प्रमुखा विकल्पसूचिः उद्घाट्यताम्

सामवेदः/कौथुमीया/संहिता/उत्तरार्चिकः/2.8 अष्टमप्रपाठकः/2.8.3 तृतीयोऽर्द्धः

अग्निः प्रत्नेन जन्मना शुम्भानस्तन्वा३ं स्वां |
कविर्विप्रेण ववृधे || १७११ ||

१अ
१छ्

ऊर्ज्जो नपातमा हुवेऽग्निं पावकशोचिषं |
अस्मिन्यज्ञे स्वध्वरे || १७१२ ||

२अ
२छ्

स नो मित्रमहस्त्वमग्ने शुक्रेण शोचिषा |
देवैरा सत्सि बर्हिषि || १७१३ ||

३अ
३छ्

उत्ते शुष्मासो अस्थू रक्षो भिन्दन्तो अद्रिवः |
नुदस्व याः परिस्पृधः || १७१४ ||

१अ
१छ्

अया निजघ्निरोजसा रथसङ्गे धने हिते |
स्तवा अबिभ्युषा हृदा || १७१५ ||

२अ
२छ्

अस्य व्रतानि नाधृषे पवमानस्य दूढ्या |
रुज यस्त्वा पृतन्यति || १७१६ ||

३अ
३छ्

तं हिन्वन्ति मदच्युतं हरिं नदीषु वाजिनं |
इन्दुमिन्द्राय मत्सरं || १७१७ ||

४अ
४छ्

आ मन्द्रैरिन्द्र हरिभिर्याहि मयूररोमभिः |
मा त्वा के चिन्नि येमुरिन्न पाशिनोऽति धन्वेव तां इहि || १७१८ ||

१अ
१छ्

वृत्रखादो वलं रुजः पुरां दर्मो अपामजः |
स्थाता रथस्य हर्योरभिस्वर इन्द्रो दृढा चिदारुजः || १७१९ ||

२अ
२छ्

गम्भीरां उदधींरिव क्रतुं पुष्यसि गा इव |
प्र सुगोपा यवसं धेनवो यथा ह्रदं कुल्या इवाशत || १७२० ||

३अ
३छ्

यथा गौरो अपा कृतं तृष्यन्नेत्यवेरिणं |
आपित्वे नः प्रपित्वे तूयमा गहि कण्वेषु सु सचा पिब || १७२१ ||

१अ
१छ्

मन्दन्तु त्वा मघवन्निन्द्रेन्दवो राधोदेयाय सुन्वते |
आमुष्या सोममपिबश्चमू सुतं ज्येष्ठं तद्दधिषे सहः || १७२२ ||

२अ
२छ्

त्वमङ्ग प्र शुंसिषो देवः शविष्ठ मर्त्यं |
न त्वदन्यो मघवन्नस्ति मर्डितेन्द्र ब्रवीमि ते वचः || १७२३ ||

१अ
१छ्

मा ते राधांसि मा त ऊतयो वसोऽस्मान्कदा चना दभन् |
विश्वा च न उपमिमीहि मानुष वसूनि चर्षणिभ्य आ || १७२४ ||

२अ
२छ्

प्रति ष्या सूनरी जनी व्युच्छन्ती परि स्वसुः |
दिवो अदर्शि दुहिता || १७२५ ||

१अ
१छ्

अश्वेव चित्रारुषी माता गवामृतावरी |
सखा भूदश्विनोरुषाः || १७२६ ||

२अ
२छ्

उत सखास्यश्विनोरुत माता गवामसि |
उतोषो वस्व ईशिषे || १७२७ ||

३अ
३छ्

एषो उषा अपूर्व्य व्युच्छति प्रिया दिवः |
स्तुषे वामश्विना बृहत् ||१७२८ ||

१अ
१छ्

या दस्रा सिन्धुमातरा मनोतरा रयीणां |
धिया देवा वसुविदा || १७२९ ||

२अ
२छ्

वच्यन्ते वां ककुहासो जूर्णायामधि विष्टपि |
यद्वां रथो विभिष्पतात् ||१७३० ||

३अ
३छ्

उषस्तच्चित्रमा भरास्मभ्यं वाजिनीवति |
येन तोकं च तनयं च धामहे || १७३१ ||

१अ
१छ्

उषो अद्येह गोमत्यश्वावति विभावरि |
रेवदस्मे व्युच्छ सूनृतावति || १७३२ ||

२अ
२छ्

युङ्क्ष्वा हि वाजिनीवत्यश्वां अद्यारुणां उषः |
अथा नो विश्वा सौभगान्या वह || १७३३ ||

३अ
३छ्

अश्विना वर्तिरस्मदा गोमद्दस्रा हिरण्यवत् |
अर्वाग्रथं समनसा नि यच्छतं || १७३४ ||

१अ
१छ्

एह देवा मयोभुवा दस्रा हिरण्यवर्त्तनी |
उषर्बुधो वहन्तु सोमपीतये || १७३५ ||

२अ
२छ्

यावित्था श्लोकमा दिवो ज्योतिर्जनाय चक्रथुः |
आ न ऊर्जं वहतमश्विना युवं || १७३६ ||

३अ
३छ्

१०

अग्निं तं मन्ये यो वसुरस्तं यं यन्ति धेनवः |
अस्तमर्वन्त आशवोस्तं नित्यासो वाजिन इषं स्तोतृभ्य आ भर || १७३७ ||

१अ
१छ्

अग्निर्हि वाजिनं विशे ददाति विश्वचर्षणिः |
अग्नी राये स्वाभुवं स प्रीतो याति वार्यमिषं स्तोतृभ्य आ भर || १७३८ ||

२अ
२छ्

सो अग्निर्यो वसुर्गृणे सं यमायन्ति धेनवः |
समर्वन्तो रघुद्रुवः सं सुजातासः सूरय इषं स्तोतृभ्य आ भर || १७३९ ||

३अ
३छ्

११

महे नो अद्य बोधयोषो राये दिवित्मती |
यथा चिन्नो अबोधयः सत्यश्रवसि वाय्ये सुजाते अश्वसूनृते || १७४० ||

१अ
१छ्

या सुनीथे शौचद्रथे व्यौच्छो दुहितर्दिवः |
सा व्युच्छ सहीयसि सत्यश्रवसि वाय्ये सुजाते अश्वसूनृते || १७४१ ||

२अ
२छ्

सा नो अद्याभरद्वसुर्व्युच्छा दुहितर्दिवः |
यो व्यौच्छः सहीयसि सत्यश्रवसि याय्ये सुजाते अश्वसूनृते || १७४२ ||

३अ
३छ्

१२

प्रति प्रियतमं रथं वृशणं वसुवाहनं |
स्तोता वामश्विनावृषि स्तोमेभिर्भूषति प्रति माध्वी मम श्रुतं हवं || १७४३ ||

१अ
१छ्

अत्यायातमश्विना तिरो विश्वा अहं सना |
दस्रा हिरण्यवर्त्तनी सुषुम्णा सिन्धुवाहसा माध्वी मम श्रुतं हवं || १७४४ ||

२अ
२छ्

आ नो रत्नानि बिभ्रतावश्विना गच्छतं युवं |
रुद्रा हिरण्यवर्त्तनी जुषाणा वाजिनीवसू माध्वी मम श्रुतं हवं || १७४५ ||

३अ
३छ्

१३

अबोध्यग्निः समिधा जनानां प्रति धेनुमिवायतीमुषासं |
यह्वा इव प्र वयामुज्जिहानाः प्र भानवः सस्रते नाकमच्छ || १७४६ ||

१अ
१छ्

अबोधि होता यजथाय देवानूर्ध्वो अग्निः सुमनाः प्रातरस्थात् |
समिद्धस्य रुशददर्शि पाजो महान्देवस्तमसो निरमोचि || १७४७ ||

२अ
२छ्

यदीं गणस्य रशनामजीगः शुचिरङ्क्ते शुचिभिर्गोभिरग्निः |
आद्दक्षिणा युज्यते वाजयन्त्युत्तानामूर्ध्वो अधयज्जुहूभिः || १७४८ ||

३अ
३छ्

१४

इदं श्रेष्ठं ज्योतिषां ज्योतिरागाच्चित्रः प्रकेतो अजनिष्ट विभ्वा |
यथा प्रसूता सवितुः सवायैवा रात्र्युषसे योनिमारैक् ||१७४९ ||

१अ
१छ्

रुशाद्वत्सा रुशती श्वेत्यागादारैगु कृष्णा सदनान्यस्याः |
समानबन्धू अमृते अनूची द्यावा वर्णं चरत आमिनाने || १७५० ||

२अ
२छ्

समानो अध्वा स्वस्रोरनन्तस्तमन्यान्या चरतो देवशिष्टे |
न मेथेते न तस्थतुः सुमेके नक्तोषासा समनसा विरूपे || १७५१ ||

३अ
३छ्

१५

आ भात्यग्निरुषसामनीकमुद्विप्राणां देवया वाचो अस्थुः |
अर्वाञ्चा नूनं रथ्येह यातं पीपिवांसमश्विना घर्ममच्छ || १७५२ ||

१अ
१छ्

न संस्कृतं प्र मिमीतो गमिष्ठान्ति नूनमश्विनोपस्तुतेह |
दिवाभिपित्वेवसागमिष्ठा प्रत्यवर्त्तिं दाशुषे शम्भविष्ठा || १७५३ ||

२अ
२छ्

उता यातं संगवे प्रातरह्नो मध्यन्दिन उदिता सूर्यस्य |
दिवा नक्तमवसा शन्तमेन नेदानीं पीतिरश्विना ततान || १७५४ ||

३अ
३छ्

१६

एता उ त्या उषसः केतुमक्रत पूर्वे अर्धे रजसो भानुमञ्जते |
निष्कृण्वाना आयुधानीव धृष्णवः प्रति गावोऽरुषीर्यन्ति मातरः || १७५५ ||

१अ
१छ्

उदपप्तन्नरुणा भानवो वृथा स्वायुजो अरुषीर्गा अयुक्षत |
अक्रन्नुषासो वयुनानि पूर्वथा रुशन्तं भानुमरुषीरशिश्रयुः || १७५६ ||

२अ
२छ्

अर्चन्ति नारीरपसो न विष्टिभिः समानेन योजनेना परावतः |
इषं वहन्तीः सुकृते सुदानवे विश्वेदह यजमानाय सुन्वते || १७५७ ||

३अ
३छ्

१७

अबोध्यग्निर्ज्म उदेति सूर्यो व्यू३षाश्चन्द्रा मह्यावो अर्चिषा |
आयुक्षातामश्विना यातवे रथं प्रासावीद्देवः सविता जगत्पृथक् ||१७५८ ||

१अ
१छ्

यद्युञ्जाथे वृषणमश्विना रथं घृतेन नो मधुना क्षत्रमुक्षतं |
अस्माकं ब्रह्म पृतनासु जिन्वतं वयं धना शूरसाता भजेमहि || १७५९ ||

२अ
२छ्

अर्वाङ्त्रिचक्रो मधुवाहनो रथो जीराश्वो अश्विनोर्यातु सुष्टुतः |
त्रिवन्धुरो मघवा विश्वसौभगः शं न आ वक्षद्द्विपदे चतुष्पदे || १७६० ||

३अ
३छ्

१८

प्र ते धारा असश्चतो दिवो न यन्ति वृष्टयः |
अच्छा वाजं सहस्रिणं || १७६१ ||

१अ
१छ्

अभि प्रियाणि काव्या विश्वा चक्षाणो अर्षति |
हरिस्तुञ्जान आयुधा || १७६२ ||

२अ
२छ्

स मर्मृजान आयुभिरिभो राजेव सुव्रतः |
श्येनो न वंसु षीदति || १७६३ ||

३अ
३छ्

स नो विश्वा दिवो वसूतो पृथिव्या अधि |
पुनान इन्दवा भर || १७६४ ||

४अ
४छ्