प्रमुखा विकल्पसूचिः उद्घाट्यताम्
एतत् पृष्ठम् अपरिष्कृतम् अस्ति
२२९
नवमोऽङ्कः

छनं कार्यमुपक्षिपन्ति पुरुषा न्यायेन दृरीकृतं
स्वान्दोषान् कथयन्ति नाधिकरणे रागाभिभूताः स्वयम् ।
तैः पक्षापरपक्षवार्धतबलदषैर्नृपः स्पृश्यते
संक्षेपदपवाद एव सुलभो द्रष्टुर्गुणो दूरतः ॥ ३ ॥

अपि च,--

छन्नं दोषमुदाहरन्ति कुपिता न्यायेन दुरीकृताः
स्वान्दोषान् कथयन्ति नाधिकरणे सन्तोऽपि मष्टा ध्रुवम् ।
ये पक्षापरपक्षदोपसहिताः पापानि संकुर्वते
संक्षेपदपवाद एव सुलभो द्रष्टुर्गुणो दूरतः ॥ ४ ॥

यतोऽधिकरणिकः खलु

शास्त्रज्ञः कपटानुसारकुशलो वक्ता न च क्रोधन-
स्तुल्यो मित्रपरवकेषु चरितं दृष्टैव दत्तोसरः ।।
क्लीबान्पालयिता शठान्व्यथयिता धम्र्यों न लोभान्वितो
स्वार्भावे परतत्वबद्धहृदयो राक्षश्च कोपापहः ॥ ५ ॥

 श्रेष्ठकायस्थौ---अजस्स वि णाम गुणे दोसो त्ति बुञ्चदि । जइ एवं, ता चंदालोए वि अंधआरो त्ति बुञ्चदि। [ आर्यस्यापि नाम गुणे दोष इत्युच्यते । यद्येवम् , तदा चन्द्रालोकेऽप्यन्धकार इस्युच्यते ।]


तम् ] ॥ छन्नमिति ॥ ३ ॥ छन्नमिति ॥ ४ ॥ शास्त्रज्ञ इति ॥ ५ ॥ टिप्प०-1 श्लोकद्वयमिदं किञ्चिद्वि शेषं वह देकार्थमेव । छन्नं सयं कार्यमसत्येना- च्छादितमसत्यं सत्येन छन्नमित्यर्थः । न्यायो लेख्य-दिव्य प्रमाणविशिष्टो निर्णयः । प्रमाणे वाचनिकं चाक्षुष पत्र-लेख्यादिना । एतेषामभावे दिव्यविधिवतरतीति झेयम् । न्यायसभायां पुरुषाः स्वान्दोघान्न कथयन्ति, यतः स्वय राग-लोभाभिभूतास्सैरीक्षैः पुरुः पक्षापरपक्षाभ्यां वर्धितानि बलानि सामथ्यानि येषां तैद बैरियर्थः । पक्षः स्वीयत्वाभिमानवाम् । अपरपक्षः स्वीयत्वाभिमानशून्यः । द्रष्टः प्राडिवाकस्य । 2 छन्ने कार्य प्रतिपाद्य छन्नं दोषं प्रतिपादयति । साधवोऽपि ये रागलोभादिंना

परापरपक्षीयैः सहिताः पापानि संकुर्वते ते ध्रुवं इहपरलोकभ्रष्टा भवन्धि अत्यर्थः ।