་གཅིག་▫ chos bstan pa gcig▪ བསྟན་སྟོན་བསྟནད་སྟོནད་▫ bstan ston bstand stond▪ {C}eka-dharma-deśanā▪ one doctrinal teaching▫ {C}one single demonstration of Dharma
  • ཆོས་ཐམས་ཅད་▫ chos thams cad▪ {C,MV}sarvadharma ▪ all phenomena
  • ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་གནས་པ་▫ chos thams cad kyi mnyam pa nyid la gnas pa▪ {C}Sarva-dharma-samatā-pratiṣṭhita▪ {C}p.n. of a Buddha
  • ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་▫ chos thams cad kyi don dam pa'i ngo bo nyid▪ the ultimate nature of all phenomena
  • ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་མངའ་བརྙེས་པར་གྱུར་▫ chos thams cad kyi yul la mnga' brnyes par gyur▪ {C} sarva-dharma-viṣaya-vaśavarttitā (anuprāpta) ▪ {C}(reaches) dominion over the range of all dharmas
  • ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་▫ chos thams cad ngo bo nyid med pa nyid du ston pa▪ བསྟན་སྟོན་བསྟནད་སྟོནད་▫ bstan ston bstand stond▪ {MSA}sarva-dharma-niḥsvabhāvatvopadeśa▪ teach that all phenomena are natureless
  • ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་▫ chos thams cad mnyam pa nyid▪ {MSA}sarva-dharma-samatā▪ sameness of all dharmas
  • ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་ཞིང་བདག་མེད་པ་▫ chos thams cad stong zhing bdag med pa▪ all phenomena are empty and selfless
  • ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་▫ chos thams cad bdag med pa▪ all phenomena are selfless{T1 8.1}
  • ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་མེད་པའོ་▫ chos thams cad ni bdag med pa'o▪ {MSA}sarva-dharmā anātmānaḥ▪ all phenomena are selfless ཆོས་ཐམས་ཅད་བློ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་ པ་མ་ཡིན་པར་ཡུལ་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྡོད་ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་▫ chos thams cad blo gnod med la snang ba'i dbang gis bzhag pa ma yin par yul rang gi thun mong ma yin pa'i sdod lugs kyi ngos nas grub pas stong pa▪ all phenomena are empty of being established from the side of their own uncommon objective mode of subsistence without being posited through the force of appearing to a non-defective mind{Lati} ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་བདེན་སྟོང་དུ་ཐ་མི་དད་པར་རྟོགས་པའི་རིགས་པ་▫ chos thams cad ma lus par bden stong du tha mi dad par rtogs pa'i rigs pa ▪ reasonableness of realizing all phenomena entirely as non-different in the emptiness of true existence
  • ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་པ་▫ chos thams cad med pa▪ {C} sarva-dharma-asattā▪ all phenomena are non-existent; {T} non-existence of all phenomena▫ {C}non-beingness of all dharmas
  • ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངའ་བསྒྱུར་བའི་རང་འབྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་▫ chos thams cad la mnga' bsgyur ba'i rang 'byung gi ye shes▪ self-arisen pristine wisdom that has gained dominion with respect to all doctrines ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དོན་དམ་པར་ཆགས་པ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ངེས་འབྱིན་▫ chos thams cad la don dam par chags pa med par rtogs pa'i nges 'byin▪ deliverance that realizes all phenomena are ultimately desireless
  • ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་ཏུ་ལོག་པར་འཛིན་པ་▫ chos thams cad la bdag tu log par 'dzin pa▪ གཟུང་འཛིན་བཟུང་ཟུངས་▫ gzung 'dzin bzung zungs▪ {MSA} dharmeṣu ... ātmāsadgrāhaḥ (sarva-)▪ mistaking all phenomena as having self
  • ཆོས་ཐོས་པ་▫ chos thos pa▪ {MSA}dharmaṃ śrutvā▪ hearing doctrine
  • ཆོས་མཐུན་པ་▫ chos mthun pa▪ {LCh,MSA}sādharmya▪ qualitative similarity
  • ཆོས་མཐུན་སྦྱོར་གྱི་སྒྲུབ་ངག་▫ chos mthun sbyor gyi sgrub ngag▪ བསྒྲུབ་སྒྲུབ་བསྒྲུབས་སྒྲུབས་▫ bsgrub sgrub bsgrubs sgrubs▪ sādharmya-prayoga-sādhana-vākya▪ proof statement using a qualitative similarity
  • ཆོས་དང་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་▫ chos dang skad cig ma ma yin pa'i gzhi mthun pa▪ common locus of a phenomenon and non-momentary
  • ཆོས་དང་གང་ཟག་▫ chos dang gang zag▪ {MV}dharma- Tenses: future, present, past, imperative pudgala▪ phenomena and persons {T}
  • ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་▫ chos dang chos nyid▪ phenomena and noumenon
  • ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་▫ chos dang chos nyid rnam par 'byed pa▪ dharma-dharmatā-vibhaṇga ▪ Maitreya's Differentiation of Phenonema and the Nature of Phenomena (dharma-dharmatā-vibhaṇga), P. 5523, vol. 108
  • ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་ལས་▫ chos dang chos ma yin pa'i las▪ {PH}virtuous or non-virtuous karma
  • ཆོས་དང་ཆོས་མིན་▫ chos dang chos min▪ the proper and the improper
  • ཆོས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་ཞུགས་ཞིང་▫ chos dang rjes su mthun pa'i chos la zhugs zhing▪ ཞུག་འཇུག་ཞུགས་ཞུགས་▫ zhug 'jug zhugs zhugs▪ {C} dharma-anudharma-pratipanna▪ entering into doctrine/phenomena and what is concordant with doctrine/phenomena▫ {C}one who makes progress towards the Dharma and its logical sequence
  • ཆོས་དང་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་ཤེས་པ་▫ chos dang rjes su shes pa'i bzod pa dang shes pa▪ doctrinal forbearance and subsequent knowledge
  • ཆོས་དང་མཐུན་▫ chos dang mthun▪ {MSA}saha-dhārmika▪ concordant with doctrine/phenomena
  • ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་ཞུགས་པ་▫ chos dang mthun pa'i chos la zhugs pa▪ ཞུག་འཇུག་ཞུགས་ཞུགས་▫ zhug 'jug zhugs zhugs▪ {MSA}dharmānudharma-pratipanna▪ entering into doctrine/phenomena and what is concordant with doctrine/ phenomena
  • ཆོས་དང་དོན་▫ chos dang don▪ {MSA}dharmārtha▪ doctrine and meaning ཆོས་དང་བདེན་པ་དང་རིགས་པ་དང་ཐེག་པ་གདགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་▫ chos dang bden pa dang rigs pa dang theg pa gdags pa rnam par gzhag pa▪ {MSA} dharma-satya-yukti-yāna-prajñapti-vyavasthāna▪ positing phenomena, truths, lineage, and vehicle; {T} positing the imputations of phenomena, truths, reasonings, and vehicles
  • ཆོས་དང་ལྡན་▫ chos dang ldan▪ {MSA} ... dhārmika▪ having the quality (of ...)
  • ཆོས་དང་ལྡན་པ་▫ chos dang ldan pa▪ {C} ... dharma▪ having the quality (of ...)▫ {C}in his nature
  • ཆོས་དུང་▫ chos dung▪ religious conch ཆོས་དེ་དང་རྫས་ཐ་དད་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་དེའི་འབྲས་བུའི་རིགས་སུ་གནས་པ་▫ chos de dang rdzas tha dad pa'i sgo nas chos de'i 'bras bu'i rigs su gnas pa ▪ abiding in the type which is an effect of that phenomenon from the side of being a different substantial entity from that phenomenon
  • ཆོས་དེ་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་བལྟ་བ་▫ chos de la yon tan du blta ba▪ {C}guṇa-nṛśaṃsatā▪ viewing qualities with respect to phenomena▫ {C}appreciation of qualities
  • ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་▫ chos dran pa nye bar gzhag pa▪ {PH}application of mindfulness based on phenomena
  • ཆོས་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་▫ chos dran pa nyer gzhag▪ mindful establishment on [other] phenomena
  • ཆོས་དྲན་པ་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་▫ chos dran pa pa nye bar bzhag pa▪ dharmasmṛtyūpasthāna▪ establishment in mindfulness of phenomena
  • ཆོས་གདགས་པ་▫ chos gdags pa▪ གདགས་འདོགས་བཏགས། བརྟགས་ཐོགས་▫ gdags 'dogs btags/brtags thogs▪ {C} dharmaprajñapti▪ imputed phenomena; imputed qualities▫ {C}conventional dharmas; conceptual dharmas; concept of (a) dharma
  • ཆོས་གདགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་▫ chos gdags pa rnam par bzhag pa▪ {C}dharma-prajñapti-vyavasthāpana▪ positing imputed phenomena; positing imputed qualities▫ {C}distinction/ definition of conventional dharmas
  • ཆོས་བདག་བཀག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་▫ chos bdag bkag pa'i de bzhin nyid▪ thusness that is a negation of a self of phenomena
  • ཆོས་བདག་མེད་པ་▫ chos bdag med pa▪ {L} Tenses: future, present, past, imperative dharmanairātmya▪ selflessness of phenomena
  • ཆོས་བདག་མེད་པ་ཉིད་▫ chos bdag med pa nyid▪ {PH} selflessness of phenomena
  • ཆོས་འདུལ་བ་▫ chos 'dul ba▪ dharma-vinaya▪ disciplinary doctrine
  • ཆོས་འདོད་▫ chos 'dod▪ {C}dharma-kāma▪ desire doctrine▫ {C}one who loves Dharma
  • ཆོས་འདོད་པ་▫ chos 'dod pa▪ {C}dharma-kāmatā▪ desire doctrine▫ {C}delight in Dharma
  • ཆོས་འདོད་པར་བྱའོ་▫ chos 'dod par bya'o▪ {C}dharma-kāmena bhavitavyam▪ one should desire doctrine ▫ {C}should have a liking for Dharma
  • ཆོས་སྡིངས་▫ chos sdings▪ Chö-ding Hermitage (above what became Se-ra Monastic University on the northern outskirts of Lhasa)
  • ཆོས་གནས་པར་བྱ་བ་▫ chos gnas par bya ba▪ {L} dharmasthitaye▪ abiding in doctrine/phenomena
  • ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་▫ chos rnam par 'byed pa▪ {MV} dharma-vicaya▪ investigation of phenomena/ doctrine
  • ཆོས་རྣམ་པར་གཞག་པ་▫ chos rnam par gzhag pa▪ {MSA}dharma-vyavasthāna; {MSA}vyavasthāpita-dharma▪ positing phenomena/doctrine
  • ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་▫ chos rnams kyi dngos po med▪ {MV}dharmānām abhāvaḥ▪ non-thingness of phenomena
  • ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་▫ chos rnams kyi chos nyid▪ {L} dharmāṇām dharmatā▪ reality of phenomena
  • ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་▫ chos rnams kyi stong pa nyid▪ {MV}dharmāṇām śūnyatā▪ emptiness of phenomena
  • ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བདག་གི་ངོ་བོ་▫ chos rnams kyi bdag gi ngo bo▪ nature of self in phenomena
  • ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ནི་མཆོག་ཡིན་▫ chos rnams kyi ni mchog yin▪ {MSA}dharmāṇām uttaraḥ▪ highest qualities/ doctrines
  • ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ནི་གཙོ་བོ་སྟེ་▫ chos rnams kyi ni gtso bo ste▪ {MSA}dharmāṇām uttaraḥ▪ main doctrines/ phenomena/qualities
  • ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་▫ chos rnams thams cad▪ {MSA} sarva-dharma▪ all phenomena
  • ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་མེད་▫ chos rnams thams cad ni bdag med▪ {MSA}sarve dharmā anātmānaḥ ▪ all phenomena are selfless
  • ཆོས་རྣམས་དང་ནི་གང་ཟག་▫ chos rnams dang ni gang zag▪ {MV}dharma-pudgala▪ phenomena and persons
  • ཆོས་རྣམས་སྣ་ཚོགས་▫ chos rnams sna tshogs▪ {C} vividha-dharma▪ various phenomena; various doctrines▫ {C}a variety of dharmas
  • ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་▫ chos rnams rang bzhin▪ {C} dharma-prakṛti▪ nature of phenomena▫ {C}the essential original nature of dharmas
  • ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་▫ chos rnams la sems mnyam pa nyid▪ {MSA}dharmeṣu samacittatā▪ mental equanimity with respect to phenomena
  • ཆོས་རྣམས་སོ་སོའི་མིང་ནི་སྒྱུ་མ་སྟེ་▫ chos rnams so so'i ming ni sgyu ma ste▪ {C}pratidharma (=dharmā prati nāman)▪ individual names of phenomena▫ {C}counter-dharma
  • ཆོས་པ་▫ chos pa▪ religious practitioner; Buddhist {GZ 68b. 3}▫ བོད་ཀྱི་ཆོས་པ་རྣམས་ལ་ཞལ་ཏའི་སྤྲིང་ཡིག་▫ bod kyi chos pa rnams la zhal ta'i spring yig▫ letter of advice to the religious practitioners/ Buddhists of Tibet
  • ཆོས་སྤོང་▫ chos spong▪ abandoning the doctrine
  • ཆོས་སྤོང་▫ chos spong▪ སྤང་སྤོང་སྤངས་སྤོངས་▫ spang spong spangs spongs▪ abandoning the doctrine
  • ཆོས་སྤོང་བ་▫ chos spong ba▪ སྤང་སྤོང་སྤངས་སྤོངས་▫ spang spong spangs spongs▪ {C}dharma-pratyākyāna▪ abandoning doctrine; abandoning phenomena▫ {C}refusal of Dharma
  • ཆོས་སྤོང་བར་འགྱུར་བ་▫ chos spong bar 'gyur ba▪ སྤང་སྤོང་སྤངས་སྤོངས་▫ spang spong spangs spongs▪ {C} Tenses: future, present, past, imperative dharma-pratyākhyāna-saṃvartanīya▪ abandoning doctrine; abandoning phenomena▫ {C}(a karma) conducive to the rejection of Dharma
  • ཆོས་སྤྱོད་▫ chos spyod▪ སྤྱད་སྤྱོད་སྤྱད་སྤྱོད་▫ spyad spyod spyad spyod▪ {C}dharma-caryā; {MV}dharma-carita▪ practice doctrine; religious practice▫ {C}righteous life; practice of Dharma
  • ཆོས་སྤྱོད་བཅུ་▫ chos spyod bcu▪ ten practices
  • ཆོས་སྤྱོད་པ་▫ chos spyod pa▪ སྤྱད་སྤྱོད་སྤྱད་སྤྱོད་▫ spyad spyod spyad spyod▪ {MV}dharma-carita▪ practice doctrine; religious practice
  • ཆོས་སྤྱོད་པ་བཅུ་▫ chos spyod pa bcu▪ སྤྱད་སྤྱོད་སྤྱད་སྤྱོད་▫ spyad spyod spyad spyod▪ {MSA}dharma-carita (daśa-)▪ ten religious practices
  • ཆོས་ཕྱིར་▫ chos phyir▪ {C}dharma-artha▪ {C}the meaning of Dharma
  • ཆོས་འཕགས་▫ chos 'phags▪ {L}dharmodgata▪ wise with respect to doctrine; wise with respect to phenomena; p.n. of a Bodhisattva▫ {PH} [Bodhisattva] Dharmodgata▫ {C}'wise in Dharma'; exalted by Dharma; ascent to all dharmasབྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟག་ཏུ་ངུས་འཕགས་པ་ཆོས་འཕགས་མཐོང་པ་ལྟར་་་་▫ byang chub sems dpa' rtag tu ngus 'phags pa chos 'phags mthong pa ltar ...▫ It is like when the Bodhisattva Sadaprarudita saw the Noble Dharmodgata.▫ {Toh. 5515}
  • ཆོས་དབྱིང་▫ chos dbying▪ dharma-dhātu▪ element of [superior] qualities; sphere of reality; nature of phenomena{Gön-chok}
  • ཆོས་དབྱིངས་▫ chos dbyings▪ ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་▫ chos kyi dbyings▪ dharmadhātu▪ element of [superior] qualities; sphere of reality; nature of phenomena; the element of [a Superior's] qualities; basic element of attributes; noumenal expanse; expanse of reality; basic element of [superior] qualities; basic element of phenomena; element
  • ཆོས་དབྱིངས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་▫ chos dbyings kyi rgya mtsho▪ ocean of the element of attributes
  • ཆོས་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོས་གནས་པའི་རྟེན་▫ chos dbyings kyi ngo bos gnas pa'i rten▪ support of abiding by way of the entity of element of attributes ཆོས་དབྱིངས་སྟོད་པ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་བསྟོད་པ་▫ chos dbyings stod pa, chos kyi dbyings su bstod pa▪ Nāgārjuna's Praise of the Basic Element of [Superior] Qualities (dharmadhātustava)
  • ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་▫ chos dbyings ye shes▪ dharmadhātujñāna▪ exalted wisdom of the element of qualities; exalted wisdom of the sphere of reality; exalted wisdom of the nature of phenomena
  • ཆོས་འབྱུང་▫ chos 'byung▪ source of attributes; source of phenomena
  • ཆོས་འབྱུང་གི་ཕྱག་རྒྱ་▫ chos 'byung gi phyag rgya▪ {PH}seal of the origin of phenomena (dharmodaya-mudrā)
  • ཆོས་མ་བསྟན་▫ chos ma bstan▪ བསྟན་སྟོན་བསྟནད་སྟོནད་▫ bstan ston bstand stond▪ {MSA}dharmo naiva deśitaḥ▪ not teaching doctrine
  • ཆོས་མ་མོས་པ་▫ chos ma mos pa▪ མོས་མོས་མོས་མོས་▫ mos mos mos mos▪ {C}dharma-ārāma(ta)▪ non-belief/ faith/interest/inclined towards/zeal in doctrine▫ {C}fondness for Dharma
  • ཆོས་མ་ཡིན་པ་▫ chos ma yin pa▪ {C}adharma▪ improper{N}▫ {C}(what is) no dharma; non-dharma
  • ཆོས་མི་མཐུན་སྦྱོར་གྱི་སྒྲུབ་ངག་▫ chos mi mthun sbyor gyi sgrub ngag▪ བསྒྲུབ་སྒྲུབ་བསྒྲུབས་སྒྲུབས་▫ bsgrub sgrub bsgrubs sgrubs▪ vaidharmya-prayoga-sādhana-vākya▪ proof statement using a qualitative dissimilarity
  • ཆོས་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་▫ chos mi ldog pa'i rtags▪ ལྡོག་ལྡོག་ལྡོགས་ལྡོགས་▫ ldog ldog ldogs ldogs▪ sign of not reversing from the doctrine
  • ཆོས་མིང་▫ chos ming▪ {C}dharma-nāma▪ names of phenomena; names of doctrines▫ {C}names of dharmas
  • ཆོས་མིན་▫ chos min▪ {C}adharma▪ non-religious; improper▫ {C}(what is) no dharma; non-dharma Tenses: future, present, past, imperative
  • ཆོས་མིན་གྱི་བསམ་སྦྱོར་▫ chos min gyi bsam sbyor▪ {PH}thoughts and actions contrary to the Dharma
  • ཆོས་མིན་པ་▫ chos min pa▪ {PH}non-virtue
  • ཆོས་མིན་བྱ་བ་▫ chos min bya ba▪ {C}adharma-kārya▪ acting improperly▫ {C}do what is wrong
  • ཆོས་མེད་པ་▫ chos med pa▪ {MSA}dharmābhāva▪ non-existence of phenomena
  • ཆོས་དམིགས་པ་▫ chos dmigs pa▪ དམིགས་དམིགས་དམིགས་དམིགས་▫ dmigs dmigs dmigs dmigs▪ {MSA}dharma ... upalabdhi▪ observing phenomena/doctrine
  • ཆོས་སྨོས་▫ chos smos▪ {MSA}dharma ... sūcana▪ statement of doctrine
  • ཆོས་སྨྲ་▫ chos smra▪ {C}dharma-bhānaka▪ Proponent of Doctrine▫ {C}Dharma preacher; reciter of Dharma
  • ཆོས་སྨྲ་བ་▫ chos smra ba▪ {C}dharma-bhānaka; {C} dharma-vādin▪ Proponent of Doctrine▫ {C} Dharma preacher; reciter of Dharma; one who preaches Dharma
  • ཆོས་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ཞིང་འཛིན་པ་▫ chos tshad med pa yongs su tshol zhing 'dzin pa▪ བཙལ་འཚོལ། འཚེལ་བཙལ་ཚོལྡ་▫ btsal 'tshol/'tshel btsal tshold▪ {MSA}dharma-paryeṣaṇa-dhāraṇa (apramāṇa-)▪ thoroughly investigation/examination/research and apprehending countless phenomena/ doctrines
  • ཆོས་ཚིག་▫ chos tshig▪ {C}dharma-pada (prabhedo)▪ {C}verbal expression
  • ཆོས་ཚུལ་▫ chos tshul▪ {C}dharma-netrī; dharma-naya ▪ the way of doctrine▫ {C}the guide to Dharma
  • ཆོས་ཚོལ་བ་▫ chos tshol ba▪ བཙལ་འཚོལ། འཚེལ་བཙལ་ཚོལྡ་▫ btsal 'tshol/'tshel btsal tshold▪ {MSA} dharma-paryeṣṭi▪ investigate/examine/research phenomena/doctrine
  • ཆོས་མཛོད་▫ chos mdzod▪ {C}dharma-koṣa▪ treasury of doctrine▫ {C}storehouse of Dharma
  • ཆོས་རྫོགས་ལོངས་སྤྱོད་▫ chos rdzogs longs spyod▪ སྤྱད་སྤྱོད་སྤྱད་སྤྱོད་▫ spyad spyod spyad spyod▪ {MSA} dharma-saṃbhoga▪ complete enjoyment of doctrine
  • ཆོས་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་▫ chos zab mo stong pa nyid▪ {PH}emptiness; the profound doctrine
  • ཆོས་བཟོད་▫ chos bzod▪ བཟོད་བཟོད་བཟོད་བཟོད་▫ bzod bzod bzod bzod▪ dharmakṣānti▪ doctrinal forbearance; forbearance with respect to the doctrine [of...]
  • ཆོས་བཟོད་བཞི་▫ chos bzod bzhi▪ {PH}four doctrinal forbearances
  • ཆོས་བཟོད་ཤེས་▫ chos bzod shes▪ བཟོད་བཟོད་བཟོད་བཟོད་ ▫ bzod bzod bzod bzod▪ {C}dharma-jñāna-kṣānti ▪ doctrinal forbearance and knowledge▫ {C} acceptance of the recognition of Dharma
  • ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པའི་མདོ་▫ chos yang dag par sdud pa'i mdo▪ བསྡུ་སྡུད་བསྡུས་སྡུས་▫ bsdu sdud bsdus sdus ▪ dharmasaṃgīti-sūtra▪ Compendium of Doctrine Sūtra (dharmasaṃgīti-sūtra), P. 90, vol. 36
  • ཆོས་ཡིན་པ་▫ chos yin pa▪ dharma▪ proper{N}
  • ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་▫ chos yongs su tshol ba▪ བཙལ་ འཚོལ། འཚེལ་བཙལ་ཚོལྡ་▫ btsal 'tshol/'tshel btsal tshold ▪ {MSA}dharma-paryeṣṭi▪ investigate/examine/ research phenomena/doctrine
  • ཆོས་ར་▫ chos ra▪ debating courtyard ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་འབྱེད་ / ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ ▫ chos rab tu rnam 'byed / chos rab tu rnam par 'byed pa▪ {MSA}dharma-pravicaya▪ intense differentiation of phenomena; intensively differentiating phenomenon; differentiation of phenomena
  • ཆོས་རབ་སྟོན་▫ chos rab ston▪ བསྟན་སྟོན་བསྟནད་སྟོནད་▫ bstan ston bstand stond▪ {MSA}dharma-prakāśana ▪ thoroughly teach doctrine
  • ཆོས་ལ་ཁོང་ཁྲོ་སྒྲིབ་▫ chos la khong khro sgrib▪ {MSA} dharme pratighāvati (=dharme pratighāvṛti?)▪ obstruction of anger with respect to doctrine/ phenomena
  • ཆོས་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བའི་སྒྲིབ་པ་▫ chos la khong khro ba'i sgrib Tenses: future, present, past, imperative pa▪ {MSA}dharme ca pratighātam āvaraṇaṃ ca ▪ obstruction of anger with respect to doctrine/ phenomena
  • ཆོས་ལ་གུས་པ་▫ chos la gus pa▪ {C}dharma-gaurava▪ respect for doctrine▫ {C}respect for the Dharma; the Dharma which they value
  • ཆོས་ལ་དགའ་▫ chos la dga'▪ {MSA}dharma-rata▪ joy in doctrine
  • ཆོས་ལ་དགའ་བ་▫ chos la dga' ba▪ {C}dharma-rati▪ joy in doctrine▫ {C}delight in Dharma
  • ཆོས་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐའ་▫ chos la sgro 'dogs pa'i mtha'▪ གདགས་འདོགས་བཏགས། བརྟགས་ཐོགས་▫ gdags 'dogs btags/brtags thogs▪ {MV}dharma-samāropanta▪ extreme of superimposition/ exaggeration/reification with respect to phenomena
  • ཆོས་ལ་ང་རྒྱལ་སྤངས་པ་▫ chos la nga rgyal spangs pa ▪ སྤང་སྤོང་སྤངས་སྤོངས་▫ spang spong spangs spongs▪ {MSA}dharma-vibhūta-māna▪ abandon pride with respect to qualities/doctrine
  • ཆོས་ལ་ངེས་རྟོགས་ཀྱི་བཟོད་པ་▫ chos la nges rtogs kyi bzod pa▪ བཟོད་བཟོད་བཟོད་བཟོད་▫ bzod bzod bzod bzod ▪ dharma-nidhyāna-kṣānti▪ forbearance of the definite realization of doctrine
  • ཆོས་ལ་ངེས་པར་རྟོག་པའི་བཟོད་པ་▫ chos la nges par rtog pa'i bzod pa▪ བཟོད་བཟོད་བཟོད་བཟོད་▫ bzod bzod bzod bzod▪ {MSA}dharma-nidhyāna-kṣānti▪ forbearance of the definite realization of doctrine
  • ཆོས་ལ་གཅིག་ཏུ་དགའ་ཞིང་▫ chos la gcig tu dga' zhing ▪ {C}ekānta-dharma-nirata▪ delighting only in doctrine▫ {C}take delight only in Dharma
  • ཆོས་ལ་བརྟེན་པ་▫ chos la brten pa▪ {MSA}dharma-saṃśraya▪ depending upon doctrine; depending upon phenomena
  • ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་▫ chos la bdag med pa▪ {MSA,MV} dharma-nairātmya▪ selflessness of phenomena
  • ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་▫ chos la bdag med pa'i ye shes rnam par mi rtog pa▪ {MSA}nirvikalpa ... dharma-nairātmya-jñāna▪ not realizing the exalted wisdom [realizing] the selflessness of phenomena
  • ཆོས་ལ་བག་ཡོད་པ་▫ chos la bag yod pa▪ {MSA} dharmāpramatta▪ conscientiousness with respect to doctrine
  • ཆོས་ལ་དབང་བ་▫ chos la dbang ba▪ {MSA}dharme vaśi ▪ power with respect to doctrine/phenomena
  • ཆོས་ལ་མི་དགའ་▫ chos la mi dga'▪ {MSA}dharme 'rataḥ ▪ not delighting in doctrine/phenomena
  • ཆོས་ལ་མི་མོས་པ་▫ chos la mi mos pa▪ མོས་མོས་མོས་མོས་ ▫ mos mos mos mos▪ {MV}anadhimuktir dharme▪ non-belief/faith/interest/inclined towards/zeal in doctrine
  • ཆོས་ལ་མི་གཡོ་▫ chos la mi g.yo▪ {MSA}dharme 'calaḥ ▪ unmoving with respect to doctrine/phenomena
  • ཆོས་ལ་མུན་པ་མེད་▫ chos la mun pa med▪ {MSA} dharma-nirandhakāra▪ non-obscuration with respect to doctrine
  • ཆོས་ལ་མོས་▫ chos la mos▪ མོས་མོས་མོས་མོས་▫ mos mos mos mos▪ {MSA}dharmādhimokṣa▪ belief/faith/ interest/inclined towards/zeal in doctrine
  • ཆོས་ལ་མོས་པ་▫ chos la mos pa▪ མོས་མོས་མོས་མོས་▫ mos mos mos mos▪ dharma-ārāma(tā); {MSA} dharmādhimukti; {MSA}dharma ... adhimokṣa; {MSA}dharmato 'dhimokṣāt▪ belief/faith/interest/ inclined towards/zeal in doctrine▫ {C}fondness for Dharma
  • ཆོས་ལ་མོས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྩོན་པ་▫ chos la mos pa'i rnal 'byor la brtson pa▪ {C}dharma-ārāma-yogam anuyuktatā▪ effort in the yoga of belief in doctrine▫ {C}the giving oneself up to devoted fondness for Dharma
  • ཆོས་ལ་མོས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ་▫ chos la mos pa'i rnal 'byor la brtson par bya'o▪ {C} dharma-ārāma(tā)-yogam anuyuktena bhavitavyam ▪ one should make effort in the yoga of belief in doctrine▫ {C}should have devotion to Dharma
  • ཆོས་ལ་མོས་པའི་ས་བོན་▫ chos la mos pa'i sa bon ▪ མོས་མོས་མོས་མོས་▫ mos mos mos mos▪ {MSA} Tenses: future, present, past, imperative dharmādhimukti-bīja▪ seeds of belief/faith/ interest/inclination towards/zeal in doctrine
  • ཆོས་ལ་མོས་པར་བྱེད་▫ chos la mos par byed▪ མོས་མོས་མོས་མོས་▫ mos mos mos mos▪ {MSA}dharmam adhimucyate▪ belief/faith/interest/inclined towards/zeal in doctrine
  • ཆོས་ལ་དམིགས་པ་▫ chos la dmigs pa▪ དམིགས་དམིགས་དམིགས་དམིགས་▫ dmigs dmigs dmigs dmigs▪ {MSA} dharmālambana▪ observing phenomenon; observing phenomena
  • ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་▫ chos la dmigs pa'i snying rje▪ དམིགས་དམིགས་དམིགས་དམིགས་▫ dmigs dmigs dmigs dmigs▪ dharmālambanā-karuṇā▪ compassion observing phenomena
  • ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་བྱམས་པ་▫ chos la dmigs pa'i byams pa▪ དམིགས་དམིགས་དམིགས་དམིགས་▫ dmigs dmigs dmigs dmigs▪ *dharmālaṃbanā maitri▪ love observing phenomena
  • ཆོས་ལ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་▫ chos la tshul bzhin yid la byed pa▪ {MSA}yoniśo dharma-manasikāraḥ▪ mental engagement in accordance with doctrine/ phenomena
  • ཆོས་ལ་ཞུགས་པ་▫ chos la zhugs pa▪ ཞུག་འཇུག་ཞུགས་ཞུགས་ ▫ zhug 'jug zhugs zhugs▪ {MSA}dharma-pravṛtti▪ enter into doctrine
  • ཆོས་ལ་བཟོད་པ་▫ chos la bzod pa▪ བཟོད་བཟོད་བཟོད་བཟོད་ ▫ bzod bzod bzod bzod▪ {MV,MSA}dharma-kṣānti▪ doctrinal forbearance; forbearance with respect to the doctrine [of...]
  • ཆོས་ལ་རིན་པོ་ཆེར་འདུ་ཤེས་▫ chos la rin po cher 'du shes ▪ {MSA}dharma-ratna-saṃjñā▪ discrimination with respect to the precious doctrine; discrimination with respect to precious qualities/ phenomena
  • ཆོས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་▫ chos la longs spyod pa▪ སྤྱད་སྤྱོད་སྤྱད་སྤྱོད་▫ spyad spyod spyad spyod▪ {MV}dharma-saṃbhoga▪ doctrinal resources; resources with respect to doctrine; resources in terms of phenomena
  • ཆོས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་▫ chos la longs spyod rdzogs pa▪ སྤྱད་སྤྱོད་སྤྱད་སྤྱོད་▫ spyad spyod spyad spyod▪ {MSA}dharma-saṃbhoga▪ completion of doctrinal resources
  • ཆོས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་▫ chos la longs spyod rdzogs pa rgyun mi 'chad pa▪ འཆད་འཆད་ཆད་ཆད་▫ 'chad 'chad chad chad▪ {MSA} dharma-saṃbhogāviccheda▪ not cutting off the continuum of completion of doctrinal resources
  • ཆོས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པར་མཛད་པ་▫ chos la longs spyod rdzogs par mdzad pa▪ {MSA}dharma-saṃbhogaṃ karoti▪ completion of doctrinal resources
  • ཆོས་ལ་སུན་འབྱིན་པ་▫ chos la sun 'byin pa▪ དབྱུང་འབྱིན་ཕྱུང་ཕྱུངས་▫ dbyung 'byin phyung phyungs▪ {C}dūṣaka▪ {C}defamer; defame
  • ཆོས་ལ་སེར་སྣ་མེད་པ་▫ chos la ser sna med pa▪ {MV} dharmāmatsaritva▪ not miserly with respect to the doctrine/phenomena {T}
  • ཆོས་ལས་ཆོས་ཉིད་གཞན་ཡིན་པ་▫ chos las chos nyid gzhan yin pa▪ {MV}dharmād anyā dharmatā▪ phenomena are different from reality
  • ཆོས་ལས་མི་གཡོ་▫ chos las mi g.yo▪ {MSA}dharme 'calaḥ▪ not wandering from the doctrine {T}
  • ཆོས་ལུགས་▫ chos lugs▪ order
  • ཆོས་ཤེས་▫ chos shes▪ {C}dharma-jñāna▪ doctrinal knowledge; knowledge of attributes; doctrinal knowledge{Gön-chok}▫ {C}cognition of Dharma
  • ཆོས་ཤེས་པ་▫ chos shes pa▪ {MSA}dharma-jña; dharmajñāna▪ doctrinal knowledge; knowledge of attributes
  • ཆོས་བཤད་པ་▫ chos bshad pa▪ {MSA}dharma-deśanā▪ explanation of doctrine
  • ཆོས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་▫ chos su shes pa'i bzod pa▪ doctrinal forbearance of knowledge
  • ཆོས་སེམས་ཅན་▫ chos sems can▪ {PH}religiously-minded [person]▫ ཆོས་སེམས་ཅན་འགའ་ཞིག་གིས་དཔེ་འཁྲུག་པ་ཉར་ན་བཀྲ་མི་ཤིས་པ་ཡོང་ཟེར།▫ chos sems can 'ga' zhig gis dpe 'khrug pa nyar na bkra mi shis pa yong zer;▫ Tenses: future, present, past, imperative Some religiously-minded [persons] said that if you keep mixed up books, bad luck will come.▫ {GCG} p.17
  • ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་▫ chos so so yang dag rig pa▪ correct knowledge of individual doctrines
  • ཆོས་སྲེད་པ་▫ chos sred pa▪ {C}dharma-tṛṣṇā▪ attachment to phenomena▫ {C}craving for (separate) dharmas
  • ཆོས་གསུམ་▫ chos gsum▪ three practices
  • མཆན་བུ་▫ mchan bu▪ annotations{N}
  • མཆི་▫ mchi▪ མཆི། མཆི། མཆིས། མཆིས།▫ mchi/ mchi/ mchis/ mchis/▪ go; come
  • མཆི་བ་▫ mchi ba▪ མཆི། མཆི། མཆིས། མཆིས།▫ mchi/ mchi/ mchis/ mchis/▪ go; come▫ will be there
  • མཆི་མ་▫ mchi ma▪ {C}aśru; {C}bāṣpa▪ tears; tear
  • མཆི་མ་ཟད་པ་▫ mchi ma zad pa▪ {C}paryātta-bhāṣpa▪ {C}his tears dried up
  • མཆི་མའི་ཐལ་བ་▫ mchi ma'i thal ba▪ {C}kheṭa▪ {C} spittle
  • མཆིན་བུ་▫ mchin bu▪ {C}kāca▪ {C}(spurious) glass
  • མཆིམས་ཁྲོ་ཆག་▫ mchims khro chag▪ Chim, the Translator Tro, and the Translator Chak
  • མཆིམས་འཇལ་དཔལ་དབྱངས་▫ mchims 'jal dpal dbyangs▪ {GD:840} [p.n.] Chim-jam-pel-yang, commentator on Vasubandhu
  • མཆིམས་ནམ་མཁའ་གྲགས་▫ mchims nam mkha' grags▪ {PH}Chim Nam-ka-drak
  • མཆིལ་▫ mchil▪ kheṭa▪ spit
  • མཆིལ་མ་▫ mchil ma▪ kheṭa▪ spit
  • མཆིལ་མའི་ཐལ་བ་▫ mchil ma'i thal ba▪ {C}kheṭa▪ {C} spittle
  • མཆིས་▫ mchis▪ མཆི། མཆི། མཆིས། མཆིས།▫ mchi/ mchi/ mchis/ mchis/▪ to be; be there; exist (=yod); to go; to come
  • མཆིས་པ་▫ mchis pa▪ མཆིས། མཆིས། མཆིས། མཆིས།▫ mchis/ mchis/ mchis/ mchis/▪ be; be there; exist; go; come
  • མཆིས་པ་མ་ལགས་པ་▫ mchis pa ma lags pa▪ {C} asaṃvidyamāna▪ not be; not exist▫ {C}which does not exist; non-existent; since he has not got
  • མཆིས་པའི་ཚེ་▫ mchis pa'i tshe▪ when it was
  • མཆིས་ཞེས་བགྱི་བ་▫ mchis zhes bgyi ba▪ {C}astitā▪ {C}existence; beingness; 'there is'; 'it is'
  • མཆུ་▫ mchu▪ {C}oṣṭhatā▪ {C}lips
  • མཆུ་སྒྲོས་▫ mchu sgros▪ lip
  • མཆེ་པའི་སྡེ་▫ mche pa'i sde▪ Damṣṭasena
  • མཆེ་བ་▫ mche ba▪ {C}daṃṣṭrā▪ eye-teeth; fangs{VM} ▫ {PH}fangs; tusks▫ {C}eye-toothཞལ་ཁྲོ་བ་དང་བཅས་ པས་བཞད་པ། མཆེ་བ་ཅུང་ཟད་གཙིགས་པ།▫ [Vajra-jvala-anala] smiles with a wrathful countenance, and [his] fangs are slightly exposed.▫ {Dor 25a.4/ 233.4}
  • མཆེད་▫ mched▪ {PH}brother
  • མཆེད་པ་▫ mched pa▪ vṛddhiprāpta▪ increase
  • མཆེད་པ་དམར་ལམ་པའི་སེམས་▫ mched pa dmar lam pa'i sems▪ the mind of radiant red increase
  • མཆེར་པ་▫ mcher pa▪ spleen
  • མཆོག་▫ mchog▪ {C,MSA}uttama; {C,MSA,MV}agra; {MV}agratā; {C,MSA}vara; {C}ukṛṣṭa (=utkṛṣṭa); {MSA}utkarṣa; {MV}utkṛṣṭa(tā); {C}para; {C,MSA} parama; {C,MSA}śreṣṭha; {MSA}uttara; {MSA} tuṣṭatā; {MSA}mahat▪ supreme. best; superior▫ {C}foremost; very fine; beginning; highest; boon; choicest; foremost; high; highest; unsurpassed; utmost; finest; very fine; others; (the) other; another; foreign; beyond; further; utmost; outshines them all; highly; exceedingly; completely; foremost; m
  • མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་རྣམ་པ་གསུམ་▫ mchog gi dngos grub rnam pa gsum▪ {PH}three kinds of supreme siddhis [of body; speech; and mind]
  • མཆོག་གི་ཆོས་ལ་ཞུགས་པ་▫ mchog gi chos la zhugs pa▪
  • ཞུག་འཇུག་ཞུགས་ཞུགས་▫ zhug 'jug zhugs zhugs▪ {MSA} agra-dharma-pravṛtti▪ enter into the supreme Tenses: future, present, past, imperative doctrine
  • མཆོག་གི་དག་པར་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་▫ mchog gi dag par mchog tu 'dzin pa▪ གཟུང་འཛིན་བཟུང་ཟུངས་▫ gzung 'dzin bzung zungs▪ {MV}agra-śuddhi-parāmarśana▪ thoroughly apprehend the supreme purity
  • མཆོག་གི་དོན་▫ mchog gi don▪ {MV}agrārtha▪ supreme meaning; supreme object
  • མཆོག་གི་དོན་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་▫ mchog gi don chos la bdag med pa▪ {MSA}parama-tattva ... dharma-nairātmya▪ the supreme meaning/object, the selflessness of persons
  • མཆོག་གི་འདྲ་བ་▫ mchog gi 'dra ba▪ {C}go-vṛṣa-▪ like the best▫ {C}like those of an excellent cow མཆོག་གི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ / མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་▫ mchog gi sprul pa'i sku / mchog gi sprul sku▪ paramanirmāṇa-kāya▪ supreme emanation body
  • མཆོག་གི་རབ་ཏུ་ས་▫ mchog gi rab tu sa▪ {PH}supreme land
  • མཆོག་གི་སེམས་ཅན་▫ mchog gi sems can▪ {MSA}agra-sattva▪ supreme sentient being
  • མཆོག་གིས་▫ mchog gis▪ {C}nikāma-▪ {C}to his heart's content
  • མཆོག་གྱུར་▫ mchog gyur▪ {MSA}agra▪ supreme; best; superior
  • མཆོག་གྱུར་པ་▫ mchog gyur pa▪ {MSA}agra-bhūtatā▪ supreme; best; superior
  • མཆོག་གྱུར་ལུས་▫ mchog gyur lus▪ {MSA}agra-janmatā ▪ superior body
  • མཆོག་དགའ་▫ mchog dga'▪ paramānanda▪ supreme joy
  • མཆོག་འགྲུབ་▫ mchog 'grub▪ འགྲུབ་འགྲུབ་འགྲུབས། གྲུབ་གྲུབས་ ▫ 'grub 'grub 'grubs/grub grubs▪ achievement of the supreme [i.e. Buddhahood]
  • མཆོག་ཉིད་▫ mchog nyid▪ {C}agratā; {MSA}agratva; {MSA}paramatva▪ supremacy; superiority▫ {C}highest (possible state of perfection); heights; foremost
  • མཆོག་ཏུ་▫ mchog tu▪ {C}uttama; {C}paramam; {C}agratas; {C}agratu▪ supremely; greatly; thoroughly; completely▫ {C}in front of; summit; foremost; great; highest; best; supreme; unsurpassed; utmost; finest; very fine; very
  • མཆོག་ཏུ་གྱུར་▫ mchog tu gyur▪ agratas▪ supreme; highest▫ {C}in front of
  • མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་▫ mchog tu dga' ba▪ {L}prāmodya▪ supremely happy
  • མཆོག་ཏུ་འགྱུར་བ་▫ mchog tu 'gyur ba▪ འགྱུར་འགྱུརད་གྱུར་གྱུརད་▫ 'gyur 'gyurd gyur gyurd▪ {C}agratā▪ supreme; highest▫ {C}the highest (possible degree of perfection); superiority; highest possible state; heights; foremost; in the first rank
  • མཆོག་ཏུ་བརྟན་པ་ཡིན་▫ mchog tu brtan pa yin▪ {C} dṛḍhatama▪ supremely stable; thoroughly firm▫ {C}very powerful
  • མཆོག་ཏུ་བྱེད་པ་▫ mchog tu byed pa▪ make…the supreme; make as the supreme
  • མཆོག་ཏུ་མི་འཛིན་པ་▫ mchog tu mi 'dzin pa▪ གཟུང་འཛིན་བཟུང་ཟུངས་▫ gzung 'dzin bzung zungs▪ {C} aparāmṛṣṭa▪ {C}untarnished; intangible
  • མཆོག་ཏུ་རྨད་བྱུང་▫ mchog tu rmad byung▪ འབྱུང་འབྱུང་བྱུང་བྱུང་▫ 'byung 'byung byung byung▪ {C}parama-adbhuta▪ {C}exceedingly wonderful
  • མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་▫ mchog tu 'dzin pa▪ གཟུང་འཛིན་བཟུང་ཟུངས་▫ gzung 'dzin bzung zungs▪ {L}parāmarṣa ▪ judgement; misconstrue; seize; remember; consideration
  • མཆོག་ཏུ་འཛིན་པར་བྱེད་▫ mchog tu 'dzin par byed▪ གཟུང་འཛིན་བཟུང་ཟུངས་▫ gzung 'dzin bzung zungs▪ {C} parāmṛśati (=mā rūpa-ādy-abhiniveṣa-yogena grahīr ity)▪ {C}misconstrue as; adhere to; handle
  • མཆོག་ཏུ་བཟུང་▫ mchog tu bzung▪ very attached
  • མཆོག་དང་ལྡན་པ་▫ mchog dang ldan pa▪ {C}avaropeta ▪ endowed with the highest▫ {C}planted(?)
  • མཆོག་དང་པོ་དམ་པ▫ mchog dang po dam pa▪ {C} parama▪ supreme; highest; best▫ {C}highly; Tenses: future, present, past, imperative exceedingly; completely; foremost; most; farthest; deepest; most excellent; highest development
  • མཆོག་འདོད་སེམས་ཅན་▫ mchog 'dod sems can▪ {Toh.1785} rucisattva▪ {PH}sentient beings desirous of ultimate [bliss]
  • མཆོག་འཕགས་བདེ་བ་བྱེད་▫ mchog 'phags bde ba byed▪ {C}parama-ārya-saukhya-kriya▪ {C}the work of the holy which leads to the fullness of bliss
  • མཆོག་དམན་▫ mchog dman▪ value; superiority and inferiority
  • མཆོག་འཛིན་བྱེད་▫ mchog 'dzin byed▪ གཟུང་འཛིན་བཟུང་ཟུངས་ ▫ gzung 'dzin bzung zungs▪ {C}parāmṛśati (=mā rūpa-ādy-abhiniveṣa-yogena grahīr ity)▪ {C} misconstrue as; adhere to; handle
  • མཆོག་རབ་▫ mchog rab▪ {MSA}pravara▪ supreme; best; highest
  • མཆོག་ལ་▫ mchog la▪ {C}para▪ supreme; best; superior▫ {C}others; (the) other; another; foreign; beyond; further; utmost; outshines them all
  • མཆོག་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་▫ mchog la skyabs su 'gro ba▪ {MSA}śaraṇa-pragata▪ go for refuge to the supreme
  • མཆོག་གསུམ་▫ mchog gsum▪ {PH}Three Jewels
  • མཆོང་▫ mchong▪ མཆོང། མཆོང། མཆོངས། མཆོངས།▫ mchong / mchong / mchongs/ mchongs/▪ {MV} prakṣip-: {MV}prakṣipet▪ jump
  • མཆོང་བར་བྱེད་ཅིང་▫ mchong bar byed cing▪ {C} upakṣipeya(?)▪ {C}would jump off(?)
  • མཆོངས་▫ mchongs▪ མཆོང། མཆོང། མཆོངས། མཆོངས།▫ mchong / mchong / mchongs/ mchongs/▪ {C}osariyi ▪ jump▫ {C}jump down to
  • མཆོད་▫ mchod▪ {MV}pūjana; {MV}pūjanā; {MV}pūja▪ offering; offer
  • མཆོད་བརྗོད་▫ mchod brjod▪ བརྗོད་རྗོད་བརྗོད་རྗོད་▫ brjod rjod brjod rjod▪ expression of worship▫ {PH} salutation verse; verse of offering▫ དེའི་མཆོད་བརྗོད་ཀྱིས་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་མཚན་དོན་བཤད།▫ de'i mchod brjod kyis klu sgrub kyi mtshan don bshad,▫ Its salutation verse explains the etymology of Nāgārjuna's name.▫ {GCG} p.21
  • མཆོད་བརྗོད་པ་▫ mchod brjod pa▪ བརྗོད་རྗོད་བརྗོད་རྗོད་▫ brjod rjod brjod rjod▪ expression of worship
  • མཆོད་ཉིད་▫ mchod nyid▪ {C}pujyata; {C}śreṣṭhatā ▪ offering▫ {C}excellence; is worthy of being worshipped
  • མཆོད་རྟེན་▫ mchod rten▪ {C}stūpa▪ reliquary; basis for worship
  • མཆོད་རྟེན་དུ་གྱུར་པར་བྱས་པ་▫ mchod rten du gyur par byas pa▪ {C}caitya-bhūta▪ reliquary; build a reliquary▫ {C}a true shrine
  • མཆོད་གནས་▫ mchod gnas▪ {PH}object of worship
  • མཆོད་གནས་▫ mchod gnas▪ {PH}(hon.) religious figure; monk; priest
  • མཆོད་པ་▫ mchod pa▪ {LCh,C,L,MV,MSA}pūjā; {MSA,MV}pūjana; {MV}pūjanā▪ offering; offer; revere; honor; please through offering; worship
  • མཆོད་པ་སྔོན་དུ་བྱས་ཏེ་▫ mchod pa sngon du byas te▪ {C}pūjā-pūrvaṅgamam▪ previously offered▫ {C} worshipped
  • མཆོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོ་ག་རྒྱས་པའི་སྣོད་▫ mchod pa thams cad kyi cho ga rgyas pa'i snod▪ {C} Sarva-pūja-vidhi-vistara-bhajana▪ {C}p.n. of a Buddha
  • མཆོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་▫ mchod pa dang ldan pa'i theg pa chen po'i chos▪ {MSA} pūjopasaṃhita-mahāyāna-dharma▪ great vehicle doctrines connected with offerings
  • མཆོད་པ་བྱ་བར་འོས་པར་འགྱུར་▫ mchod pa bya bar 'os par 'gyur▪ {C}pūjanīya▪ worthy of offerings; worthy of reverence; worthy one▫ {C}worthy of being worshipped; worthy of worship
  • མཆོད་པ་བྱེད་པ་▫ mchod pa byed pa▪ {C}pūjayati▪ offers; revere▫ {C}worships
  • མཆོད་པ་དབུལ་བ་▫ mchod pa dbul ba▪ offer offerings; offer worship
  • མཆོད་པ་ཡང་བྱེད་▫ mchod pa yang byed▪ {L}pūjayati▪ Tenses: future, present, past, imperative offer; revere
  • མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྙེད་▫ mchod pa la sogs pa rnyed▪ {MSA}pūjādi-lābha▪ obtain offerings and so forth
  • མཆོད་པ་ལེགས་པར་བཤམས་▫ mchod pa legs par bshams▪ layout of offerings
  • མཆོད་པའི་ཆོ་ག་▫ mchod pa'i cho ga▪ {C}pūja-vidhi▪ rite of offering; rules for offering▫ {C}ritual for worship
  • མཆོད་པའི་རྫས་▫ mchod pa'i rdzas▪ {PH}ritual offering substances
  • མཆོད་པར་བགྱིས་པར་འགྱུར་▫ mchod par bgyis par 'gyur▪ {C}pūjita▪ {C}worshipped
  • མཆོད་པར་བརྗོད་པའི་ངག་▫ mchod par brjod pa'i ngag▪
  • བརྗོད་རྗོད་བརྗོད་རྗོད་▫ brjod rjod brjod rjod▪ a statement of speech expressing worship
  • མཆོད་པར་བརྗོད་པའི་ཡུལ་▫ mchod par brjod pa'i yul▪
  • བརྗོད་རྗོད་བརྗོད་རྗོད་▫ brjod rjod brjod rjod▪ object of expression of worship{Lati}
  • མཆོད་པར་བྱ་བ་▫ mchod par bya ba▪ {C}pūjita; {MSA} pūjya▪ having offered; offering; worshipped
  • མཆོད་པར་བྱེད་པ་▫ mchod par byed pa▪ {C}pūjayati▪ offer; worship
  • མཆོད་བྱེད་▫ mchod byed▪ yang dag mchod byed = {MSA}saṃmānayati (sam √man)▪ offer; worship; revere
  • མཆོད་སྦྱིན་▫ mchod sbyin▪ {LCh}yajña; {LG}yajñadatta ▪ sacrifice; Yajñadatta [p.n.]
  • མཆོད་སྦྱིན་གྱི་རིག་བྱེད་▫ mchod sbyin gyi rig byed▪ {PH}Yajurveda
  • མཆོད་རྫས་▫ mchod rdzas▪ {PH}ritual offering substances
  • མཆོད་འོད་▫ mchod 'od▪ arhat; arhant▪ worthy of worship; Worthy One
  • མཆོད་འོས་▫ mchod 'os▪ worthy one; Arhat; the founder of Jainism
  • མཆོད་ཡོན་▫ mchod yon▪ {PH}priest-patron [relationship]
  • མཆོན་པར་བྱེད་པ་▫ mchon par byed pa▪ characterize
  • འཆག་▫ 'chag▪ བཅག་འཆག་བཅགས། ཆོགས།▫ bcag 'chag bcags/ chogs/▪ {C}saṃkramam▪ {C}walking; coming
  • འཆག་ཁང་▫ 'chag khang▪ {PH}outhouse; latrine ▫ འཆག་ཁང་གི་སླར་བྱས་ལ།▫ 'chag khang gi slar byas la/▫ [He] build a [new] outer wall to the latrine.▫ {A4C-C}
  • འཆག་པ་▫ 'chag pa▪ བཅག་འཆག་བཅགས། ཆོགས།▫ bcag 'chag bcags/ chogs/▪ {C}saṃkramam▪ {C} walking; coming
  • འཆག་པ་ལ་དད་ཆེར་མི་འགྱུར་▫ 'chag pa la dad cher mi 'gyur▪ {C}(na) caṃkramaṇa-śīla (bhavati)▪ {C} does not walk about a great deal
  • འཆགས་▫ 'chags▪ གཤགས། འཆགས། བཤགས། འཆགས། ▫ gshags/ 'chags/ bshags/ 'chags/▪ vivarta; so sor 'chags pa = {MSA}pratideśanā▪ to confess; reveal [non-virtue]
  • འཆགས་པ་▫ 'chags pa▪ གཤགས། འཆགས། བཤགས། འཆགས།▫ gshags/ 'chags/ bshags/ 'chags/▪ vivarta▪ to confess; to reveal [non-virtue]
  • འཆགས་པའི་དུས་▫ 'chags pa'i dus▪ {MSA}vivarta-kāla▪ time of confession
  • འཆགས་པར་བྱེད་པ་▫ 'chags par byed pa▪ {C} pratideśayati (=gṛhīta-bodhicitta-parityāgāt = pratyāpatti-balāt = kṛta-pāpadeśanān)▪ confess; reveal▫ {C}confesses his error; see their error
  • འཆང་བ་▫ 'chang ba▪ བཅང། འཆང། བཅངས། ཆོངས།▫ bcang / 'chang / bcangs/ chongs/▪ {C}dhārayanti; {MSA}dhārana▪ {C}bear in mind
  • འཆད་▫ 'chad▪ འཆད། འཆད། ཆད། ཆད་▫ 'chad / 'chad / chad / chad [to be cut] or bshad / 'chad / bshad / shod [to explain] {T}▪ {MV}upadiś-; {MV}upadiśyante; {MSA}deśanā; {C}bhāṣate (=abhasate); sūcatī (=sūcayati); {MV}prakāśana; so sor 'chad par byed pa = {MSA}pratideśaka▪ (1) to be cut; (2) to explain; to comment▫ {C} Tenses: future, present, past, imperative teaches; speaks; says; declares; indicateནམ་མཁའ་མ་ཟད་ཀྱི་བར་དུ་སྐད་ཅིག་ཀྱང་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་▫ nam mkha' ma zad kyi bar du skad cig kyang rgyun mi 'chad pa'i longs spyod rdzogs pa'i sku▫ the Complete Enjoyment Body of which the continuum is not cut even for a moment as long as the sky remains{PGP-101}▫ དགོང་པ་འཆད་ཚུལ་ཡོད་དེ་▫ dgong pa 'chad tshul yod de▫ a way that explains the thought [of Buddha]
  • འཆད་འགྱུར་ལྟར་▫ 'chad 'gyur ltar▪ བཤད་འཆད་བཤད་ཤོད་▫ bshad 'chad bshad shod▪ as will be explained
  • འཆད་པ་▫ 'chad pa▪ འཆད། འཆད། ཆད། ཆད▫ 'chad / 'chad / chad / chad [to be cut] or bshad / 'chad / bshad / shod [to explain] {T}▪ {C}bhāṣyati; {C}sūcanā; {L}samuccitti; {C}ucchinna; {MV} prakāśana; {MV}vaktṛ▪ explain; explanation; (1) to be cut; (2) to explain; to comment▫ {C} teaches; indication; interrupt; cut off; perserve; carries; {GD:247} [critical] explanation
  • འཆད་པ་པོ་▫ 'chad pa po▪ lecturer
  • འཆད་པའི་ཚེ་▫ 'chad pa'i tshe▪ བཤད་འཆད་བཤད་ཤོད་▫ bshad 'chad bshad shod▪ when explaining/setting forth▫ {C}teaches; indication; interrupt; cut off; perserve; carries; {GD:278} theoretical explanation; {GD:528} critically speaking
  • འཆད་པར་བྱེད་▫ 'chad par byed▪ བཤད་འཆད་བཤད་ཤོད་ ▫ bshad 'chad bshad shod▪ {C}ācakṣīta; ( √diś): {MSA}deśyate; {C}deśika▪ explain; set forth▫ {C}one who demonstrates
  • འཆད་བྱེད་▫ 'chad byed▪ བཤད་འཆད་བཤད་ཤོད་▫ bshad 'chad bshad shod▪ deśika{MSA}▪ explainer; commentator
  • འཆད་རྩོད་རྩོམ་པ་▫ 'chad rtsod rtsom pa▪ {PH} explication; debate; and composition
  • འཆད་ཚེ་▫ 'chad tshe▪ བཤད་འཆད་བཤད་ཤོད་▫ bshad 'chad bshad shod▪ {C}bhāṣyamāṇa▪ when explaining/ setting forth▫ {C}(is) being taught; {GD:260} point of view of critical examination
  • འཆད་རིགས་པ་▫ 'chad rigs pa▪ suitable to explain/set forth
  • འཆབ་▫ 'chab▪ {C}mrakṣa▪ {PH}concealment
  • འཆབ་པ་▫ 'chab pa▪ བཅབ། འཆབ། བཅབས། འཆབས། ▫ bcab/ 'chab/ bcabs/ 'chabs/▪ {C}mrakṣa▪ concealment▫ {C}jealous; disparagement
  • འཆའ་▫ 'cha'▪ བཅའ། འཆའ། བཅས། འཆའ།▫ bca'/ 'cha'/ bcas/ 'cha'/▪ (pra √jñā): {MSA}prajñapyate▪ make; construct [e.g., a mudrā]; arrange [e.g., the legs in a meditation posture]; formulate
  • འཆའ་བར་མཛད་པ་▫ 'cha' bar mdzad pa▪ བཅའ། འཆའ། བཅས། འཆའ།▫ bca'/ 'cha'/ bcas/ 'cha'/▪ {MSA} prajñāpayati▪ make; construct
  • འཆར་▫ 'char▪ 'char / 'char ' shar ' shar; or: shar / 'chard / 'char / shard [Thumi, p.246-to rise, start] {T}▪ appear; dawn; shine; reflect; present themselves; manifest▫ དོན་བློ་ལ་མི་འཆར་རོ་▫ don blo la mi 'char ro▫ the meaning has not appeared to the mind▫ སྣང་བ་གཞན་མི་འཆར་བ་ནི་▫ snang ba gzhan mi 'char ba ni▫ with respect to the non-appearance of other appearances ...{TGP 24}▫ སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་འཆར་ཚུལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་▫ sgyu ma bzhin du 'char tshul phyin ci ma log pa▫ the unerring mode of illusory-like appearance{MSI 424}
  • འཆར་བ་▫ 'char ba▪ {C}udayāti▪ appear; dawn; shine; reflect.▫ {C}rises
  • འཆར་བྱེད་▫ 'char byed▪ {Negi} udayana▪ {PH}[King] Udayana [of the Vatsa Kingdom]
  • འཆར་ཚུལ་▫ 'char tshul▪ mode of appearing འཆལ་ / འཆལ་བ་▫ 'chal / 'chal ba▪ འཆལ། འཆལད་ཆལ་ཆལད་▫ 'chal/ 'chald/ chal/ chald/▪ degenerated; promiscuous; running about; scattered; degenerate; fractured; astray; faulty
  • འཆལ་པ་▫ 'chal pa▪ འཆལ། འཆལད་ཆལ་ཆལད་▫ 'chal/ 'chald/ chal/ chald/▪ tshul khrims 'chal pa = {MSA} duḥśīla▪ faulty
  • འཆལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་▫ 'chal pa'i tshul khrims▪ {MSA} dauḥśīlya▪ faulty ethics
  • འཆལ་པའི་ཤེས་རབ་▫ 'chal pa'i shes rab▪ {MSA} dauṣprajñya▪ faulty wisdom Tenses: future, present, past, imperative
  • འཆལ་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་▫ 'chal ba tshul khrims▪ {L} dauḥśīlya▪ faulty ethics
  • འཆལ་བའི་ཤེས་རབ་▫ 'chal ba'i shes rab▪ {C}dauṣprajñā ▪ faulty wisdom▫ {C}stupid(ity)
  • འཆལ་ཚུལ་རྩོམ་པའི་དྲི་བྲལ་▫ 'chal tshul rtsom pa'i dri bral▪ {MSA}dauḥśīlyābhoga-vaimalaya▪ free from the stains of faulty ethics
  • འཆི་▫ 'chi▪ འཆི། འཆི། ཤི། ཤི།▫ 'chi/ 'chi/ shi/ shi/▪ {C} mriyate▪ die; death
  • འཆི་ཁ་མ་▫ 'chi kha ma▪ about to die
  • འཆི་འཕོ་▫ 'chi 'pho▪ {C}cyuti; {C} cyavana▪ transmigrate; transmigration; death; die▫ {C} decease(d); fallen away from; decease
  • འཆི་འཕོ་སྐྱེ་བ་▫ 'chi 'pho skye ba▪ death, transmigration, and birth
  • འཆི་འཕོ་སྐྱེ་བ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་▫ 'chi 'pho skye ba mkhyen pa'i stobs▪ power of exalted knowledge of death, transmigration, and birth
  • འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་▫ 'chi 'pho dang skye ba▪ {C} cyutopapatti▪ transmigration and arising; transmigration and rebirth▫ {C}decease and rebirth
  • འཆི་འཕོ་བ་▫ 'chi 'pho ba▪ transmigrate
  • འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་དང་མི་སྐྱེ་བ་▫ 'chi 'pho ba dang skye ba dang mi skye ba▪ {C}cyuty-upapatty-anupattitā ▪ non-arising of transmigration and rebirth▫ {C}no genesis of decease and rebirth
  • འཆི་འཕོ་བ་ཡང་མ་ཡིན་▫ 'chi 'pho ba yang ma yin▪ {C} acyuti▪ no rebirth▫ {C}no decease
  • འཆི་བ་▫ 'chi ba▪ འཆི། འཆི། ཤི། ཤི།▫ 'chi/ 'chi/ shi/ shi/ ▪ {LCh,C,MSA,MV}maraṇa; {C}mriyate; {C}mṛtyu; {C}marana; {C}cyavate▪ death; dying▫ {C}dies
  • འཆི་བ་ངེས་པ་▫ 'chi ba nges pa▪ definiteness of death{N}
  • འཆི་བ་མི་རྟག་པ་▫ 'chi ba mi rtag pa▪ maraṇānitya▪ imminence of death; impermanence of death
  • འཆི་བ་མེད་པའི་སྒོ་▫ 'chi ba med pa'i sgo▪ {C}amṛtasya-dvāra▪ door of deathlessness▫ {C}'the door to the' undying
  • འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་▫ 'chi ba'i chos can▪ {PH}being mortal; subject to death▫ འཆི་བ་འཆི་བའི་ཆོས་ཅན།▫ Dying [means] being mortal.▫ {A4C-C}
  • འཆི་བའི་དུས་བྱས་པ་▫ 'chi ba'i dus byas pa▪ {C}kāla-gata▪ {C}have died; (when he) has died
  • འཆི་བའི་དུས་བྱས་པར་གྱུར་ན་▫ 'chi ba'i dus byas par gyur na▪ {C}kāla-gata▪ {C}have died; (when he) has died
  • འཆི་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བར་དུ་▫ 'chi ba'i gnas skabs kyi bar du▪ {C}maraṇa-avasthā▪ {C}(until) his death
  • འཆི་བའི་ཚེ་▫ 'chi ba'i tshe▪ {MSA}maraṇa-kāla▪ time of death
  • འཆི་མེད་▫ 'chi med▪ {C}amṛta▪ {C}deathless
  • འཆི་མེད་ལྗོན་ཤིང་▫ 'chi med ljon shing▪ {PH}tree of immortality
  • འཆི་ཚད་▫ 'chi tshad▪ {PH}dying
  • འཆི་རིམ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་▫ 'chi rim ji lta ba bzhin du▪ ... as in the stages of death
  • འཆི་སྲིད་▫ 'chi srid▪ the death state
  • འཆིང་གྲོལ་▫ 'ching grol▪ འགྲོལ་འགྲོལད་གྲོལ་གྲོལད་▫ 'grol 'grold grol grold▪ bondage and liberation
  • འཆིང་བ་▫ 'ching ba▪ བཅིང། འཆིངས། བཅིངས། ཆིངས། ▫ cat shnyasb bcing / 'chings/ bcings/ chings/ ▪ bandhana{LCh,C,MSA}▪ bonds; bondage; binding▫ bind; fetter; · {C}imprisonment; bond; bondage; joined together by
  • འཆིང་བར་འགྱུར་▫ 'ching bar 'gyur▪ {C}badhyate▪ {C} is bound
  • འཆིངས་▫ 'chings▪ བཅིང། འཆིངས། བཅིངས། ཆིངས།▫ cat shnyasb bcing / 'chings/ bcings/ chings/▪ (1) to bind; (2) structure
  • འཆེལ་བ་▫ 'chel ba▪ ཆེལ། འཆེལ། ཆེལད་ འཆེལད་▫ chel / 'chel / cheld / 'cheld [to cling; to be attached to] {T} Tenses: future, present, past, imperative ▪ fixation
  • འཆོལ་བ་▫ 'chol ba▪ འཆོལ། འཆོལད་ཆོལ་འཆོལད་▫ 'chol/ 'chold/ chol/ chold/▪ confused; mixed up
  • འཆོས་▫ 'chos▪ བཅོ། འཆོས། བཅོས། ཆོས་▫ bco / 'chos / bcos / chos [to make; to build] {T}▪ tshul 'chos = {MSA}kuhanā; legs par 'chos pa = {MSA}praṇihita ▪ {T} to make, build
  • ཇ་▫ ja▪ tea
  • ཇི་▫ ji▪ what; how
  • ཇི་སྐད་བསྟན་པ་▫ ji skad bstan pa▪ བསྟན་སྟོན་བསྟནད་སྟོནད་▫ bstan ston bstand stond▪ {C}yathā-anuśiṣṭa▪ {C} as instructed
  • ཇི་སྐད་དུ་▫ ji skad du▪ as it is said ...
  • ཇི་སྐད་དུ་སྨྲས་པ་དེ་ལྟར་བྱེད་པ་▫ ji skad du smras pa de ltar byed pa▪ {C}yathāvāditā-tathākāritā▪ {C}as he speaks, so he acts ཇི་སྐད་དུ། ཞེས་བཤད་པ་▫ ji skad du ... zhes bshad pa▪ {MSA}yathoktaṃ▪ as it is said ཇི་སྐད་དུ། ཞེས་གསུངས་པ་▫ ji skad du ... zhes gsungs pa ▪ {MSA}yathoktaṃ▪ as it is said
  • ཇི་སྐད་སྨྲས་▫ ji skad smras▪ {C}yathā-vādin▪ {C}as he speaks
  • ཇི་སྐད་བཤད་པ་▫ ji skad bshad pa▪ {C}yathokta▪ {C} as it has been explained
  • ཇི་སྐད་བཤད་པར་ཟད་▫ ji skad bshad par zad▪ exhausted as explained
  • ཇི་སྙེད་▫ ji snyed▪ yāvat▪ as much as; as great as; as many as; however much; however many▫ {PH} however much
  • ཇི་སྙེད་པ་▫ ji snyed pa▪ yaḥ kāścana▪ varieties; diversity; the varieties [i.e. cConventional truths ▫ {PH}however much
  • ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་▫ ji snyed pa mkhyen pa'i rnam mkhyen▪ མཁྱེན་མཁྱེན་མཁྱེནད་མཁྱེནད་▫ mkhyen mkhyen mkhyend mkhyend▪ an exalted knower of all aspects that knows conventional truths
  • ཇི་སྙེད་པ་རྟོགས་པའི་མཁྱེན་པ་▫ ji snyed pa rtogs pa'i mkhyen pa▪ མཁྱེན་མཁྱེན་མཁྱེནད་མཁྱེནད་▫ mkhyen mkhyen mkhyend mkhyend▪ exalted knowledge realizing the varieties of phenomena
  • ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་▫ ji snyed pa thams cad▪ {PH}all the varieties
  • ཇི་སྙེད་པ་གཟིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་▫ ji snyed pa gzigs pa'i ye shes▪ yāvajjñāna▪ exalted knower of the varieties
  • ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཡིད་▫ ji snyed yod pa yid▪ yāvat(tā)▪ {C}as great; as much; as long as; until
  • ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་▫ ji lta ji snyed▪ mode and diversity; mode [of being] and diversity ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཀུན་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་▫ ji lta ji snyed kyi rnam pa kun thugs su chud pa'i sangs rgyas kyi ye shes▪ pristine wisdom of a Buddha understanding all aspects of the modes and the diversity
  • ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་▫ ji lta ji ltar▪ accordingly; in accordance with ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར། དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་▫ ji lta ji ltar ... de lta de ltar▪ {C}yathā yathā ... tathā tathā▪ {C}as ... so ཇི་ལྟ་ / ཇི་ལྟ་བ་▫ ji lta / ji lta ba▪ {MSA}yathā▪ mode; law; how; ultimate truth; exactly; mode [of existence]
  • ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་▫ ji lta ba mkhyen pa'i rnam mkhyen▪ མཁྱེན་མཁྱེན་མཁྱེནད་མཁྱེནད་▫ mkhyen mkhyen mkhyend mkhyend▪ an exalted knower of all aspects that knows the ultimate truth
  • ཇི་ལྟ་བ་ཇི་བཞིན་དུ་▫ ji lta ba ji bzhin du▪ {L}yathā-bhūta ▪ exactly; as it really is▫ {PH}exactly; as it really is▫ in the same way
  • ཇི་ལྟ་བ་རྟོགས་པའི་མཁྱེན་པ་▫ ji lta ba rtogs pa'i mkhyen pa▪ མཁྱེན་མཁྱེན་མཁྱེནད་མཁྱེནད་▫ mkhyen mkhyen mkhyend mkhyend▪ exalted knowledge realizing the mode of phenomena
  • ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་▫ ji lta ba bzhin▪ {C}yathāvat; {C} yathāvattā▪ exactly; as it really is▫ {C}fact; in accordance with fact; which exists; the state of Tenses: future, present, past, imperative reality such as is actually is
  • ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་▫ ji lta ba bzhin du▪ {L}yathā-bhūta; {MSA}yathā; yathāvat▪ exactly; as it really is; in that way▫ {C}in the same way
  • ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་▫ ji lta ba bzhin du yod pa nyid▪ yathāvat(tā)▪ exactly; as it really is▫ {C} fact; in accordance with fact
  • ཇི་ལྟ་བ་གཟིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་▫ ji lta ba gzigs pa'i ye shes ▪ yathavajjñāna▪ exalted knower of the mode
  • ཇི་ལྟ་བར་▫ ji lta bar▪ {MSA}yathā▪ the mode; law; how; ultimate truth; exactly; mode [of existence]
  • ཇི་ལྟ་བུ་▫ ji lta bu▪ {MSA}yādṛśya; {MV}yathā; yādṛśa ▪ [what-like]; how; what▫ ཡོན་ཏན་ཇིཨོ་ལྟུ་བུ་དང་ལྡན་▫ yon tan jio ltu bu dang ldan▫ what qualities did he possess?
  • ཇི་ལྟ་བུར་གྲུབ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་▫ ji lta bur grub pa'i shes rab kyis▪ འགྲུབ་འགྲུབ་འགྲུབས། གྲུབ་གྲུབས་▫ 'grub 'grub 'grubs/grub grubs▪ {C}yathā-adhika (=yena madhya-mṛdv-ādinā prākareṇa-adhikayā-adhimuktyā samprayuktā yā prajñā sā-api yathādhikā)▪ how it is established (by exalted wisdom)▫ {C}using to the fullest extent
  • ཇི་ལྟ་ཞེ་ན་▫ ji lta zhe na▪ {MV 2.2bc}kathaṃ kṛtvā▪ when one asks how?", {T}"
  • ཇི་ལྟར་▫ ji ltar▪ {C}atha▪ [what-like]; how; just as; what▫ {C}but; moreover; as; however; but when; of; concerningདོན་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན་▫ don ji ltar yin zhe na▫ if someone asks: 'What is the meaning ...▫ ཇི་ལྟར་ཕྱེ་བ་ནི་▫ ji ltar phye ba ni▫ how the differentiation is made
  • ཇི་ལྟར་ཀུན་བརྟགས་པ་དེ་ལྟར་མེད་▫ ji ltar kun brtags pa de ltar med▪ གདགས་འདོགས་བཏགས། བརྟགས་ཐོགས་▫ gdags 'dogs btags/brtags thogs▪ {MV}tathā nāsti yathā parikalpyate▪ that does not exist in the way it is imputed [to exist]
  • ཇི་ལྟར་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པར་▫ ji ltar nye bar len pa med par▪ {C}anupādāya▪ {C}without further clinging
  • ཇི་ལྟར་རྟོགས་པའི་ཆོས་རྣམ་པར་བཞག་པ་▫ ji ltar rtogs pa'i chos rnam par bzhag pa▪ {MSA}yathādhigama-dharma-vyavasthāna▪ presentation of phenomena according to how they are realized {T}
  • ཇི་ལྟར་བརྟགས་པ་དེ་ལྟར་མེད་▫ ji ltar brtags pa de ltar med▪ གདགས་འདོགས་བཏགས། བརྟགས་ཐོགས་▫ gdags 'dogs btags/brtags thogs▪ {MSA}tathā-bhāvo yathā kalpyate (na-)▪ does not exist in the way it is imputed [to exist]
  • ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་▫ ji ltar mthong ba▪ yathā dṛṣṭi (=yathādṛṣṭa); {MV}yathā dṛṣṭaṃ▪ {C}in accordance with what he has seen
  • ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་▫ ji ltar mthong ba bzhin du▪ yathā dṛṣṭi (=yathādṛṣṭa)▪ {C}in accordance with what he has seen
  • ཇི་ལྟར་འདི་ལྟར་▫ ji ltar 'di ltar▪ how is it that ...?{S 1}
  • ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་▫ ji ltar 'dod pa bzhin▪ {MSA} yatheṣṭa▪ as one wishes; as he/she wishes
  • ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་གནས་▫ ji ltar 'dod pa bzhin du gnas▪ {MSA}yathā-kāmaṃ viharati▪ stay wherever he wishes
  • ཇི་ལྟར་འདོད་པར་སྐྱེ་བ་▫ ji ltar 'dod par skye ba▪ {MSA} janma yathābhikāmam▪ born according to one's wishes
  • ཇི་ལྟར་འདོད་བཞིན་▫ ji ltar 'dod bzhin▪ {C}yatheccham; {MSA}yatheṣṭa▪ as one wishes▫ {C}wherever he wishes to
  • ཇི་ལྟར་འདོད་བཞིན་བསྟན་▫ ji ltar 'dod bzhin bstan▪ བསྟན་སྟོན་བསྟནད་སྟོནད་▫ bstan ston bstand stond▪ {MSA} yathā-kāma-nidarśana▪ teach as one wishes
  • ཇི་ལྟར་ན་▫ ji ltar na▪ {C}kim iti▪ how, just as▫ {C}so that; when
  • ཇི་ལྟར་སྣང་བ་▫ ji ltar snang ba▪ སྣང་སྣང་སྣང་སྣང་▫ snang snang snang snang▪ {MV}yathā pratibhāsate▪ just as it appears; in the way it appears; as it appears
  • ཇི་ལྟར་སྣང་བ་འབྱུང་བ་▫ ji ltar snang ba 'byung ba▪ འབྱུང་འབྱུང་བྱུང་བྱུང་▫ 'byung 'byung byung byung▪ {MV} yathā pratibhāsa utpadyate▪ occurs just as it appears; occurs in the way it appears
  • ཇི་ལྟར་བྱུང་བ་▫ ji ltar byung ba▪ འབྱུང་འབྱུང་བྱུང་བྱུང་▫ Tenses: future, present, past, imperative 'byung 'byung byung byung▪ history
  • ཇི་ལྟར་བཞེད་པ་བཞིན་▫ ji ltar bzhed pa bzhin▪ {MSA} yatheṣṭa▪ as one wishes
  • ཇི་ལྟར་བཞེད་པ་བཞིན་དུ་▫ ji ltar bzhed pa bzhin du▪ {MV}yathecchaṃ▪ as one wishes
  • ཇི་ལྟར་བསགས་པ་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་▫ ji ltar bsags pa bzhin du nye bar 'gro ba▪ {C}yathā-karma-upaga▪ {C}(fare) according to their deeds ཇི་ལྟར། འདི་ལྟར་▫ ji ltar ... 'di ltar▪ {MV 1.13c}kathaṃ ... yasmāt▪ how is it that ...
  • ཇི་སྟེ་▫ ji ste▪ {C}atha (=yathā)▪ {C}but; however; moreover; but if; but when; in; at; as; "as like"
  • ཇི་ཕྲ་▫ ji phra▪ {PH}accordingly subtle
  • ཇི་ཕྲ་ཇི་ཕྲ་▫ ji phra ji phra▪ {PH}each accordingly more subtle
  • ཇི་མ་ཇི་བཞིན་པའི་▫ ji ma ji bzhin pa'i▪ ... which is just like
  • ཇི་ཙམ་▫ ji tsam▪ [what-only]; however much; as much as; as great as
  • ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་▫ ji tsam gyis na▪ {L}kiyatā; {L}tāvat▪ for what reason; how is it that{S}▫ how great; how much; however much; first of all; how large; how far
  • ཇི་ཙམ་དུ་▫ ji tsam du▪ {L}tāvatā▪ for what reason; how is it that▫ by that much; then; how much?
  • ཇི་ཙམ་ཞིག་▫ ji tsam zhig▪ how many?
  • ཇི་བཞིན་▫ ji bzhin▪ [what-like]; just as; like; as▫ {PH}just as; like; as; correctly; properly▫ how?; like what?
  • ཇི་བཞིན་གྱི་▫ ji bzhin gyi▪ {C}yāthātmya▪ {C}true character
  • ཇི་བཞིན་ཉིད་▫ ji bzhin nyid▪ {MSA}tathatā▪ thusness
  • ཇི་བཞིན་དུ་▫ ji bzhin du▪ {MSA}yathā-vat▪ just as; like; as▫ {PH}just as; like; as
  • ཇི་བཞིན་མིན་པ་▫ ji bzhin min pa▪ {C}ayathā▪ not like; unlike▫ {PH}not like; unlike▫ {C}not as it appears; not considered as it really is
  • ཇི་བཞིན་མེད་པ་▫ ji bzhin med pa▪ {C}ayathā▪ not like; unlike▫ {C}not as it appears; not considered as it really is
  • ཇི་བཞིན་ཤུགས་▫ ji bzhin shugs▪ {C}yathā-āvedhyam▪ {C}as he intends to hit
  • ཇི་ཡང་མེད་པ་▫ ji yang med pa▪ nothing whatever exists
  • ཇི་སྲིད་▫ ji srid▪ {C}yāvat▪ [what-exist]; as long as
  • ཇི་སྲིད་ཅིག་ན་▫ ji srid cig na▪ {PH}for how long
  • ཇི་སྲིད་དུ་▫ ji srid du▪ {MSA}ā▪ as long as ཇི་སྲིད་དུ། དེ་སྲིད་དུ་▫ ji srid du ... de srid du▪ yāvat ... tāvat▪ as long as ... for that long ...
  • ཇི་སྲིད་པ་▫ ji srid pa▪ {MSA}yāvat▪ as long as
  • ཇི་སྲིད་ཚོའི་བར་དུ་▫ ji srid tsho'i bar du▪ {C}jāvaj-jīvaṃ tiṣṭhan▪ {C}all their lives; during his entire life
  • ཇིག་རྟེན་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མི་འདོད་པ་▫ jig rten gyi phun sum tshogs pa mi 'dod pa▪ {MV}laukika-sampatty-anarthitva▪ not desiring the marvels of the world {T}
  • ཇིང་གེར་▫ jing ger▪ {PH}Gengis Khan
  • ཇེ་▫ je▪ particle indicating increase
  • ཇེ་ཆེར་▫ je cher▪ bigger
  • ཇེ་སྲབ་ཏུ་▫ je srab tu▪ thinner = weaken
  • ཇོ་བཟང་▫ jo bzang▪ {PH}good reputation; good repute ▫ ཇོ་བཟང་གི་མིང་ལ་རེ་བ་སོགས་དོར་ཏེ།▫ Having given up such things as hope for a name of good repute, ...▫ {GCC}
  • ཇོ་ནང་པ་▫ jo nang pa▪ Jo-nang-pa
  • ཇོ་བོ་▫ jo bo▪ {LCh}ārya; {C}svāmin▪ lord; master; Elder [i.e., Atiśa]
  • ཇོ་བོ་རྗེ་▫ jo bo rje▪ Elder [i.e., Atiśa]
  • ཇོ་བོ་རིན་པོ་ཆེ་▫ jo bo rin po che▪ {PH}Precious Jowo Tenses: future, present, past, imperative [Śākyamuni statue]
  • ཇོ་ལུགས་སྒྲོལ་དཀར་▫ jo lugs sgrol dkar▪ {PH}White Tara in Atiśa's lineage
  • མཇལ་▫ mjal▪ མཇལ། མཇལ། མཇལད། མཇལད།▫ mjal/ mjal/ mjald/ mjald/▪ meet; have an audience with [present tense stem]
  • མཇུག་▫ mjug▪ {LCh}anta; {MSA}avasāna▪ end
  • མཇུག་གི་དོན་▫ mjug gi don▪ {PH}conclusion
  • མཇུག་ཏུ་▫ mjug tu▪ {MSA}ante▪ at the end
  • མཇུག་ཐོགས་▫ mjug thogs▪ immediately after; immediately subsequent to
  • མཇུག་ཐོགས་ཁོ་ནར་▫ mjug thogs kho nar▪ only immediately after; only immediately subsequent to
  • མཇུག་ཐོགས་སུ་འཇུག་པ་▫ mjug thogs su 'jug pa▪ {MSA} an-antaraṃ pravṛttiḥ▪ engaging immediately after
  • མཇུག་བསྡུ་བ་▫ mjug bsdu ba▪ final summary
  • མཇུག་བསྡུས་▫ mjug bsdus▪ concluding
  • མཇུག་བསྡུས་པའི་མདོ་▫ mjug bsdus pa'i mdo▪ concluding sūtra passage
  • འཇམ་▫ 'jam▪ {C}mṛdu; {C}mṛdutva; {C}mañju▪ soft▫ {C}low; dull; weak; supple
  • འཇམ་མགོན་▫ 'jam mgon▪ mañjunātha▪ mañjunātha; epithet of Dzong-ka-ba; "smooth protector" (Mañjushrī)
  • འཇམ་མཉེན་▫ 'jam mnyen▪ {PH}soft and slender
  • འཇམ་པ་▫ 'jam pa▪ {C}mṛdu; {MSA}mṛdukā; {MSA} madhura; {C}ślakṣṇa(tva); ślakṣṇatva▪ softness; soft; smoothness▫ {C}low; dull; weak; supple; tender(ness); smooth
  • འཇམ་པའི་དབྱངས་▫ 'jam pa'i dbyangs▪ mañjughoṣa; mañjuśrī▪ Mañjughoṣa; Mañjuśrī [p.n. of the Buddha of wisdom]
  • འཇམ་པོ་▫ 'jam po▪ smooth
  • འཇམ་པོར་སྨྲ་▫ 'jam por smra▪ {C}mṛdu-bhāṣin▪ {C} soft in speech
  • འཇམ་དཔལ་▫ 'jam dpal▪ mañjuśrī▪ Mañjushrī; Mañjuśrī [p.n. of the Buddha of wisdom]
  • འཇམ་དཔལ་ཚེ་བདག་ནག་པོ་▫ 'jam dpal tshe bdag nag po▪ {PH}Black Manjuśrī (?)
  • འཇམ་དབྱངས་▫ 'jam dbyangs▪ mañjughoṣa▪ Mañjughoṣa [p.n. of the Buddha of wisdom]; Manjughosha
  • འཇམ་དབྱངས་མཆོག་ལྷ་འོད་ཟེར་▫ 'jam dbyangs mchog lha 'od zer▪ Jam-yang-chog-hla-o-ser (circa 15th c.), textbook author of Tag-tshang-ra-wa-dö-ba (stag tshang rwa ba stod pa) Monastery
  • འཇམ་དབྱངས་བཞད་པ་▫ 'jam dbyangs bzhad pa▪ Jam-yang-shay-pa (1648-1721), principal textbook writer for Go-mang (sgo mang) College of Dre-pung ('bras spungs) Monastic University
  • འཇམ་རྩུབ་▫ 'jam rtsub▪ {PH}smooth [and/or] coarse
  • འཇའ་▫ 'ja'▪ {C}indrāyudha▪ {C}rainbow
  • འཇའ་ཚོན་▫ 'ja' tshon▪ indrāyudha; indrāyudharaṅga▪ rainbow▫ {C}the hues of the rainbow
  • འཇལ་▫ 'jal▪ གཞལ། འཇལ། བཅལ། འཇལད།▫ gzhal/ 'jal/ bcal/ 'jald/▪ {C}tulana; {C} -māna▪ to comprehend; measure▫ {C}assessment; what measures
  • འཇལ་པ་▫ 'jal pa▪ གཞལ། འཇལ། བཅལ། འཇལད།▫ gzhal/ 'jal/ bcal/ 'jald/▪ {L}mā▪ measure; comprehend
  • འཇལ་བ་▫ 'jal ba▪ གཞལ། འཇལ། བཅལ། འཇལད།▫ gzhal/ 'jal/ bcal/ 'jald/▪ {C,MSA}tulanā; {C}tulayati ▪ comprehend▫ {C}comparing; comparison; weighing up; ponder; weigh (up); examine; compare; deliberate; consider
  • འཇལ་བར་འགྱུར་▫ 'jal bar 'gyur▪ {C}tulayati▪ comprehend▫ {C}comparing; comparison; weighing up; ponder; weigh (up); examine; compare; deliberate; consider
  • འཇལ་བྱེད་▫ 'jal byed▪ comprehender Tenses: future, present, past, imperative
  • འཇལ་བྱེད་འཛིན་པ་དང་གཞལ་བྱ་གཟུང་བ་▫ 'jal byed 'dzin pa dang gzhal bya gzung ba▪ comprehending apprehenders and apprehended objects of comprehension
  • འཇིག་▫ 'jig▪ གཞིག་འཇིག་བཤིག་ཤིགས།▫ gzhig 'jig bshig shigs/▪ {MSA}nāśa; {N}vinaśa; {MSA}vinaśyati; {C}mriyate; {C}bhidyate (=bhindati)▪ to disintegrate; disintegrate; destroy▫ {C}dies; break; break up; broken by; is broken up
  • འཇིག་བསྐལ་▫ 'jig bskal▪ {LCh}saṃvarta-kalpa▪ aeon of destruction
  • འཇིག་རྟེན་▫ 'jig rten▪ {C,MSA,MV}loka; {MSA}laukika; {MSA}laukya; {L}lokadhātu; {C}jagat; {C}jagatī ▪ [disintegrating-support]; worldly; world; the transient world; people▫ {C}living world; world-system; worldly
  • འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་▫ 'jig rten kun rdzob▪ བརྫབ་རྫོབ་བརྫབས་རྫོབས་▫ brdzab rdzob brdzabs rdzobs▪ lokasaṃvṛtisatya▪ worldly concealer-truths; worldly conventional truths
  • འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་▫ 'jig rten skyong ba▪ protector of the world
  • འཇིག་རྟེན་ཁམས་▫ 'jig rten khams▪ {MSA}loka-dhātu▪ world-system
  • འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ་▫ 'jig rten mkhyen pa▪ མཁྱེན་མཁྱེན་མཁྱེནད་མཁྱེནད་▫ mkhyen mkhyen mkhyend mkhyend▪ {C}loka-vidu▪ {C}world-knower
  • འཇིག་རྟེན་གྱི་▫ 'jig rten gyi▪ {C}loke▪ {C}worldly
  • འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་▫ 'jig rten gyi khams▪ {L,MSA}loka-dhātu▪ world-system; world system
  • འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་མཇེད་▫ 'jig rten gyi khams mi mjed ▪ {PH}the [three thousand-fold] Saha world-system
  • འཇིག་རྟེན་གྱི་མངོན་སུམ་ཚད་མ་▫ 'jig rten gyi mngon sum tshad ma▪ {PH}valid worldly perception
  • འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་▫ 'jig rten gyi tha snyad▪ lokavyavahāra▪ worldly conventions
  • འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དང་བརྡའ་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་▫ 'jig rten gyi tha snyad dang brda' tsam gyi phyir▪ {C}loka-vyavahāra-saṃketam upādāya▪ because of the conventions and expression of the world▫ {C}on account of agreed symbols and worldly conventions
  • འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ལ་བརྟེན་ནས་▫ 'jig rten gyi tha snyad la brten nas▪ {C}loka-vyavahāram upādāya▪ depending upon worldly conventions▫ {C}in reference to the conventional expressions current in the world
  • འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྣད་▫ 'jig rten gyi tha snad▪ {C}loka-vyavahāra▪ worldly convention▫ {C}worldly conventional expression
  • འཇིག་རྟེན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་▫ 'jig rten gyi don byed pa▪ {C} loka-artha-kāra▪ one who acts for the sake of the world▫ {C}promoter of the world's weal
  • འཇིག་རྟེན་གྱི་བདེ་བ་▫ 'jig rten gyi bde ba▪ {MSA}laukika ... saukhya; {MSA}saukhya ... laukhya▪ happiness of the world; worldly happiness
  • འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བ་▫ 'jig rten gyi bya ba▪ {MSA}lokataḥ kriyāḥ▪ worldly activity
  • འཇིག་རྟེན་གྱི་འཛིན་པ་དང་མི་མཐུན་པ་▫ 'jig rten gyi 'dzin pa dang mi mthun pa▪ disagreeing with the world's apprehensions
  • འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་▫ 'jig rten mgon po▪ {C}loka-nātha▪ protector of the world▫ {C}savior of the world
  • འཇིག་རྟེན་རྒྱང་ཕན་པ་▫ 'jig rten rgyang phan pa▪ lokāyata▪ Worldly Materialists (Lokāyatas){N}
  • འཇིག་རྟེན་ཆོས་བརྒྱད་▫ 'jig rten chos brgyad▪ aṣṭalokadharma▪ eight worldly concerns
  • འཇིག་རྟེན་དོན་▫ 'jig rten don▪ welfare of the world
  • འཇིག་རྟེན་བདེ་▫ 'jig rten bde▪ {MSA}loka-saukhya▪ happiness of the world; worldly happiness
  • འཇིག་རྟེན་འདས་▫ 'jig rten 'das▪ {MSA}loka-samatīta▪ supramundane
  • འཇིག་རྟེན་འདས་པ་▫ 'jig rten 'das pa▪ {MSA}lokottara▪ supramundane
  • འཇིག་རྟེན་འདུས་པ་▫ 'jig rten 'dus pa▪ {PH} Tenses: future, present, past, imperative Consummation of the Worlds [name of the Jain place of liberation]
  • འཇིག་རྟེན་སྡུག་བསྔལ་བདག་ཉིད་▫ 'jig rten sdug bsngal bdag nyid▪ {MSA}duḥkhātmaka ... loka ▪ the nature of the world is suffering; natural suffering of the world
  • འཇིག་རྟེན་གནས་པ་▫ 'jig rten gnas pa▪ {C}loka-sanniveśa; {C}loke sanniveśa▪ abiding in the world▫ {C}this our position in the world; fabrication of the world; stay in the world; sojourn in the world
  • འཇིག་རྟེན་པ་▫ 'jig rten pa▪ {C,MSA,MV}laukika▪ worldly; mundane
  • འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་▫ 'jig rten pa dang 'jig rten las 'das pa▪ {MSA}laukikī lokottarā▪ mundane and supramundane
  • འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་▫ 'jig rten pa dang nyan thos dang rang sangs rgyas▪ {MSA} laukika ... śrāvaka-pratyekabuddha▪ {PH}worldly beings; Śrāvakas; and Pratyekabuddhas
  • འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་▫ 'jig rten pa dang nyan thos dang rang sangs rgyas rnams▪ {MSA}laukika ... śrāvaka-pratyekabuddha▪ worldlings, Hearers, and Solitary Realizers
  • འཇིག་རྟེན་པའི་ཁམས་▫ 'jig rten pa'i khams▪ worldly realm
  • འཇིག་རྟེན་པའི་དགེ་བ་▫ 'jig rten pa'i dge ba▪ {PH} worldly virtues
  • འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་▫ 'jig rten pa'i chos▪ {MSA}loka-dharma▪ worldly phenomena; worldly doctrines
  • འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་▫ 'jig rten pa'i chos kyi mchog▪ {LCh}laukikāgradharma; laukikāgryadharma▪ supreme mundane qualities
  • འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་མཆོག་▫ 'jig rten pa'i chos mchog▪ laukikāgradharma▪ highest mundane qualities
  • འཇིག་རྟེན་པའི་རྗེས་ཐོབ་▫ 'jig rten pa'i rjes thob▪ {PH} mundane states subsequent to meditative equipoise
  • འཇིག་རྟེན་པའི་མཉམ་བཞག་བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་▫ 'jig rten pa'i mnyam bzhag bsam gtan gzugs med ▪ {PH}[four] concentrations and [four] formless absorptions of worldly meditative equipoise
  • འཇིག་རྟེན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་པོ་▫ 'jig rten pa'i ting nge 'dzin gsum po▪ གཟུང་འཛིན་བཟུང་ཟུངས་▫ gzung 'dzin bzung zungs▪ {MSA}samādhi-traya ... laukika▪ the three worldly meditative stabilizations
  • འཇིག་རྟེན་པའི་རྟོགས་པ་▫ 'jig rten pa'i rtogs pa▪ worldly realization
  • འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་▫ 'jig rten pa'i tha snyad▪ {N} laukika-saṃvyavahāra▪ worldly conventions{N}
  • འཇིག་རྟེན་པའི་བྱ་བ་▫ 'jig rten pa'i bya ba▪ {MSA} laukika-kṛtya▪ worldly activity
  • འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་▫ 'jig rten pa'i ye shes▪ {MSA} laukika ... jñāna; laukikajñāna▪ worldly wisdom
  • འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་▫ 'jig rten pa'i lam▪ laukikamārga▪ mundane path
  • འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་▫ 'jig rten pha rol▪ {L}para-loka▪ next world; dying; death
  • འཇིག་རྟེན་དབང་▫ 'jig rten dbang▪ {PH}Lokeśvara
  • འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་▫ 'jig rten dbang phyug▪ Lokeshvara (an alternate name for Kalkī Puṇḍarīka)▫ {PH}Lokeśvara
  • འཇིག་རྟེན་མིན་པ་▫ 'jig rten min pa▪ {MSA}atilaukikī▪ non-worldly
  • འཇིག་རྟེན་རང་འགའ་བ་▫ 'jig rten rang 'ga' ba▪ ordinary being
  • འཇིག་རྟེན་ལ་▫ 'jig rten la▪ in the world
  • འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པ་▫ 'jig rten la grags pa▪ {MV}loka-prasiddha▪ well known to the world▫ {GD:158} reknown to the world
  • འཇིག་རྟེན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་▫ 'jig rten la snying brtse ba▪ {L}lokānukaṃpa▪ concern for the world; sympathy for the world
  • འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་▫ 'jig rten las 'das pa▪ {LCh,C,MV,MSA}lokottara; {MSA}lokātikrānta▪ supramundane▫ {C}transcending the world Tenses: future, present, past, imperative
  • འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་མཉམ་བཞག་▫ 'jig rten las 'das pa'i mnyam bzhag▪ {PH}supramundane meditative equipoise འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་མཉམ་བཞག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་བློ་▫ 'jig rten las 'das pa'i mnyam bzhag rnam par mi rtog pa'i blo▪ {PH}non-conceptual awarenesses of supramundane meditative equipoise འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་ཟག་མེད་བསམ་གཏན་▫ 'jig rten las 'das pa'i 'phags rgyud kyi zag med bsam gtan▪ supramundane uncontaminated concentration in the continuum of a Superior
  • འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་▫ 'jig rten las 'das pa'i ye shes▪ {MSA}lokottara-jñāna; {MSA}lokottara ... jñāna▪ supramundane exalted wisdom
  • འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་བླ་ན་མེད་པ་▫ 'jig rten las 'das pa'i ye shes bla na med pa▪ {MSA}lokottara ... anuttara ... jñāna▪ highest supramundane exalted wisdom འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ལམ་▫ 'jig rten las 'das pa'i ye shes shin tu rnam par dag pa'i lam▪ {MSA}viśuddha-lokottara-jñāna-mārga (su-)▪ thoroughly pure path of supramundane exalted wisdom
  • འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་▫ 'jig rten las 'das pa'i lam ▪ lokottaramārga▪ supramundane path
  • འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སེམས་ཙམ་▫ 'jig rten las 'das pa'i sems tsam▪ Supramundane Mind-Only
  • འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་▫ 'jig rten shes ngo▪ worldly perspective
  • འཇིག་རྟེན་སོ་སྐྱེ་▫ 'jig rten so skye▪ worldly common being
  • འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་བདེ་བ་▫ 'jig rten gsum gyi bde ba ▪ {MSA}trai-dhātuka ... sukha▪ happiness of the three worlds འཇིག་ལྟ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་▫ 'jig lta; 'jig tshogs la lta ba▪ བལྟ་ལྟ་བལྟས་ལྟོས་▫ blta lta bltas ltos▪ satkāyadṛṣṭi▪ view of the transitory; view of the transitory collection [as a real I and mine]
  • འཇིག་པ་▫ 'jig pa▪ གཞིག་འཇིག་བཤིག་ཤིགས།▫ gzhig 'jig bshig shigs/▪ {C,L}vināśa; {C}nāśa; {C}bhedana; {C}bhidyate (=bhindati); {MV}bhaṅga; {MSA} bhaṅgura;{C} rūpaṇa (=rūpa); {C}lujyate; {C,MSA,MV}vyaya (={C}nirodho); {MSA} saṃvarta; {C}bhetsyati; {C}vivartanaṃ (=vivṛtān); naṣṭa▪ disintegrating; disintegration▫ {C} destruction; to be easily broken; crumble; passing away; fall; breaking (up); breaks (up); is (not) broken by; is broken; {GD:319} perishable
  • འཇིག་པ་དུས་མཉམ་▫ 'jig pa dus mnyam▪ disintegrating at the same time
  • འཇིག་པ་མེད་པ་▫ 'jig pa med pa▪ {C}avivarta; {C} asraṃsanatā▪ non-disintegrating▫ {C}it cannot be overturned; idefatigability
  • འཇིག་པའི་བསྐལ་པ་▫ 'jig pa'i bskal pa▪ saṃvarta-kalpa ▪ aeon of destruction
  • འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་▫ 'jig pa'i chos can▪ {C}vyaya-dharmin; {C}pralopa-dharma▪ disintegrating subject▫ {C}by its nature a disturbance (or wrong?); subject to passing away
  • འཇིག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་▫ 'jig pa'i bdag nyid can yin pa'i phyir▪ {C}sattva-dṛṣṭi (=sādana-ātmakatvāt sattvaḥ)▪ {C}the (false) view that there are beings
  • འཇིག་པར་བགྱིད་པ་▫ 'jig par bgyid pa▪ {C}apaharaka; {C}vikāriṣya(?)▪ destroy; disintegrate▫ {C} remove; something to be undone
  • འཇིག་པར་འགྱུར་ཏེ་▫ 'jig par 'gyur te▪ {C}vilayam; {C} upaiti; {C}nayati; {C}prāyati; {C}prāpuṇati; {C} vrajati▪ disintegrating; will disintegrate
  • འཇིག་པར་འགྱུར་བ་▫ 'jig par 'gyur ba▪ {C}bhidyati (=bhindati)▪ disintegrating; will disintegrate; disintegration▫ {C}breaks (up); is (not) broken by; is broken
  • འཇིག་པར་བྱེད་▫ 'jig par byed▪ {C}pratisaṃharati▪ disintegrate▫ {C}draws back; withdraws
  • འཇིག་མེད་▫ 'jig med▪ {C}alujyana; {MSA}na vyeti▪ nondisintegrative; non-disintegrating▫ {C}not Tenses: future, present, past, imperative crumbling
  • འཇིག་མེད་གནས་▫ 'jig med gnas▪ {LCh}abhayagirika; {LCh}abhayagirivāsin▪ Abhayagirika; Abhayagirivāsin
  • འཇིག་ཚོགས་▫ 'jig tshogs▪ {MSA}sat-kāya▪ the transitory collection [of aggregates]7; disintegrating collection
  • འཇིག་ཚོགས་འགོག་པ་▫ 'jig tshogs 'gog pa▪ {L}satkāya-nirodha▪ cessation of the transitory collection
  • འཇིག་ཚོགས་ལྟ་བ་▫ 'jig tshogs lta ba▪ བལྟ་ལྟ་བལྟས་ལྟོས་▫ blta lta bltas ltos▪ {MV}satkāya-dṛṣṭi▪ view of the transitory collection [as a real I and mine]
  • འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་▫ 'jig tshogs la lta ba▪ བལྟ་ལྟ་བལྟས་ལྟོས་▫ blta lta bltas ltos▪ {C,MSA,MV}satkāya-dṛṣṭi ▪ view of the transitory collection [as a real I and mine]; view of the transitory collection [as real I and mine]; view of the disintegrating aggregates ▫ reifying view; · {C}(false) view of individuality
  • འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་▫ 'jig tshogs la lta ba nyon mongs pa can▪ བལྟ་ལྟ་བལྟས་ལྟོས་▫ blta lta bltas ltos▪ {MSA}kliṣṭā sat-kāya-dṛṣṭiḥ▪ having the afflicted view of the transitory collection [as a real I and mine]
  • འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་▫ 'jig tshogs la lta ba'i nyon mongs pa'i mtshan nyid▪
  • བལྟ་ལྟ་བལྟས་ལྟོས་▫ blta lta bltas ltos▪ {MSA}sat-kāya-dṛṣṭi-kleśa-lakṣaṇa▪ afflicted character of the view of the transitory collection [as a real I and mine]
  • འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་བག་ཆགས་▫ 'jig tshogs la lta ba'i bag chags▪ བལྟ་ལྟ་བལྟས་ལྟོས་▫ blta lta bltas ltos ▪ predispositions of the view of the transitory collection
  • འཇིགས་▫ 'jigs▪ {MV}bhaya; {N}bhayaṃkaraṃ; {MSA} (√tras): trasyati; {MSA}bhaga (=bhaṅga?); mi hjigs = {MSA}nirbhī▪ fear; frighten; fright
  • འཇིགས་བཅས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་▫ 'jigs bcas zil gyis gnon▪ {C}bhaya-abhibhūta▪ {C}overcome by fear
  • འཇིགས་རྟེན་གྱི་ཁམས་▫ 'jigs rten gyi khams▪ {L}loka-dhātu▪ worldly realm
  • འཇིགས་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་འདྲ་བ་▫ 'jigs rten gyi khams mi 'dra ba▪ {PH}different world-systems
  • འཇིགས་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་འདྲ་བ་བརྒྱ་▫ 'jigs rten gyi khams mi 'dra ba brgya▪ {PH}one hundred different worldly realms
  • འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པར་བསྟོད་པ་▫ 'jigs rten las 'das par bstod pa▪ {PH}Nāgārjuna’s Praise of the Supramundane (lokātītastava)
  • འཇིགས་པ་▫ 'jigs pa▪ {C,L,MV,MSA}bhaya; {MSA} (√bhī): bibheti; {MSA}bhīta; {MSA}bhīru; {C} bhaṅga; {C}trāso; {MSA}trāsa▪ fright; frighten▫ {C}fear(ful); peril; breaking up; trembling
  • འཇིགས་པ་ལྔ་▫ 'jigs pa lnga▪ {L}pañca-bhaya▪ the five fears [of beginning Bodhisattvas]
  • འཇིགས་པ་ལྔ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་▫ 'jigs pa lnga las yang dag par 'das pa▪ {MSA}pañca-bhaya-samatikrāntatva▪ completely transcend the five fears
  • འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་མི་བཟད་པ་▫ 'jigs pa chen po mi bzad pa▪ {C}manā-bhaya-bhairavāṇi▪ {C}great fears and terrors
  • འཇིགས་པ་བསྟན་ཕྱིར་▫ 'jigs pa bstan phyir▪ བསྟན་སྟོན་བསྟནད་སྟོནད་▫ bstan ston bstand stond▪ {C}bhaya-darśana-artham▪ {C}in order to cause fear
  • འཇིགས་པ་དང་སྐྲག་པ་དང་དངང་བ་▫ 'jigs pa dang skrag pa dang dngang ba▪ {C}bhaya-bhairava-saṃtrāsa ▪ {C}fearful and terrible things
  • འཇིགས་པ་བྱེད་པར་བྱེད་དོ་▫ 'jigs pa byed par byed do▪ {C}bhayaṃ janayati▪ frighten▫ {C}generate fear
  • འཇིགས་པ་མི་བཟད་པ་▫ 'jigs pa mi bzad pa▪ {C}bhaya-bhairava▪ {C}fear and terror
  • འཇིགས་པ་མེད་པ་▫ 'jigs pa med pa▪ {MSA}abhaya; {MSA}nirbhayatā; {MSA}nirbhīta; {C}abhīru(tva); {C}bhaṅga; {C}viśārada▪ fearless; fearlessness▫ {C}breaking up; versed in; self-confident
  • འཇིགས་པ་མེད་པའི་སྒྲ་▫ 'jigs pa med pa'i sgra▪ {C} Tenses: future, present, past, imperative astambhita-nāda▪ {C}the fearless roar
  • འཇིགས་པའི་མུན་ནག་▫ 'jigs pa'i mun nag▪ {PH} terrifying black darkness
  • འཇིགས་པར་བྱེད་▫ 'jigs par byed▪ {C}pratisaṃharati▪ frighten▫ {C}draws back; withdraws
  • འཇིགས་སྤང་▫ 'jigs spang▪ སྤང་སྤོང་སྤངས་སྤོངས་▫ spang spong spangs spongs▪ {MSA}trāsa-hāni▪ abandoning fear
  • འཇིགས་བྱེད་▫ 'jigs byed▪ {LCh}bhairava; {MSA} pratibhaya▪ Bhairava (a wrathful deity) {T}
  • འཇིགས་མེད་▫ 'jigs med▪ abhaya; nirbhayatā; nirbhīta; abhīru▪ fearless
  • འཇིགས་མེད་པ་▫ 'jigs med pa▪ abhaya; nirbhayatā; nirbhīta; abhīru; {C}acchambhi▪ fearless; fearlessly
  • འཇིགས་སུ་རུང་བ་▫ 'jigs su rung ba▪ [frightened-as-fitting]; frightful
  • འཇིམ་པ་▫ 'jim pa▪ clay; mud
  • འཇུ་བར་▫ 'ju bar▪ {C}adhyālambate (=pratikāṅkṣitavyāḥ)▪ {C}uphold; look for support in; catch hold of; hangs on to; find support on; seek (for) rebirth in; bases his rebirth on
  • འཇུག་▫ 'jug▪ གཞུག་འཇུག་བཅུག་ཆུག་▫ gzhug 'jug bcug chug ▪ {LCh}avatāra; {C,MSA,MV}(ava √tṝ): avatarati; {LCh}praveśa; {MV}(pra √vṛt): pravartate; {MV} vṛtti; {MSA,MV}pravṛtti; {MSA}vartante; {C} vṛttimat; {C}kramate; {MSA}avakrānti; {C} ākramati; {C}prekṣati; {MSA}pratipadyamāna; {MSA}(saṃ-pra √vas): saṃpravatsyati▪ enter; engage; apply; usher (into); engages▫ {C}march on to; which reaches; enters (into); descend; come back to; alight; fathoms; enter on; go into; views; step on; moves into; assailའོད་གསལ་མངོན་སུམ་དུ་འཇུག་པ་▫ 'od gsal mngon sum du 'jug pa▫ manifestly entering into the clear light▫ དེ་ན་ལ་འཇུག་ཀྱང་▫ de na la 'jug kyang▫ although that applies to ...▫ བྱིས་པ་ལྟར་འཇུག་▫ byis pa ltar 'jug▫ behave like a child འཇུག་སྒྲུབ་/ འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པ་▫ 'jug sgrub / 'jug pa'i sgrub pa▪ བསྒྲུབ་སྒྲུབ་བསྒྲུབས་སྒྲུབས་▫ bsgrub sgrub bsgrubs sgrubs▪ prasthānapratipatti▪ achieving engagement; achieving through engagement
  • འཇུག་ངོགས་▫ 'jug ngogs▪ [entry-shore]; port; harbor; [river] bank
  • འཇུག་པ་▫ 'jug pa▪ གཞུག་འཇུག་བཅུག་ཆུག་▫ gzhug 'jug bcug chug▪ {LCh,MSA,C}pravṛtti; {C}pravartate (=pravartayati); {C}pravṛtta; {C}evaṃ pravṛtta; {MSA}vṛtti; {C}avatarati; {MSA}avatāra; {MSA} avatāraṇa; {C,MV,MSA}praveśa; {C}praviśati; {C}praveśayati (=praviśati); {MSA}viśaṇa (sic); {L}praskhandha; {MSA}(pra √skand):▪ engage; engagement; operate; continuity; enter; begin; apply; entrance▫ {C}produce; productive; arising; find satisfaction; strides forth; entrance; descent; depart; descend; fall into; enter into; enter on; depart; functions; proceed; go away; set out for; take their leave; forms (habit); frequents; proceeds; takes place; moདེ་ལྟར་འཇུག་པའི་ཚེ་▫ de ltar 'jug pa'i tshe▫ at the time of such reference{DASI 561.4}▫ འཇུག་ཚེ་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་▫ 'jug tshe gcig tu 'khrul▫ mistaking as one [what is actually not one, this being] in the context of [practical] application {GD:247}▫ འཇུག་པའི་ཚེ་▫ 'jug pa'i tshe▫ practical point of view {GD:260}
  • འཇུག་པ་ཆད་པ་▫ 'jug pa chad pa▪ འཆད་འཆད་ཆད་ཆད་ ▫ 'chad 'chad chad chad▪ {C}chinna-vartmin (=niḥkleśatvena vaśībhūtatvena)▪ continuity cut off; cut off continuity▫ {C}his course cut off
  • འཇུག་པ་བདེ་བ་དང་གོ་སླ་བའི་དབང་དུ་བྱས་▫ 'jug pa bde ba dang go sla ba'i dbang du byas▪ made in terms of a felicitous and easy to understand usage
  • འཇུག་པ་གཟུང་རྟོག་▫ 'jug pa gzung rtog▪ {PH} conception of the true existence of objects to be engaged in [by Bodhisattvas]
  • འཇུག་པ་གཟུང་རྟོག་དགུ་▫ 'jug pa gzung rtog dgu▪ {PH} the nine conceptions of the true existence of objects to be engaged in [by Bodhisattvas]
  • འཇུག་པའི་རྟེན་ལ་▫ 'jug pa'i rten la▪ {C}pratiṣṭhā▪ in dependence upon entering▫ {C}support; source
  • འཇུག་པའི་གནས་▫ 'jug pa'i gnas▪ {MV}praveśāvasthā▪ place of engagement ? {T} Tenses: future, present, past, imperative
  • འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་▫ 'jug pa'i rnam par shes pa▪ {MV}pravṛtti-vijñāna▪ engaging consciousness ? {T}
  • འཇུག་པའི་བྱ་བ་▫ 'jug pa'i bya ba▪ activity of engaging
  • འཇུག་པའི་བྱེ་བྲག་▫ 'jug pa'i bye brag▪ {MSA}vṛtti-bheda▪ instance of engagement ? {T}
  • འཇུག་པའི་ཚེ་▫ 'jug pa'i tshe▪ {GD:528} practical activities
  • འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་▫ 'jug pa'i mtshan nyid▪ {MSA} pravṛtti-lakṣaṇa▪ characteristic of engagement ? {T}
  • འཇུག་པའི་གཞི་▫ 'jug pa'i gzhi▪ basis of affixing; basis of engagement
  • འཇུག་པའི་རིམ་པ་▫ 'jug pa'i rim pa▪ stages of entry{N}
  • འཇུག་པར་འགྱུར་▫ 'jug par 'gyur▪ {C}avakrāmati; {MSA}(pra √vas): pravatsyati▪ engage; enter; apply; operate; operates
  • འཇུག་པར་བྱ་▫ 'jug par bya▪ {C}osaritavya▪ engage; engagement; enter; entry▫ {C}should plunge into
  • འཇུག་པར་བྱེད་▫ 'jug par byed▪ {MV}praviśati; {MSA} (prati √pad): pratipadyate; {MSA}pravartaka; {MSA}pravartana▪ engage; enter; apply
  • འཇུག་བྱ་▫ 'jug bya▪ that which is to be entered into
  • འཇུག་བྱེད་▫ 'jug byed▪ {MV}praveśa; {MV}preraka▪ engager; means of engagement {T}
  • འཇུག་ཚུལ་▫ 'jug tshul▪ mode of relating
  • འཇུག་གཞི་▫ 'jug gzhi▪ basis of affixing; basis of reference; basis of engagement
  • འཇུག་ཡུལ་▫ 'jug yul▪ pravṛttiviṣaya▪ object of engagement▫ {GD:247} object of application
  • འཇུག་རིམ་▫ 'jug rim▪ stages of operation
  • འཇུག་ཤེས་▫ 'jug shes▪ operative consciousness
  • འཇུག་སའི་གཞི་▫ 'jug sa'i gzhi▪ basis which is the place of engagement
  • འཇུག་སེམས་▫ 'jug sems▪ [enter-mind]; practical mind; practical mind of enlightenment; attitudes or aspirations conjoined with actual practice
  • འཇུར་གྱིས་▫ 'jur gyis▪ {PH}suddenly
  • འཇོ་སྒེག་▫ 'jo sgeg▪ {C}lāsya▪ {C}musical show
  • འཇོ་སྒེག་རྡོ་རྗེ་▫ 'jo sgeg rdo rje▪ {PH}Līlāvajra / Vilāsavajra
  • འཇོག་▫ 'jog▪ གཞག་འཇོག་བཞག་ཞོག་▫ gzhag 'jog bzhag zhog▪ sthāna{MSA}; {C}nikṣipati (=pātayati)▪ posit; establish; deposit; designate; put; set aside ▫ {C}let drop; throw/put down; lays aside
  • འཇོག་དཀའ་▫ 'jog dka'▪ difficult to posit
  • འཇོག་སྒོམ་▫ 'jog sgom▪ བསྒོམ་སྒོམ་བསྒོམས་སྒོམས་▫ bsgom sgom bsgoms sgoms▪ [set-meditate]; stabilizing meditation
  • འཇོག་སྒོམ་གྱི་སྒོམ་བྱུང་གི་རྟོགས་པ་▫ 'jog sgom gyi sgom byung gi rtogs pa▪ རྟོགས་རྟོགས་རྟོགས་རྟོགས་▫ rtogs rtogs rtogs rtogs▪ realizational consciousnesses which are states arisen from stabilizing meditation
  • འཇོག་ཐུབ་པ་▫ 'jog thub pa▪ can be posited
  • འཇོག་པ་▫ 'jog pa▪ གཞག་འཇོག་བཞག་ཞོག་▫ gzhag 'jog bzhag zhog▪ {MV,MSA}pratiṣṭhāpana; {MSA} avasthāna; {MSA}avasthāpanā; {MSA}niveśana; {L}prasthāna▪ set up; posit; establish; set; assign; deposit; designate; put; set aside; placement
  • འཇོག་པ་གཞི་▫ 'jog pa gzhi▪ basis of positing; bases that are being posited
  • འཇོག་པ་རགས་པ་▫ 'jog pa rags pa▪ {L}sthūla▪ coarse; unrefined; stolid; large; massive; tangible; heap; quantity; put; place
  • འཇོག་པར་བྱེད་▫ 'jog par byed▪ {L}prasthāna; {MSA} (√sthā): sthāpayati▪ certification; positing; establishment▫ method; procession; setting out
  • འཇོག་པར་བྱེད་པ་▫ 'jog par byed pa▪ {MSA} niveśaka; {MSA}niveśin▪ certification; positing; establishment Tenses: future, present, past, imperative
  • འཇོག་བ་▫ 'jog ba▪ sthāna▪ placement
  • འཇོག་བྱེད་▫ 'jog byed▪ set up; positor; means of positing
  • འཇོག་བྱེད་གཞན་ལ་མ་ལྟོས་པ་▫ 'jog byed gzhan la ma ltos pa▪ certification that depends upon another
  • འཇོག་བྱེད་གཞན་ལ་མ་ལྟོས་པ་▫ 'jog byed gzhan la ma ltos pa▪ it does not rely upon another means of positing it
  • འཇོག་ཚུལ་▫ 'jog tshul▪ mode of positing; way of assigning
  • འཇོག་ཞིང་▫ 'jog zhing▪ {C}saṃsparśana▪ positing; establishing; designating▫ {C}(touches) places
  • འཇོམས་▫ 'joms▪ གཞོམ་འཇོམས་བཅོམ་ཆོམས་▫ gzhom 'joms bcom choms▪ {LCh}hāna; {C}vidhamitva; {MSA} (upa √han): upahanti▪ to destroy; suppress; overcome▫ {C}having dispelled; having destroyed
  • འཇོམས་པ་▫ 'joms pa▪ གཞོམ་འཇོམས་བཅོམ་ཆོམས་▫ gzhom 'joms bcom choms▪ {C}hāna; {C}ghāta; {MSA} vighāta; {MSA}dhvaṃsana▪ overcome; to destroy; suppress; destruction; suppression▫ {C} forsaking; loss; conquer; subdue; conqueror; charm; magical formula; sacking; is sacked
  • འཇོམས་པའི་ནུས་པ་▫ 'joms pa'i nus pa▪ གཞོམ་འཇོམས་བཅོམ་ཆོམས་▫ gzhom 'joms bcom choms▪ the capacity to overcome
  • འཇོལ་མོ་▫ 'jol mo▪ a bird whose body is either white, red, black, or yellow, stays in trees, and has a beautiful voice
  • རྗེ་▫ rje▪ {LCh}svāmi▪ master; lord; leaders
  • རྗེ་ཉིད་▫ rje nyid▪ the Master [i.e. Dzong-ka-ba] himself
  • རྗེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་▫ rje thams cad mkhyen pa▪ {PH} Omniscient Lord
  • རྗེ་བོ་▫ rje bo▪ {C}bhartṛka; {C}svāmin▪ master; lord; leader
  • རྗེ་བོ་ལ་འཁོན་པ་▫ rje bo la 'khon pa▪ malice towards leaders
  • རྗེ་བཙུན་▫ rje btsun▪ {LCh}bhaḍḍāraka▪ venerable; reverend; the Foremost Venerable [i.e. Maitreya] ▫ {PH}venerable▫ བླ་མ་འདི་སྐུ་ཚད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་སྔ་རོལ་ ནས། རྗེ་བཙུན་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བཟུང་བ་ཡིན།▫ bla ma 'di sku tshad dpag tu med pa'i snga rol nas, rje btsun 'jam pa'i dbyangs kyis rjes su bzung ba yin, ▫ Over countless prior lifetimes, this teacher was mentored by the venerable Mañjuśrī.▫ {W23693} Mkhas-grub-rnam-thar-bsdus-pa, 2b.2
  • རྗེ་བཙུན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་▫ rje btsun chos kyi rgyal mtshan▪ རྗེ་བཙུན་པ་▫ rje btsun pa▪ Jay-tsün Chö-kyi-gyal-tshan (1469-1546), textbook author of Sera-jay monastic college
  • རྗེ་བཙུན་འཇམ་དཔལ་▫ rje btsun 'jam dpal▪ Foremost Holy Mañjushrī
  • རྗེ་བཙུན་པ་▫ rje btsun pa▪ རྗེ་བཙུན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་▫ rje btsun chos kyi rgyal mtshan▪ Jay-tsün-pa [Jay-tsün Chö-kyi-gyal-tshan] (1469-1546), textbook author of Sera-jay monastic college
  • རྗེ་བཙུན་བླ་མ་▫ rje btsun bla ma▪ {PH}venerable teacher
  • རྗེ་ཡང་སྲས་ཀྱི་དགོངས་པ་▫ rje yang sras kyi dgongs pa▪ the thought of the foremost father [Dzong-ka-ba] and his spiritual sons [Gyel-tsap and Kay-drub]
  • རྗེ་ཡབ་སྲས་བཞི་▫ rje yab sras bzhi▪ {PH}Tsong-kha-pa and his three disciples; Rgyal-tshab; Mkhas-grub; and 'Dul-'dzin Grags-pa-rgyal-mtshan
  • རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་▫ rje yab sras gsum▪ {PH}Tsong-kha-pa and his two disciples; Rgyal-tshab and Mkhas-grub
  • རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་▫ rje rin po che▪ Dzong-ka-ba
  • རྗེ་སུ་དྲན་པ་དྲུག་▫ rje su dran pa drug▪ {PH}six recollections
  • རྗེད་▫ rjed▪ {C}vismarati▪ {C}forget
  • རྗེན་ཆར།▫ rjen char▪ {PH}nakedly▫ ཡུལ་རྣམ་མེད་རྗེན་ཆར་དུ་འཛིན་པ་▫ yul rnam med rjen char (cher?) du 'dzin pa ▫ the apprehension of objects nakedly and without aspect▫ {LWT 106} Tenses: future, present, past, imperative
  • རྗེན་ཆེར་ཀྱིས་▫ rjen cher kyis▪ [naked-great-ly]; nakedly རྗེན་ཆར། རྗེན་ཆེར▫ rjen char; rjen cher▪ nakedly
  • རྗེན་པ་▫ rjen pa▪ naked
  • རྗེའུ་རིགས་▫ rje'u rigs▪ vaiśya▪ merchant class
  • རྗེའུའི་རིགས་▫ rje'u'i rigs▪ {PH}merchant/ bourgeois class
  • རྗེས་▫ rjes▪ {C}pada▪ after; subsequent to▫ {C} word; verse; foot; tracs; tracks; verbal expression
  • རྗེས་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་▫ rjes kyi rnam rtog▪ subsequent conceptualization
  • རྗེས་ཁྱབ་▫ rjes khyab▪ anvaya-vyāpti▪ forward entailment; forward pervasion▫ {GD:519} positive pervasion
  • རྗེས་ཁྱབ་རྣལ་མ་▫ rjes khyab rnal ma▪ normative forward pervasion; normative forward entailment
  • རྗེས་ཁྱབ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་▫ rjes khyab phyin ci log▪ perverse forward pervasion རྗེས་འགྲོ་/ རྗེས་ལ་འགྲོ་▫ rjes 'gro / rjes la 'gro▪ follow; go afterward རྗེས་འགྲོ་/ རྗེས་ལ་འགྲོ་▫ rjes 'gro / rjes la 'gro▪ follow; go afterward རྗེས་འགྲོ། ཆོས་སྒོ་རྗེས་འགྲོ་▫ rjes 'gro; chos sgo rjes 'gro▪ {MSA}dharma-mukhānuyāna▪ {GD:260} concomitance; {GD:275} positive concomitance
  • རྗེས་འཇུག་▫ rjes 'jug▪ [after-put]; (1) in grammar: suffix; (2) followers; follower▫ {PH}follower; followers▫ ག་ང་ད་ན་བ་མ་འ།ར་ལ་ས་རྣམས་རྗེས་འཇུག་བཅུ།▫ ga nga da na ba ma 'a/ ra la sa rnams rjes 'jug bcu/ ▫ ga, nga, da, na, ba, ma, 'a, ra, la, and sa are the suffixes{Y}
  • རྗེས་འཇུག་ཕལ་ཆེར་▫ rjes 'jug phal cher▪ most followers
  • རྗེས་བསྟན་གྱི་གདམས་ངག་▫ rjes bstan gyi gdams ngag▪ guidance that is subsequent teaching
  • རྗེས་ཐོབ་▫ rjes thob▪ ཐོབ། འཐོབ་འཐོབ་ཐོབ་འཐོབས་▫ thob/'thob 'thob thob 'thobs▪ {LCh}pṛṣṭha-labdha▪ [after-attain]; attainment subsequent [to meditative equipoise]; subsequent attainment; state subsequent to meditative equipoise▫ མཐོང་ལམ་ལ་ དབྱེ་ན་གཉིས་ཡོད་དེ་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་དང་རྗེས་ཐོབ་ཡེ་ཤེས་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་▫ mthong lam la dbye na gnyis yod de mnyam bzhag ye shes dang rjes thob ye shes de de yin pa'i phyir▫ when the path of seeing is divided there are two, because the exalted wisdom of meditative equipoise and the exalted wisdom of subsequent attainment are those{PGP}
  • རྗེས་ཐོབ་རྒྱ་ཡན་པ་▫ rjes thob rgya yan pa▪ {PH} dispersed state subsequent [to meditative equipoise]
  • རྗེས་ཐོབ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་▫ rjes thob sgyu ma lta bu▪ ཐོབ། འཐོབ་འཐོབ་ཐོབ་འཐོབས་▫ thob/'thob 'thob thob 'thobs▪ subsequent realization of phenomena as illusory; illusory-like state subsequent to meditative equipoise
  • རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ངེས་ཤེས་འདྲེན་གྱི་ཁྱད་པར་▫ rjes thob tu nges shes 'dren gyi khyad par▪ {PH}the feature of the mode of inducing an ascertaining consciousness in states subsequent to meditative equipoise
  • རྗེས་ཐོབ་པ་▫ rjes thob pa▪ ཐོབ། འཐོབ་འཐོབ་ཐོབ་འཐོབས་▫ thob/'thob 'thob thob 'thobs▪ pṛṣṭha-labdha; {C} anuprāptavanti▪ subsequent attainment▫ {C} arrive at; reach
  • རྗེས་ཐོབ་ཡེ་ཤེས་▫ rjes thob ye shes▪ ཐོབ། འཐོབ་འཐོབ་ཐོབ་འཐོབས་▫ thob/'thob 'thob thob 'thobs▪ pṛṣṭha-labdha-jñāna▪ exalted wisdom of subsequent attainment; wisdom subsequent to meditative equipoise
  • རྗེས་མཐུན་▫ rjes mthun▪ {LCh}anurūpa▪ similitude; concordant with▫ དང་མཉམ་པ་རྗེས་མཐུན་▫ dang mnyam pa rjes mthun▫ a similitude equal with ...▫
  • འདི་ནི་སེམས་དབེན་རྗེས་མཐུན་ཡིན་པས་▫ 'di ni sems dben rjes mthun yin pas▫ since this is a similitude of mental isolation ...{TGP 39} Divisions: དབྱེ་བ། ༡་རྗེས་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་མཐུན་༢་རང་ཡིན་པའི་ལྡོག་ ཆོས་ཀྱི་རྗེས་མཐུན་༣་རང་མ་ཡིན་པའི་ལྡོག་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་མཐུན་༤་ལྡོག་ཆོས་ཕུང་སུམ་ཙམ་པོ་བའི་རྗེས་མཐུན་▫ dbye ba/ 1 rjes chos Tenses: future, present, past, imperative kyi rjes mthun/ 2 rang yin pa'i ldog chos kyi rjes mthun/ 3 rang ma yin pa'i ldog chos kyi rjes mthun/ 4 ldog chos phung sum tsam po ba'i rjes mthun/ ▫ Divisions: (1) concordance with concordant phenomenon; (2) concordance with isolate phenomenon that is itself; (3) (2) concordance with isolate phenomenon that is not itself; (4) (2) concordance with isolate phenomenon that is a mere third possibility
  • རྗེས་མཐུན་པ་▫ rjes mthun pa▪ in accordance with; similitude
  • རྗེས་མཐུན་པར་▫ rjes mthun par▪ {C}anurodhatas▪ concordant with▫ {C}with reference to
  • རྗེས་འཐོབ་▫ rjes 'thob▪ ཐོབ། འཐོབ་འཐོབ་ཐོབ་འཐོབས་▫ thob/'thob 'thob thob 'thobs▪ {MSA}anulābha▪ subsequent attainment
  • རྗེས་དྲན་▫ rjes dran▪ anusmṛti▪ subsequent mindfulness
  • རྗེས་དཔག་▫ rjes dpag▪ {LCh}anumāna▪ inference; inferential cognition▫ {GD:96} inference Definitions: མཚན་ཉིད། རང་གི་རྟེན་རྟགས་ཡང་དག་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གི་གཞལ་བྱ་ལྐོག་གྱུར་ལ་མི་སླུ་བའི་ཞེན་རིག་▫ mtshan nyid/ rang gi rten rtags yang dag la brten nas rang gi gzhal bya lkog gyur la mi slu ba'i zhen rig▫ Definition: a determinative knower which, depending on its basis, a correct sign, is incontrovertible with regard to its object of comprehension, a hidden phenomenon{TAK 4b.2} Divisions: དབྱེ་བ། ༡་ཡིད་ཆེས་རྗེས་དཔག་༢་གྲགས་པའི་རྗེས་དཔག་༣་དངོས་སྟོབས་རྗེས་དཔག་▫ dbye ba/ 1 yid ches rjes dpag 2 grags pa'i rjes dpag 3 dngos stobs rjes dpag ▫ Divisions: (1) inference through belief (āpta-anumāna); (2) inference through renown (prasiddha-anumāna); (3) inference by the power of the fact (vastu-bala-anumāna)
  • རྗེས་དཔག་གི་རྗེས་སུ་བྱུང་བའི་རྟོག་པ་▫ rjes dpag gi rjes su byung ba'i rtog pa▪ འབྱུང་འབྱུང་བྱུང་བྱུང་▫ 'byung 'byung byung byung▪ conceptual consciousness that arises subsequent to inference
  • རྗེས་དཔག་གི་རྟོག་པ་▫ rjes dpag gi rtog pa▪ inferential conceptual consciousness; inferential conception
  • རྗེས་དཔག་གི་སྣང་ཡུལ་▫ rjes dpag gi snang yul▪ appearing object of inferential cognition
  • རྗེས་དཔག་གི་གཞལ་བྱ་▫ rjes dpag gi gzhal bya ▪ anumānaprameya▪ object of inferential comprehension
  • རྗེས་དཔག་གིས་དྲངས་པའི་རྟོག་པ་བཅད་ཤེས་▫ rjes dpag gis drangs pa'i rtog pa bcad shes▪ conceptual subsequent cognition induced by inference
  • རྗེས་དཔག་བཅད་ཤེས་▫ rjes dpag bcad shes▪ anumāna-paricchinna-jñāna▪ inferential subsequent cognizer
  • རྗེས་དཔག་ཚད་མ་▫ rjes dpag tshad ma▪ {LCh} anumāna-pramāṇa▪ inferential prime cognizer; inferential vaild cognizer; inferential valid cognition; inferential prime cognition▫ {PH} inferential valid cognition
  • རྗེས་མི་ལ་▫ rjes mi la▪ {PH}Lord Milarepa▫ རྗེས་མི་ལས་ཕྱུག་རྫི་ལ་མར་པ་དྲིས་སྐབས་་་▫ On the occasion when Lord Milarepa asked about Marpa to a cowherd, ... ▫ {GCG}
  • རྗེས་བཞིན་དུ་▫ rjes bzhin du▪ {PH}accordingly; after a while
  • རྗེས་བཟུང་▫ rjes bzung▪ to be taken care of
  • རྗེས་བཟོད་▫ rjes bzod▪ བཟོད་བཟོད་བཟོད་བཟོད་▫ bzod bzod bzod bzod▪ subsequent forbearance
  • རྗེས་བཟོད་བཞི་▫ rjes bzod bzhi▪ {PH}four subsequent forbearance
  • རྗེས་ལ་▫ rjes la▪ {C}pṛṣṭhatas▪ subsequent; after; afterwards
  • རྗེས་ལ་མངོན་རྟོགས་▫ rjes la mngon rtogs▪ རྟོགས་རྟོགས་རྟོགས་རྟོགས་▫ rtogs rtogs rtogs rtogs▪ {LCh} ūrdhvābhisamaya▪ subsequent clear realizer
  • རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་▫ rjes la thob pa▪ ཐོབ། འཐོབ་འཐོབ་ཐོབ་འཐོབས་ ▫ thob/'thob 'thob thob 'thobs▪ {MSA}pṛṣṭha-labdha ▪ subsequent attainment
  • རྗེས་ལས་ཐོབ་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་▫ rjes las thob pa 'jig rten pa'i ye shes▪ ཐོབ། འཐོབ་འཐོབ་ཐོབ་འཐོབས་ Tenses: future, present, past, imperative ▫ thob/'thob 'thob thob 'thobs▪ {MSA}pṛṣṭha-labdha ... laukika ... jñāna▪ subsequently attained worldly wisdom
  • རྗེས་ཤེས་▫ rjes shes▪ {LCh}anvayajñāna▪ subsequent knowledge
  • རྗེས་སུ་▫ rjes su▪ {LCh,L}anu▪ after; subsequent▫ afterwards; later
  • རྗེས་སུ་སྐྱེས་པ་▫ rjes su skyes pa▪ produce after
  • རྗེས་སུ་དགའ་བར་བྱེད་▫ rjes su dga' bar byed▪ {C} samanujñā▪ happiness; joy▫ {C}encourage(?); acquiescent
  • རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་▫ rjes su 'gro ba▪ {MSA}dharma-mukhānuyāna; {GD:783} anvaya; anugama▪ following; concomitance; forward concomitance ▫ {GD:783} second criterion
  • རྗེས་སུ་རྒྱུ་བ་▫ rjes su rgyu ba▪ རྒྱུ་རྒྱུ་རྒྱུ་རྒྱུ་▫ rgyu rgyu rgyu rgyu▪ {C}anuvicarita; {L}anuvicara▪ {C} infested by; roams along
  • རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པ་▫ rjes su sgrub pa▪ བསྒྲུབ་སྒྲུབ་བསྒྲུབས་སྒྲུབས་ ▫ bsgrub sgrub bsgrubs sgrubs▪ {MSA}anuṣṭhāna▪ establish; prove
  • རྗེས་སུ་ཆགས་པ་▫ rjes su chags pa▪ {C,MSA}anunaya▪ desire; become▫ {C}affection
  • རྗེས་སུ་འཇུག་▫ rjes su 'jug▪ {C}anuvartayati; {C} anuvartate (=samādāya vartate)▪ engage; enter; apply; continuity▫ {C}comply with; imitate; last long; pursue; follow after; complies with; come to (where he is); go likewise; go with
  • རྗེས་སུ་འཇུག་པ་▫ rjes su 'jug pa▪ {L}anugata; {C} anuvartate; {MSA}anuvṛtti; {C}anupravṛtta; {C} anupraviṣṭa▪ engage; enter; apply; continuity▫ {C}comply with; imitate; last long; pursue; follow after; complies with; come to (where he is); go likewise; go with; approached; conformed to; keep moving; enter together with; entrance
  • རྗེས་སུ་བརྙེས་པ་▫ rjes su brnyes pa▪ {C}anuprāpta▪ attained; obtained▫ {C}reached
  • རྗེས་སུ་གཏོད་▫ rjes su gtod▪ {C}anuparīndāmi▪ focus; aim▫ {C}I transmit; I entrust
  • རྗེས་སུ་རྟོག་པ་▫ rjes su rtog pa▪ {C}anuprekṣita▪ examine; think▫ {C}repeatedly consider
  • རྗེས་སུ་རྟོགས་▫ rjes su rtogs▪ རྟོགས་རྟོགས་རྟོགས་རྟོགས་▫ rtogs rtogs rtogs rtogs▪ {C}anubuddhayati; {C} anubuddha▪ realize; cognize▫ {C}understand; (one who has) understood; thoroughly understood
  • རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་▫ rjes su rtogs pa▪ རྟོགས་རྟོགས་རྟོགས་རྟོགས་ ▫ rtogs rtogs rtogs rtogs▪ {C,MSA}anubodha; {C} anubodhana; {MSA}anuboddhṛ▪ realize; cognize▫ {C}understanding; recognition
  • རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་▫ rjes su rtogs par byed pa▪
  • རྟོགས་རྟོགས་རྟོགས་རྟོགས་▫ rtogs rtogs rtogs rtogs▪ {C} anugacchati▪ realize; cognize
  • རྗེས་སུ་སྟོན་▫ rjes su ston▪ བསྟན་སྟོན་བསྟནད་སྟོནད་▫ bstan ston bstand stond▪ {C}anuśāsayati▪ teach; indicate▫ {C}instruct
  • རྗེས་སུ་སྟོན་པ་▫ rjes su ston pa▪ བསྟན་སྟོན་བསྟནད་སྟོནད་▫ bstan ston bstand stond▪ {C}anuśāsati; {MSA} (sam-anu √śās): samanuśāsti▪ teach; indicate▫ {C}admonish; instruct
  • རྗེས་སུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་▫ rjes su ston par byed pa▪ བསྟན་སྟོན་བསྟནད་སྟོནད་▫ bstan ston bstand stond▪ {MSA}(anu √śās): anuśāsti▪ teach; indicate
  • རྗེས་སུ་སྟོན་བྱེད་▫ rjes su ston byed▪ བསྟན་སྟོན་བསྟནད་སྟོནད་ ▫ bstan ston bstand stond▪ {C}anuśāsaka▪ teach; indicate▫ {C}one who instructs
  • རྗེས་སུ་བརྟག་པ་▫ rjes su brtag pa▪ བརྟག་རྟོག་བརྟགས་རྟགས་▫ brtag rtog brtags rtags▪ {C}anuvitarkita▪ investigate; analyze▫ {C}pondered on
  • རྗེས་སུ་བརྟག་པར་བགྱི་སྟེ་▫ rjes su brtag par bgyi ste▪ {C}anuprekṣitavya▪ investigate; analyze▫ {C} should repeatedly consider
  • རྗེས་སུ་བརྟགས་▫ rjes su brtags▪ བརྟག་རྟོག་བརྟགས་རྟགས་▫ brtag rtog brtags rtags▪ {C}anuvitarkita▪ investigate; analyze▫ {C}pondered on
  • རྗེས་སུ་བསྟན་པ་▫ rjes su bstan pa▪ བསྟན་སྟོན་བསྟནད་སྟོནད་▫ bstan ston bstand stond▪ {C}anuśāsana; {C,MSA} anuśāsanī▪ teach; indicate; teaching▫ {C} admonition; instruction Tenses: future, present, past, imperative
  • རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་▫ rjes su bstan pa'i cho 'phrul ▪ བསྟན་སྟོན་བསྟནད་སྟོནད་▫ bstan ston bstand stond▪ {C}anuśāsanī-prātihārya▪ miraculous teaching; wondrous teaching▫ {C}miraculous admonition
  • རྗེས་སུ་ཐ་སྙད་གདགས་▫ rjes su tha snyad gdags▪ གདགས་འདོགས་བཏགས། བརྟགས་ཐོགས་▫ gdags 'dogs btags/ brtags thogs▪ {L}anuvyavahāra▪ subsequently impute conventional designations{S}
  • རྗེས་སུ་ཐ་སྙད་འདོགས་▫ rjes su tha snyad 'dogs▪ གདགས་ འདོགས་བཏགས། བརྟགས་ཐོགས་▫ gdags 'dogs btags/brtags thogs▪ {L}anuvyavahāra▪ subsequently impute conventional designations{S}
  • རྗེས་སུ་ཐུགས་བརྩེ་བ་▫ rjes su thugs brtse ba▪ {PH} mind of exceptional loving compassion
  • རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་▫ rjes su thob pa▪ ཐོབ། འཐོབ་འཐོབ་ཐོབ་འཐོབས་ ▫ thob/'thob 'thob thob 'thobs▪ {MSA}anuprāpta▪ subsequent attainment
  • རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་ཡེ་ཤེས་▫ rjes su thob pa ye shes▪ ཐོབ། འཐོབ་འཐོབ་ཐོབ་འཐོབས་▫ thob/'thob 'thob thob 'thobs ▪ pṛṣṭha-labdha-jñāna▪ [after-attain-wisdom]; subsequently attained exalted wisdom; wisdom after arising from contemplative equipoise
  • རྗེས་སུ་མཐུན་▫ rjes su mthun▪ {L}anulomika; {MV} anukūla; {MV}ānukūlya▪ concordant; similitude
  • རྗེས་སུ་མཐུན་པ་▫ rjes su mthun pa▪ རྗེས་མཐུན།▫ rjes mthun/▪ {L}anulomika▪ concordant; in accordance with
  • རྗེས་སུ་མཐུན་པ་▫ rjes su mthun pa▪ {L}anulomika; {MSA,MV}anukūla; {MV}ānukūlya▪ concordant; similitude
  • རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་བྱེད་▫ rjes su mthun pa las byung ba'i yid byed▪ འབྱུང་འབྱུང་བྱུང་བྱུང་▫ 'byung 'byung byung byung▪ concordant mental contemplation
  • རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་▫ rjes su mthun pa'i chos▪ {C,MV} anudharma (={C}yathā-praṇihitasya śūnyatā-dharmasya pratipattim); {MV}ānudhārmikī; {C} anudharmatā▪ concordant doctrines; concordant phenomena▫ {C}logical sequence of Dharma
  • རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་སྤྱོད་ན་▫ rjes su mthun pa'i chos la spyod na▪ སྤྱད་སྤྱོད་སྤྱད་སྤྱོད་▫ spyad spyod spyad spyod▪ {C}anudharma-cārin▪ one who makes use of concordant doctrines/phenomena; one who practices concordant doctrines/phenomena ▫ {C}one who courses in the logical sequence of Dharma
  • རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་▫ rjes su mthun pa'i 'bras bu▪ {MV}ānukūlya-phala▪ concordant effect
  • རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བཟོད་པ་▫ rjes su mthun pa'i bzod pa▪ བཟོད་བཟོད་བཟོད་བཟོད་▫ bzod bzod bzod bzod▪ {C}ānulomikī kṣānti▪ concordant forbearance/ patience/tolerance/endurance▫ {C}adaptable patience
  • རྗེས་སུ་མཐུན་པར་▫ rjes su mthun par▪ {C}anuloma(m) ▪ concordant▫ {C}in agreement (with reality); in direct order
  • རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྤྱོད་▫ rjes su mthun par spyod▪ སྤྱད་སྤྱོད་སྤྱད་སྤྱོད་▫ spyad spyod spyad spyod▪ {C}anugītam āpadyate▪ concordant practice▫ {C}imitates
  • རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱེད་▫ rjes su mthun par byed▪ {C} anuvidheya bhavati▪ accord with▫ {C}act in obedience to
  • རྗེས་སུ་མཐུན་པས་དགའ་བར་བྱའོ་▫ rjes su mthun pas dga' bar bya'o▪ {C}samanujñā▪ concordant happiness ▫ {C}encourage(?); acquiescent
  • རྗེས་སུ་མཐུན་བྱེད་▫ rjes su mthun byed▪ {C}anuvartayati ▪ accord with; concordant with▫ {C}comply with
  • རྗེས་སུ་མཐུན་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་▫ rjes su mthun la phyin ci log▪ {MV}anukūlā viparyastā▪ perverse concordance
  • རྗེས་སུ་མཐོང་▫ rjes su mthong▪ yan dag par rjes su mthong = {MSA}(sam-anu √paś)▪ see; appear; subsequently see; subsequently appear
  • རྗེས་སུ་འཐོབ་པ་▫ rjes su 'thob pa▪ ཐོབ། འཐོབ་འཐོབ་ཐོབ་འཐོབས་▫ thob/'thob 'thob thob 'thobs▪ {L}anuprāp-▪ subsequently attain; subsequent attainment
  • རྗེས་སུ་དྲན་པ་▫ rjes su dran pa▪ དྲན། དྲན། དྲནད། དྲནད། ▫ dran/ dran/ drand/ drand/▪ {C,MSA}anusmṛti; Tenses: future, present, past, imperative {MSA}anusmaraṇa▪ memory; recollection; subsequently remember
  • རྗེས་སུ་དྲན་པ་བཅུ་▫ rjes su dran pa bcu▪ {PH}ten mindfulnesses
  • རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱེད་པ་▫ rjes su dran par byed pa▪ recall
  • རྗེས་སུ་གནང་བ་▫ rjes su gnang ba▪ {C}anujñāta; {MSA}anujñāna▪ give; grant; make▫ {C} sanction; ordained
  • རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྟོག་པ་▫ rjes su dpag pa las byung ba'i rtog pa▪ འབྱུང་འབྱུང་བྱུང་བྱུང་▫ 'byung 'byung byung byung▪ conceptual consciousness arisen from inferential cognition
  • རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་▫ rjes su dpag pa'i tshad ma▪ anumāna-pramāṇa▪ inferential prime cognizer; inferential prime cognition▫ Definitions: མཚན་ཉིད། རང་གི་རྟེན་རྟགས་ཡང་དག་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གི་གཞལ་བྱ་ལྐོག་གྱུར་ལ་གསར་དུ་མི་སླུ་བའི་རིག་པ་▫ mtshan nyid/ rang gi rten rtags yang dag la brten nas rang gi gzhal bya lkog gyur la gsar du mi slu ba'i rig pa▫ Definition: a knower that is new and incontrovertible with respect to its object of comprehension, a hidden phenomenon, in dependence upon its basis, a correct sign
  • རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་▫ rjes su dpag par bya ba▪ {C} anumeya▪ object to be inferred▫ {C}measured; proved; inferrable
  • རྗེས་སུ་དཔག་བྱ་▫ rjes su dpag bya▪ {LCh}anumeya▪ object to be inferred
  • རྗེས་སུ་དཔྱད་པ་▫ rjes su dpyad pa▪ དཔྱད། དཔྱོད། དཔྱད། དཔྱོད།▫ dpyad/ dpyod/ dpyad/ dpyod/▪ {C} anuvicārita▪ analyze; subsequently analyze▫ {C}pondered over; reflects
  • རྗེས་སུ་དཔྱོད་པ་▫ rjes su dpyod pa▪ {C}anucarati▪ analysis; subsequent analysis▫ {C}follow; pursue
  • རྗེས་སུ་དཔྱོད་པའི་སེམས་▫ rjes su dpyod pa'i sems▪ {MSA}anucara-citta▪ analytical mind; mind of subsequent analysis རྗེས་སུ་སྤྱད་པ། རྗེས་སུ་དཔྱད་པ་▫ rjes su spyad pa; rjes su dpyad pa▪ སྤྱད་སྤྱོད་སྤྱད་སྤྱོད་▫ spyad spyod spyad spyod▪ {C}anuvicārita▪ analyze; subsequently analyze▫ {C}pondered over; reflects
  • རྗེས་སུ་འཕྲང་དགོས་▫ rjes su 'phrang dgos▪ need to follow
  • རྗེས་སུ་བྱུང་བ་▫ rjes su byung ba▪ arise after
  • རྗེས་སུ་བྱུང་བའི་རྟོག་པས་ལིང་པོ་▫ rjes su byung ba'i rtog pas ling po▪ འབྱུང་འབྱུང་བྱུང་བྱུང་▫ 'byung 'byung byung byung▪ {GD:151} arising later than the perception of the collection
  • རྗེས་སུ་བྱུང་བའི་རྟོག་པས་ལིང་པོ་གཅིག་ཏུ་བཟུང་བ▫ rjes su byung ba'i rtog pas ling po gcig tu bzung ba▪ {C}paṭala (=ghanatā)▪ {C}cataract; covering; membrane
  • རྗེས་སུ་བྱེད་པ་▫ rjes su byed pa▪ {MSA}anuvidhāyitva▪ accord with; be concordant
  • རྗེས་སུ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞིང་▫ rjes su byed par 'gyur zhing▪ {C}anukṛtim āpadyate▪ accord with; be concordant▫ {C}imitate
  • རྗེས་སུ་འབྲང་▫ rjes su 'brang▪ འབྲང། འབྲང། འབྲངས། འབྲོངས།▫ 'brang / 'brang / 'brangs/ 'brongs/▪ {C} anugacchati; {C}anubaddha; {C}anuvartita▪ follow▫ {C}going to; following; consequence; result; pursued
  • རྗེས་སུ་འབྲང་བ་▫ rjes su 'brang ba▪ {L,MSA}anusāra; {MSA}anuparivartin▪ follow▫ {C}going to; following; consequence; result
  • རྗེས་སུ་འབྲངས་▫ rjes su 'brangs▪ འབྲང། འབྲང། འབྲངས། འབྲོངས།▫ 'brang / 'brang / 'brangs/ 'brongs/▪ anusaraṇa▪ follow
  • རྗེས་སུ་འབྲངས་བ་▫ rjes su 'brangs ba▪ anusaraṇa▪ follow
  • རྗེས་སུ་འབྲེལ་བཅས་བཟློག་པ་▫ rjes su 'brel bcas bzlog pa ▪ {MV}sānubandhā viparyayā▪ perverse relation
  • རྗེས་སུ་འབྲེལ་འདོད་▫ rjes su 'brel 'dod▪ want to associate
  • རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་▫ rjes su 'brel pa▪ འབྲེལ། འབྲེལ། འབྲེལད། འབྲེལད།▫ 'brel/ 'brel/ 'breld/ 'breld/▪ {L}anubandha; {C}anuparivartate▪ relate; join; subsequent Tenses: future, present, past, imperative relation▫ {PH}indicatory phonemes [in Paninian grammar]▫ {C}pursue; revolve around; conform to
  • རྗེས་སུ་འབྲེལ་བྱས་ནས་▫ rjes su 'brel byas nas▪ {C} anubandhayitvā▪ having related; having joined▫ {C}has communed with
  • རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་▫ rjes su sbyor ba▪ སྦྱར་སྦྱོར་སྦྱརྡ་སྦྱོརྡ་▫ sbyar sbyor sbyard sbyord▪ {C,MSA}anuyoga▪ join; connect; apply▫ {C}preoccupation
  • རྗེས་སུ་མི་འཇུག་མིན་▫ rjes su mi 'jug min▪ {C} vivarjayati▪ non-non-engagement▫ {C}avoid; get rid of; abandon; give up; reject
  • རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པ་▫ rjes su mi mthun pa▪ [after-to-not-agree]; not concordant with; not agreeable to
  • རྗེས་སུ་བཙལ་▫ rjes su btsal▪ བཙལ་འཚོལ་འཙལད་ཚོལད་▫ btsal 'tshol btsald tshold▪ {C}paryeṣati▪ seek; search for▫ {C}searches (for); try to determine; seeks for; decides to look for
  • རྗེས་སུ་འཛིན་▫ rjes su 'dzin▪ གཟུང་འཛིན་བཟུང་ཟུངས་▫ gzung 'dzin bzung zungs▪ {MV}(anu √grah): anugṛhṇāti ▪ compassionately care for; take care of; follow; believe
  • རྗེས་སུ་འཛིན་པ་▫ rjes su 'dzin pa▪ གཟུང་འཛིན་བཟུང་ཟུངས་ ▫ gzung 'dzin bzung zungs▪ (anu √grah): {MSA} anugṛhṇat; {MSA}anugraha▪ [after-to-grasp] compassionately care for; take care of; follow; believe
  • རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་▫ rjes su zhugs pa▪ ཞུག་འཇུག་ཞུགས་ཞུགས་ ▫ zhug 'jug zhugs zhugs▪ {L}praveśa; {MSA,MV} anupraviṣṭa▪ engage; enter; engagement; entrance▫ introduction; enter together with; entered into
  • རྗེས་སུ་ཟུངས་▫ rjes su zungs▪ གཟུང། འཛིན། བཟུང། ཟུངས།▫ gzung / 'dzin/ bzung / zungs/▪ follow; believe; take care of
  • རྗེས་སུ་གཟུང་▫ rjes su gzung▪ གཟུང་འཛིན་བཟུང་ཟུངས་▫ gzung 'dzin bzung zungs▪ compassionately care for; take care of; follow; believe
  • རྗེས་སུ་བཟུང་བ་▫ rjes su bzung ba▪ རྗེས་བཟུང་རྗེས་སུ་ གཟུང། འཛིན། བཟུང། ཟུངས།▫ rjes bzung rjes su gzung / 'dzin/ bzung / zungs/▪ {C}anugṛhṇāti (=kārya-niṣpādanād)▪ compassionately cared for; retained; took care of; followed; believed▫ {C} help; favor
  • རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་དུ་▫ rjes su bzung ba'i phyir du▪ for the sake of taking care of
  • རྗེས་སུ་ཡི་རང་▫ rjes su yi rang▪ {C}abhyanumodita; {C}anumodayi; {C}anumodana; {C}anumokaku; {C}anumodyate▪ admire; sympathize with; empathize with▫ {C}enjoined; rejoicing; rejoice; jubilation; one who rejoices; is approved
  • རྗེས་སུ་ཡི་རང་སྒོམ་ལམ་▫ rjes su yi rang sgom lam▪ anumodalakṣaṇo bhāvanāmārgaḥ▪ (Great Vehicle) path of meditation of admiration
  • རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་▫ rjes su yi rang ba▪ {C}anumoda; {C,MSA}anumodanā; {C}anumodayi▪ [after-to-mind-delight]; admire; sympathize with; empathize with▫ {C}rejoicing; jubilation; rejoice
  • རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་མོད་ལས་བྱུང་བ་▫ rjes su yi rang ba'i mod las byung ba▪ འབྱུང་འབྱུང་བྱུང་བྱུང་▫ 'byung 'byung byung byung▪ {C}anumodanā-sahagata▪ arisen from admiration; arisen from sympathy with▫ {C}connected with jubilation
  • རྗེས་སུ་ཡིད་རང་བ་བསམ་པ་▫ rjes su yid rang ba bsam pa▪ {MSA}anumodanā ... āśaya▪ thought of admiration; thought of sympathy
  • རྗེས་སུ་ཡིད་རང་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་▫ rjes su yid rang ba'i yid la byed pa▪ {MSA}anumodana ... manaskāra ▪ mental engagement of admiration; mental engagement of sympathy
  • རྗེས་སུ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བར་▫ rjes su yongs su bzung bar▪ {C}anuparigṛhīta▪ take care of; follow; believe▫ {C}assisted
  • རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ་▫ rjes su rig par bya ste▪ {C} anugacchati▪ know▫ {C}approach; conform to; follow (after); regain; emulate; arrive (at); pursue; follow up
  • རྗེས་སུ་ཤེས་པ་▫ rjes su shes pa▪ {C}anvaya-jñāna▪ subsequent knowledge; subsequent cognizer; subsequent cognition Tenses: future, present, past, imperative
  • རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་▫ rjes su shes pa'i bzod pa▪ subsequent forbearance of knowledge
  • རྗེས་སུ་སོང་བ་▫ rjes su song ba▪ སོང་སོང་སོང་སོང་▫ song song song song▪ {L}anugata; {C}anugacchati; {C} anugamiṣyanti▪ become; subsequently become; gone; passed▫ {C}approach; conform to; follow (after); regain; emulate; arrive (at); pursue; follow up; be pursued
  • རྗེས་སུ་སྲུང་བ་▫ rjes su srung ba▪ བསྲུང་སྲུང་བསྲུངས་སྲུངས་ ▫ bsrung srung bsrungs srungs▪ {L}anurakṣaṇā▪ protect/guard/keep/maintain/preserve/safeguard [e.g., vows and pledges]
  • རྗེས་སུ་སློབ་པའི་ཚུལ་▫ rjes su slob pa'i tshul▪ {C} anuśikṣamāṇa-rūpa▪ the mode of learning; way of learning▫ {C}engaged in learning; engaged in regular training
  • རྗེས་སུ་བསམ་པ་▫ rjes su bsam pa▪ བསམ། སེམས། བསམས། སོམས།▫ bsam/ sems/ bsams/ soms/▪ {C} anuvicintita▪ think; subsequent thought▫ {C} thought over
  • རྗེས་སུ་བསྲུང་བ་▫ rjes su bsrung ba▪ བསྲུང་སྲུང་བསྲུངས་སྲུངས་▫ bsrung srung bsrungs srungs▪ {C} anurakṣya; {L,MSA}anurakṣaṇā▪ protect/guard/ keep/maintain/preserve/safeguard [e.g., vows and pledges]▫ {C}which can be preserved(?)
  • རྗེས་སུ་བསླབ་▫ rjes su bslab▪ བསླབ། སློབ། བསླབས། སློབས།▫ bslab/ slob/ bslabs/ slobs/▪ {C}anuśikṣā▪ learn; train in▫ {C}train regularly
  • རྗེས་སོང་▫ rjes song▪ སོང་སོང་སོང་སོང་▫ song song song song▪ {MSA}anugama▪ become; subsequently become; gone; passed
  • རྗེས་སློབ་▫ rjes slob▪ བསླབ། སློབ། བསླབས། སློབས།▫ bslab/ slob/ bslabs/ slobs/▪ {C}anuśikṣati; {MSA} anuśikṣaṇā▪ learn; train in▫ {C}train regularly
  • རྗོད་▫ rjod▪ བརྗོད་རྗོད་བརྗོད་རྗོད་▫ brjod rjod brjod rjod▪ vāc;{GD:413} vācaka▪ to speak; say; to express; state; expression; statement▫ {GD:413} to signify
  • རྗོད་བྱེད་▫ rjod byed▪ བརྗོད་རྗོད་བརྗོད་རྗོད་▫ brjod rjod brjod rjod▪ {LCh}abhidhāna; {LCh}abhidhāyin; {N}vācaka▪ means of expression; expressive; expressor▫ {GD:439} signifier
  • རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་▫ rjod byed kyi sgra▪ བརྗོད་རྗོད་བརྗོད་རྗོད་▫ brjod rjod brjod rjod▪ expressive term▫ {GD:433} signifier
  • རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་▫ rjod byed kyi tshig▪ བརྗོད་རྗོད་བརྗོད་རྗོད་▫ brjod rjod brjod rjod▪ expressive terms
  • རྗོད་བྱེད་རྣམ་དག་▫ rjod byed rnam dag▪ completely correct means of expression
  • རྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་ཐེག་པ་▫ rjod byed tshig gi theg pa▪
  • བརྗོད་རྗོད་བརྗོད་རྗོད་▫ brjod rjod brjod rjod▪ vehicle as verbalizing words
  • རྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་དྲང་ངེས་འབྱེད་པ་▫ rjod byed tshig gi drang nges 'byed pa▪ differentiating the interpretable and the definitive on the level of the words that are the means of expression
  • ལྗགས་▫ ljags▪ {C}jihvā▪ tongue▫ {C}tongue
  • ལྗགས་ཀློག་གནང་▫ ljags klog gnang▪ བཀླག་ཀློག་བཀླགས། ཀློགས།▫ bklag klog bklags/ klogs/▪ read [hon.]
  • ལྗགས་རིང་ཞིང་མཛེས་པ་▫ ljags ring zhing mdzes pa▪ long and beautiful tongue
  • ལྗགས་ཤིན་ཏུ་ཡངས་ཤིང་སྲབ་པ་▫ ljags shin tu yangs shing srab pa▪ {C}pṛthu-tanu-jihvatā▪ {C}his tongue is long and slender
  • ལྗང་ཁུ་▫ ljang khu▪ {L}harita▪ green▫ pale yellow; fawn-colored
  • ལྗང་བ་▫ ljang ba▪ {PU} śyāma▪ {PH}dark-colored
  • ལྗན་ལྗིན་▫ ljan ljin▪ {MSA}abhilāpa▪ defilement; filth; dirt
  • ལྗོངས་▫ ljongs▪ {C}janapada▪ {C}country; countryside; (country) districts
  • ལྗོངས་ཀྱི་བྱ་བ་▫ ljongs kyi bya ba▪ {C}jana-pada-kṛtya▪ {C}business concerning the kingdom
  • ལྗོན་ཤིང་▫ ljon shing▪ {LCh}vṛkṣa▪ tree▫ {PH}tree ▫ Definitions: མཚན་ཉིད། ཡལ་ག་ལོ་འདབ་དང་ལྡན་པ་▫ mtshan nyid/ yal ga lo 'dab dang ldan pa▫ Definition: Tenses: future, present, past, imperative having branches and leaves
  • བརྗིད་▫ brjid▪ {C}tejas▪ shine; glitter▫ {C}majesty; beauty; splendor; flaming; piercing flame
  • བརྗིད་པ་བགྱིས་པར་འགྱུར་▫ brjid pa bgyis par 'gyur ▪ བགྱི་བགྱིད་བགྱིས་གྱིས་▫ bgyi bgyid bgyis gyis▪ {C} mānayati▪ shine; glitter▫ {C}reveresལྷམ་མེར་བརྗིད་▫ lham mer brjid▫ blazing brightly
  • བརྗེ་▫ brje▪ བརྗེ། བརྗེ། བརྗེས། བརྗེས།▫ brje/ brje/ brjes/ brjes/▪ {LCh}parivartana▪ to switch out of; to exchange▫ སྔ་མའི་ལུས་རགས་པ་བརྗེ་དགོས་པའི་ཕྱིར་▫ snga ma'i lus rags pa brje dgos pa'i phyir▫ because one must switch out of the earlier coarse body{TGP 54}
  • བརྗེད་▫ brjed▪ {MV,MSA}saṃpramoṣa; {MV}saṃmoṣa; {MSA}moṣatā▪ forget; forgetfulness{DK 5.9}
  • བརྗེད་ཀྱིས་དགོས་པ་▫ brjed kyis dgos pa▪ fear of forgetting
  • བརྗེད་ངེས་▫ brjed nges▪ {LCh}muṣitasmṛtitā; {C} muṣita-smṛtin▪ {PH}forgetfulness
  • བརྗེད་ངེས་པ་▫ brjed nges pa▪ {LCh}muṣitasmṛtitā; {C} muṣita-smṛtin▪ forgetfulness▫ {C}confused and not mindful; confused in his mindfulness
  • བརྗེད་པ་▫ brjed pa▪ {MSA,MV}saṃpramoṣa; {MV} saṃmoṣa; {MSA}saṃpramoṣatā▪ forget; forgetfulness
  • བརྗེད་པ་མེད་པ་▫ brjed pa med pa▪ {PH}unforgetful
  • བརྗེད་པར་བྱས་ན་▫ brjed par byas na▪ {C}vismārayati (=amanasikāraḥ)▪ forget; forgetfulness▫ {C} allow to be forgotten
  • བརྗེད་བྱང་▫ brjed byang▪ འབྱང་འབྱངས་བྱང་འབྱོངས་▫ 'byang 'byangs byang 'byongs▪ Purification of Forgetfulness
  • བརྗེད་མེད་▫ brjed med▪ {PH}unforgetful
  • བརྗེས་▫ brjes▪ བརྗེ། བརྗེ། བརྗེས། བརྗེས།▫ brje/ brje/ brjes/ brjes/▪ to switch out of; to exchange
  • བརྗོད་▫ brjod▪ བརྗོད་རྗོད་བརྗོད་རྗོད་▫ brjod rjod brjod rjod▪ {C}ākhyāyate; {MV}ākhyā; (√khyā): {MV}khyāpayati; {MV}khyāpayitvā; {C}kathayi (=kathayati); {C,MSA}ucyate; {C}udīrayati; {C} sūcaka; {C}bhāṣate (=ābhāṣate); {C}vidhīyate; {MV}udāhāra; (ni √rūp): {MSA}nirūpyate▪ describe; express; to speak; say; to express; state; expression; statement▫ {C}declare; describe; speech; it is said; is spoken of; one speaks of; is called; be expounded; proclaim; utter (his message); explain; raise (voice); lift up (voice); indicating; teaches; preach; speaks; says; declares; is prescribed
  • བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བ་▫ brjod kyis mi lang ba▪ བརྗོད་རྗོད་བརྗོད་རྗོད་▫ brjod rjod brjod rjod▪ inexpressible
  • བརྗོད་དུ་མ་མཆིས་པ་▫ brjod du ma mchis pa▪ བརྗོད་རྗོད་བརྗོད་རྗོད་▫ brjod rjod brjod rjod▪ {L}anabhilāpya; {C}avacana▪ inexpressible; ineffable▫ {C}cannot be spoken; cannot be expressed; beyond words
  • བརྗོད་དུ་མེད་▫ brjod du med▪ བརྗོད་རྗོད་བརྗོད་རྗོད་▫ brjod rjod brjod rjod▪ {C}avācyate; {MSA}anabhilāpya▪ inexpressible; ineffable▫ {C}cannot be expressed in words
  • བརྗོད་དུ་མེད་པ་▫ brjod du med pa▪ བརྗོད་རྗོད་བརྗོད་རྗོད་▫ brjod rjod brjod rjod▪ {L}anabhilāpya; nirālāpa; {C}avyāhāra; {L}pariniṣpanna; nirabhilapya ▪ inexpressible; ineffable▫ {C}lie outside conventional discourse; cannot be expressed by words; which cannot be expressed in words
  • བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དངོས་པོ་▫ brjod du med pa'i dngos po▪ བརྗོད་རྗོད་བརྗོད་རྗོད་▫ brjod rjod brjod rjod▪ inexpressible things
  • བརྗོད་དོ་ཅེས་བྱ་▫ brjod do ces bya▪ བརྗོད་རྗོད་བརྗོད་རྗོད་▫ brjod rjod brjod rjod▪ {C}vaktavya▪ {C}should be called
  • བརྗོད་དོན་▫ brjod don▪ meaning expressed; meaning communicated
  • བརྗོད་འདོད་ཀྱི་ཀུན་ལོང་▫ brjod 'dod kyi kun long▪ བརྗོད་རྗོད་བརྗོད་རྗོད་▫ brjod rjod brjod rjod▪ speaker's intention
  • བརྗོད་པ་▫ brjod pa▪ བརྗོད་རྗོད་བརྗོད་རྗོད་▫ brjod rjod brjod rjod▪ {LCh,C}vacana; {LCh}abhilāpa; {C} abhilapati; {C}abhilapyate; {MSA}(abhi √lap): abhilāpa; {MSA}lapita; {C}udīrayati; {C}īrita Tenses: future, present, past, imperative (=prerita); {C}ākhyāyate; {C}kathyate; {MV} ākhyā; (ā √khyā): {MSA}ākhyāti; {MV}kathikatva; {C}prabhāṣate; {C}abhidhīyate; {C}pravy▪ verbalization; expression; speak; say; express; state▫ {C}stirred; said to be; driven along; uttering; speaking; indicates; is called; described; talk about; is talked about; is declared; speaks; (conventional) utterance; words; verbal expression; use verbal expressionsབརྗོད་པར་བྱ་ལ་▫ brjod par bya la▫ with respect to what is to be expressed
  • བརྗོད་པ་ཉུང་བ་▫ brjod pa nyung ba▪ བརྗོད་རྗོད་བརྗོད་རྗོད་▫ brjod rjod brjod rjod▪ {C}manda-mantra▪ {C}soft in his talk/speech
  • བརྗོད་པ་མཉམ་པ་ཉིད་▫ brjod pa mnyam pa nyid▪ བརྗོད་རྗོད་བརྗོད་རྗོད་▫ brjod rjod brjod rjod▪ {C}bhāṣya-samatā▪ sameness of expressions▫ {C}the sameness of all spoken words
  • བརྗོད་པ་བྱེད་▫ brjod pa byed▪ བརྗོད་རྗོད་བརྗོད་རྗོད་▫ brjod rjod brjod rjod▪ expressor▫ speak; go out; obstinate; willful
  • བརྗོད་པ་སྨྲ་བ་▫ brjod pa smra ba▪ {C}varṇa-vādin ▪ proponent of expressions▫ {C}one who has praised; incite; praise
  • བརྗོད་པ་ཙམ་དུ་▫ brjod pa tsam du▪ བརྗོད་རྗོད་བརྗོད་རྗོད་▫ brjod rjod brjod rjod▪ {C}abhilāpa-mātra▪ mere statement; mere expression▫ {C}mere talk
  • བརྗོད་པ་མཛད་▫ brjod pa mdzad▪ བརྗོད་རྗོད་བརྗོད་རྗོད་▫ brjod rjod brjod rjod▪ {C}vyāhṛta▪ speak; spoken; express; state; expressed; stated▫ {C}verbally expressed; expressed by words
  • བརྗོད་པའི་ཀུན་རྫོབ་▫ brjod pa'i kun rdzob▪ བརྗོད་རྗོད་བརྗོད་རྗོད་▫ brjod rjod brjod rjod▪ verbal conventionalities; expressional conventionality
  • བརྗོད་པའི་རྣམ་པ་▫ brjod pa'i rnam pa▪ བརྗོད་རྗོད་བརྗོད་རྗོད་ ▫ brjod rjod brjod rjod▪ {L}uccāraṇākāra▪ aspects of expression
  • བརྗོད་པའི་བག་ཆགས་▫ brjod pa'i bag chags▪ བརྗོད་རྗོད་བརྗོད་རྗོད་▫ brjod rjod brjod rjod▪ {MSA}jalpasya vāsanā▪ predispositions of verbalization
  • བརྗོད་པའི་ལེགས་ལ་▫ brjod pa'i legs la▪ བརྗོད་རྗོད་བརྗོད་རྗོད་ ▫ brjod rjod brjod rjod▪ {C}bhaṅati▪ {C}preaches; report; teach!
  • བརྗོད་པར་བྱ་▫ brjod par bya▪ བརྗོད་རྗོད་བརྗོད་རྗོད་▫ brjod rjod brjod rjod▪ {C}ākhyātavya; {MSA}vacanīya; abhidhaya▪ what is to be expressed; subject matter▫ {C}should be proclaimed
  • བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་▫ brjod par bya ba ma yin▪ བརྗོད་རྗོད་བརྗོད་རྗོད་▫ brjod rjod brjod rjod▪ {C}avacanīya (=avyāhāra)▪ inexpressible; ineffable▫ {C} unutterable; cannot be expressed in words
  • བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་▫ brjod par bya ba ma yin pa nyid▪ བརྗོད་རྗོད་བརྗོད་རྗོད་▫ brjod rjod brjod rjod▪ {MSA}avaktavyatva▪ inexpressibility; ineffability
  • བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ་▫ brjod par bya ba la▪ བརྗོད་རྗོད་བརྗོད་རྗོད་ ▫ brjod rjod brjod rjod▪ with respect to what is to be expressed
  • བརྗོད་པར་བྱའོ་▫ brjod par bya'o▪ བརྗོད་རྗོད་བརྗོད་རྗོད་▫ brjod rjod brjod rjod▪ {MV}vaktavya▪ should be expressed
  • བརྗོད་པར་ཟད་▫ brjod par zad▪ བརྗོད་རྗོད་བརྗོད་རྗོད་▫ brjod rjod brjod rjod▪ {C}vacana; {C}sūcanā-kṛtā; {C} jalpyate; {C}anuvyāharaṇa▪ speak; say; express; state▫ {C}one can talk of; indicated; reply; use verbal expressions
  • བརྗོད་བྱ་▫ brjod bya▪ བརྗོད་རྗོད་བརྗོད་རྗོད་▫ brjod rjod brjod rjod▪ {LCh}abhidhaya; {N}abhidheya; {N} vācya▪ subject of expression; object expressed; subject; object of expression; subject matter; topic expressed; object verbalized; explicit teaching▫ {GD:393} signified; {GD:433} object of signification
  • བརྗོད་བྱ་དོན་གྱི་དྲང་ངེས་འབྱེད་པ་▫ brjod bya don gyi drang nges 'byed pa▪ differentiating the interpretable and the definitive on the level of the meaning that is expressed within the scriptures
  • བརྗོད་བྱེད་▫ brjod byed▪ བརྗོད་རྗོད་བརྗོད་རྗོད་▫ brjod rjod brjod rjod▪ {LCh}abhidhāyin▪ expressor; expressive; means of expression▫ {GD:393} signifier
  • བརྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་▫ brjod byed kyi sgra▪ བརྗོད་རྗོད་བརྗོད་ Tenses: future, present, past, imperative
  • རྗོད་▫ brjod rjod brjod rjod▪ expressive sounds▫ {GD:433} signifier
  • བརྗོད་བྱེད་བརྗོད་བྱ་▫ brjod byed brjod bya▪ བརྗོད་རྗོད་བརྗོད་རྗོད་▫ brjod rjod brjod rjod▪ vācaka-vācya▪ {GD:393} signifier-signified; expresser-expressed
  • བརྗོད་བྲལ་▫ brjod bral▪ བརྗོད་རྗོད་བརྗོད་རྗོད་▫ brjod rjod brjod rjod▪ unpredictable
  • བརྗོད་མེད་▫ brjod med▪ བརྗོད་རྗོད་བརྗོད་རྗོད་▫ brjod rjod brjod rjod▪ {C}avyāhāra; {MSA}nirjalpa▪ inexpressible; not expressed; ineffable; not stated
  • བརྗོད་མཛད་▫ brjod mdzad▪ བརྗོད་རྗོད་བརྗོད་རྗོད་▫ brjod rjod brjod rjod▪ {C}sācaka▪ state; indicate; express▫ {C}indicating
  • བརྗོད་ཟིན་▫ brjod zin▪ བརྗོད་རྗོད་བརྗོད་རྗོད་▫ brjod rjod brjod rjod▪ already explained; already explain; previously explained{LG 30.3}